95. Forensisch lijkenonderzoek

Het was doodstil in de ruimte. Gramble was geconcentreerd met zijn onderzoek bezig en ik durfde niets te zeggen, bang om hem uit zijn concentratie te halen. Ik keek even naar Mandor en zag dat hij moeite had om zijn ogen open te blijven houden. Ik trok hem overeind uit zijn stoel en fluisterde dat we weer naar zijn kamer zouden gaan. Hij protesteerde slechts zwakjes en liet zich ondersteunen. Op de gang liet hij zich met een zucht van opluchting in zijn rolstoel zakken. Ik reed hem terug naar zijn kamer en hielp hem weer in bed. Hij liet zelfs toe dat ik zijn kleding weer verwisselde voor een pyjama en viel in slaap terwijl ik hem toedekte. Hij was er heel slecht aan toe, ik maakte me zorgen over deze extreme vermoeidheid. Zijn wonden waren al zover hersteld dat deze niet de oorzaak konden zijn, het leek erop alsof hij ook geestelijk een flinke klap had gehad.
Ik twijfelde even wat te doen. Terug gaan naar de kamer van Ariane of hier blijven? De twijfel was maar heel kort. Ik was ongerust over Mandor en wilde bij hem blijven. Ariane was nu in goede handen, die had mij niet nodig.

In de uren die volgden liet ik hem slechts in de steek door op de gang koffie te gaan halen en een keer naar de kiosk te lopen om wat tijdschriften te kopen. Mandor sliep rustig, tussendoor kwam een dokter een controle uitvoeren en stelde de apparatuur om lichaamsfuncties te meten opnieuw in.
Niet veel later werd ik getroefd door mijn vader die netjes gekleed was in een donkergrijze broek en een wit overhemd. Ik zag hem maar zelden netjes gekleed, dus dat verbaasde me een beetje.
“Je ziet er goed uit,” zei ik enthousiast. “Heb je een afspraak?”
Hij staarde me stomverwonderd aan.
“Natuurlijk niet, ik troef je gewoon even.”
“Dat vind ik leuk, hoe is het?” vroeg ik.
Hij schudde heel even zijn hoofd.
“Dat is mijn vraag aan jou. Ik denk dat je me beter even door kunt halen.”
Ik greep zijn uitgestoken hand en even later stond hij tegenover me. Hij omhelsde me, toen liep hij naar het bed waar Mandor lag te slapen en keek een poosje naar hem. Nu pas viel me de ietwat bezorgde trek op zijn gezicht op.
“We zouden even op de gang wat kunnen praten,” stelde ik voor.
Hij knikte en volgde me naar de deur. Op de gang was wat commotie, het verplegend personeel stond te bakkeleien met een laborante. Deze had wat tests genomen van een patiënte en de verpleging had geen flauw benul over wie ze het had.
“Jawel, Sarah Smith, ze is hier vier dagen geleden opgenomen.”
Ik begreep direct wat er aan de hand was, voor de zekerheid liep ik naar het einde van de gang om de kamer van Ariane te checken. Deze was leeg, alles was netjes opgeruimd. Er was niets meer wat er op duidde dat Ariane hier ooit geweest was.
Bij de balie was de laborante ondertussen het bewijs aan het opzoeken op de computer. Ter plekke manipuleerde ik met Patroon zodanig dat ook de laatste gegevens verloren raakten. De laborante keek op, schudde even haar hoofd en mompelde iets over ‘de verkeerde afdeling’. Nadat ze weg was, besprak het verplegend personeel de eigenaardigheden van alle laboranten in het algemeen en van deze in het bijzonder.
Ik nam Julian mee naar de koffiekamer, haalde voor ons allebei een cappuccino uit de automaat en we gingen tegenover elkaar zitten.
“Hoe is het ermee?” vroeg hij terwijl hij me strak aankeek.
“Redelijk. Mandor is nog erg moe, maar zijn verwondingen zijn nagenoeg dicht getrokken. Ik denk dat we over enkele dagen weer naar huis kunnen.”
“Wie was dat meisje met wie hij aan kwam zetten?” De vraag kwam er snijdend uit terwijl hij me scherp op bleef nemen.
“Dat is Ariane, Mandor’s zus,” zei ik.
Zijn gezicht drukte nu verbazing uit, maar ik zag tegelijkertijd opluchting. Het begon tot me door te dringen dat het beeld van het meisje in Mandor’s armen wel eens hele verkeerde associaties bij andere mensen had kunnen oproepen. Tenslotte was er niemand die wist dat hij een zus had. Ik vertelde Julian over hoe Mandor erbij was gekomen om naar haar te vragen in de piramide en dat hij er meteen naar toe was gegaan om de locatie niet kwijt te raken.
“Waarom heeft hij dat allemaal in zijn eentje gedaan! Hij had me mee moeten nemen!” zei mijn vader boos. “Hij had toch kunnen troeven?”
“Mandor is in veel opzichten eigenzinnig,” zei ik. “Ik ben het met je eens, maar hij zei dat hij niet zo heel veel tijd had. Het is nu zo gelopen, hij zal het wel gaan redden.”
“Mandor die een roodharige zus heeft?” verbaasde mijn vader zich.
“Tja, echt heel rood haar. Ik denk dat daar nog wat geheimen opgehelderd mogen gaan worden,” zei ik met een grijns. “Mandor heeft Gramble erbij gehaald omdat ze in een magische coma lag. Ik heb Mandor naar zijn kamer gebracht terwijl Gramble bezig was met het onderzoek. Hij heeft haar hier vandaan gehaald.”
“Dus die zus stond hier bekend als Sarah Smith?”
Ik haalde mijn schouders op.
“Ik moest toch wat bedenken? Gramble heeft alle betrokkenen gewist en dat is niet met Patroon gedaan.”
“En jij hebt de rest van het werk gedaan,” begreep mijn vader.
Samen dronken we onze koffie op en ik haalde nieuwe.
“Het begint steeds moeilijker te worden,” verzuchtte ik. “We zijn hier zo vaak in dit ziekenhuis geweest, het wordt allemaal steeds vaster. Een enkeling herkent ons ergens van, er wordt vaker over bepaalde zaken in discussie gegaan… in het begin was het allemaal veel gemakkelijker.”
“Misschien een ander ziekenhuis gaan zoeken op een andere Schaduw?” stelde hij ietwat cynisch voor. “Jullie hebben zowat een abonnement hier vanwege jullie zoon.”
“Ze helpen altijd goed en ze zijn ook heel patiëntgericht in hun denken,” legde ik uit. “Het bevalt ons heel prima, dus vandaar dat we hier nog steeds hangen.”
Hij glimlachte.
“Hoe is het thuis?”
“Op zich goed, maar je kinderen zeuren me de oren van het hoofd,” verzuchtte hij. “Ik heb ze verzocht om jullie niet te troeven, maar af te wachten tot we meer weten. Ik heb ze uiteindelijk beloofd om persoonlijk even polshoogte te gaan nemen, dus vandaar dat ik hier nu zit. Je zegt dat jullie over enkele dagen naar huis kunnen?”
“Ja. Ik wil dat niet gaan overhaasten. Ik begrijp echter ook dat de kinderen niet zo lang willen wachten. Hoe zit het met jou?”
“Ik wil niet vervelend zijn, maar eigenlijk zijn er dingen die ik moet doen,” zei hij aarzelend. “Ik bedoel, jullie kinderen gaan voor, dus ik zal proberen wat uit te stellen.”
“Ik begrijp het. Ik haal de kinderen gewoon hier, dan zoek ik wel uit waar ze tussendoor kunnen verblijven. Er zal allicht iets te regelen zijn, desnoods boek ik een hotel.”
“Je wilt ze allemaal hierheen halen?” vroeg hij met een frons tussen zijn wenkbrauwen. “Dat kan wel eens heel druk zijn.”
“Ik kan er moeilijk eentje thuis laten,” zei ik lachend. “Dan krijgen we scheve gezichten, ik denk ook niet dat Mandor dat zou waarderen.”
“Waarschijnlijk niet,” moest hij toegeven. “Ik ga zo weer terug en zal ervoor zorgen dat ze inpakken en dergelijke. Maar eerst wil ik nog even naar Mandor kijken.”

Op diens kamer bestudeerde hij de nog immer slapende Mandor. Vervolgens maakte hij zijn tas open en haalde er een bundel zakjes uit. Hij bekeek de etiketten en gaf er een aantal aan mij.
“Deze poedertjes kun je oplossen in water,” fluisterde hij. “Het zal hem helpen aan te sterken.”
Ik nam de zakjes aan en keek naar de labels. De Latijnse opschriften verwezen naar bepaalde planten, maar ik had geen flauw benul welke dit precies waren. Ik legde de zakjes op de tafel en trok mijn vader aan zijn arm opnieuw naar de gang.
“Weet ze zeker dat deze goed zijn?” vroeg ik dringend. “De laatste keer dat ik hem een drankje van je gaf, is hem slecht bekomen.”
Julian keek uitermate wrevelig.
“Dat heb je me indertijd geschreven en naderhand nog een aantal keren verteld. Denk je soms dat ik dat vergeten ben?”
Ik voelde dat ik kleurde.
“Ik bedoel het niet als kritiek, mijn excuses.”
Mijn vader zuchtte eens diep.
“Dat drankje gaf ik je toen je nog niets met Mandor had. Ik had nooit kunnen bedenken dat je dat nog eens aan een Chaosiet zou geven. Bovendien meen ik me te herinneren dat het hem er wel weer bovenop hielp, ondanks de negatieve bijeffecten.”
“Je hebt gelijk,” zei ik beschaamd. “Ik zal het hem geven als hij weer wakker is.”
“Doe dat.” Hij grijnsde plotseling. “En als ik Mandor dood wil hebben, rijg ik hem aan mijn zwaard. Dat doe ik niet door middel van een drankje. Laten we nu weer naar binnen gaan, dan zal ik je kinderen waarschuwen.”
We liepen weer de kamer binnen en door middel van Troef vertrok mijn vader.

Het leek me te druk om de kinderen in de ziekenkamer te ontvangen, Mandor zou meteen wakker worden. Wellicht was het beter om daarvoor een andere ruimte te zoeken en de kinderen eerst op het hart te drukken rustig te blijven alvorens ze Mandor gingen bezoeken.
De VIPlounge was niet bepaald leeg te noemen, er waren nogal wat artsen aanwezig. Ik gebruikte Patroon om hun aandacht ergens anders naar toe te trekken. Ze vertrokken allemaal toen ze op de gang een hoop lawaai hoorden en geroep om hulp. Ik ging ergens staan waar ik niet meteen opviel als iemand weer binnen zou komen en troefde één voor één de kinderen die zich allemaal door lieten halen. Randal was, zoals altijd, het meest luidruchtig en gaf me nauwelijks de tijd om iets uit te leggen. Het leek erop dat het hele verhaal rondom de vermoeidheid van Mandor helemaal niet tot hem doordrong. Terwijl de andere kinderen begrijpend knikten, wiebelde hij van de ene op de andere voet en viel me ineens in de rede.
“Pappa is bijna dood hè!” riep hij enthousiast. Intussen waren er weer een paar mensen de ruimte binnen gekomen, die verstoord naar hem keken. Bryana gaf hem een duw.
“Doe toch eens normaal!” zei ze geërgerd.
“Hoezo, dat is toch waar? Opa zei dat hij hem medicijnen moest geven.”
Ik wist mijn lachen in te houden. Blijkbaar vond Randal dat - wanneer Julian op de proppen kwam met medicijnen - het einde in zicht was.
“Pappa is alleen heel moe,” zei ik. “Daar zijn die medicijnen voor.”
“Oh. Hij heeft toch een nieuwe mevrouw gevonden? Is dat een nieuwe vriendin?”
Deze keer was het Owen die hem aanstootte.
“Zeg dat soort dingen niet,” siste hij. Maar ik zag iets van onzekerheid in zijn ogen, iets wat nog duidelijker te zien was bij Bryana. De tweeling stond bij elkaar en deden beiden alsof het ze niet interesseerde. Aan hun houding was echter te zien dat ze gespannen op het antwoord wachtten.
“Pappa heeft inderdaad een mevrouw gevonden, dat is zijn zus.”
“Zijn zus?” zeiden Randal en Bryana tegelijk en ook aan de anderen was te zien dat ze verbaasd waren
“Pappa heeft toch geen zus?” zei Bryana.
“Jawel, maar die is heel lang zoek geweest, er werd aangenomen dat ze dood was. De dame die hij gevonden heeft is echt zijn zus en niet jullie nieuwe stiefmoeder ofzo.”
Randal keek een beetje bedremmeld.
“Zie je wel,” zei Bryana tegen hem. “Jij kletst altijd onzin. In plaats van dat je eerst vraagt wat er echt aan de hand is!”
“Iemand moest het toch vragen? Jullie doen dat niet. Gaan we nu? Waar is pappa?”
Ik noemde het kamernummer en Randal en Bryana stoven meteen weg. Bij de liften hoorden we ze kibbelen over wie de knop mocht indrukken.
“Ik denk niet dat pappa nog veel zal slapen als zij dadelijk aan komen zetten,” zei Iestyn naast me. “Waarom nemen ze de trap niet? Dan zijn ze meteen wat van hun energie kwijt.”
“Randal zal nooit met een trap gaan als er een lift voorhanden is,” zei Essilt, haar stem klonk misprijzend.

Bryana en Randal waren als eerste op Mandor’s kamer en hun binnenkomst had hem wakker gemaakt. Hij ging overeind zitten en lachte breed.
“Wat ben ik blij om jullie te zien,” zei hij welgemeend, terwijl Bryana hem bijna smoorde met haar omhelzing. De anderen omhelsden hem ook, maar veel rustiger, zelfs Randal was voor zijn doen voorzichtig.
“Je bent wel een enorme sukkel,” meende hij zijn vader toen terecht te moeten wijzen. “Tegen mij zeg je steeds dat ik moet oppassen en wat doe jij...? Lig je bijna dood in het ziekenhuis, je had toch even kunnen shapeshiften?”
“Dat is niet altijd even gemakkelijk, Randal,” zei Mandor rustig. Bryana zat tegen hem aangevleid op het bed. De tweeling stond aan de zijkant, dicht bij elkaar zoals meestal in een vreemde omgeving. Beiden waren met bijzonder veel interesse alle draden en slangen aan het bekijken. Owen was op een stoel aan de andere kant gaan zitten en leek al zijn broers en zussen in de gaten te houden. Randal zat niet, maar liep heen en weer, zijn interesse was nu gewekt door de apparatuur aan het bed.
“Is dat het apparaat waarop ze kunnen zien of je doodgaat?” informeerde hij en begon aan een aantal knoppen te draaien. We hoorden een soort plof, alle lijntjes gingen plat en er kwam wat rook uit het apparaat. Vrijwel direct kwam er een boze dokter binnen die Randal uit begon te foeteren. Hij had van die dure apparatuur af te blijven. Toen hij weg was keek Randal verontwaardigd.
“Wat nou weer. Weet ik veel waar die knoppen voor zijn? Waarom doen ze er geen handleiding bij?”
“Omdat het dokters zijn, Randal,” zei Owen. “Die weten hoe het apparaat werkt.”
“Oh zo. Ik denk dat ik maar dokter wordt.”
“Lijkt me een goed idee,” zei Owen en wees op een andere monitor. “Daar wordt de hersenfunctie gemeten en daarop is te zien of iemand hersendood is.”
Randal bekeek het geïnteresseerd, maar ook Essilt had aandacht voor het apparaat dat kon laten zien of iemand dood was. Ik verbood Randal om de andere apparatuur ook aan een onderzoek te onderwerpen en met een ietwat verongelijkt gezicht liet hij zich op een stoel zakken.
“Heb je nog pijn?” vroeg Bryana bezorgd aan Mandor. “Hadden die demonen lange tanden?” Hij glimlachte en woelde haar door haar lange lichtbruine haar.
“Geen pijn meer,” zei hij, “alleen maar moe. Er is een Schaduw in Chaos die vol zit met enge demonen.”
“Dan moet het erg zijn geweest,” zei ik. “Als jij de demonen al eng vindt…”
“Dat was het,” knikte hij. “Die demonen waren daar iemand aan het bewaken, die iemand is mijn zus.”
“Oh ja!” riep Randal en stond op. “Waar is ze?”
“Kamer 418,” zei Mandor en voordat ik ook maar iets kon zeggen was Randal al de kamer uitgestormd, Bryana rende er achteraan.”
“Ze is daar niet meer,” riep ik hen achterna, maar ze hoorden me niet.
“Dan merken ze dat vanzelf wel,” zei Iestyn.
Mandor keek me aan.
“Ze is daar niet meer? Hoezo?”
Ik vertelde van het gebeuren die ochtend. Hij zuchtte. Randal en Bryana kwamen met een verontwaardigd gezicht terug.
“Die kamer is helemaal leeg,” zei Randal.
“En de kamer ernaast ook!” riep Bryana. “En aan de andere kant ligt een oude man in één of andere plastic tent!”
De deur ging opnieuw open en er kwamen twee dokters binnen.
“Er is hier teveel bezoek,” zei de ene streng. “Vanwege uw VIP privileges mag u de hele dag bezoek ontvangen, maar niet meer dan twee personen tegelijk.”
“Ach, laat toch,” zei Mandor. “Dit zijn mijn kinderen en die mogen hier komen wanneer ze maar willen.”
“Dat zijn uw kinderen niet,” zeiden de dokters verontwaardigd in koor. “Dat is gewoon onmogelijk.”
“Dit zijn wel degelijk zijn kinderen en ook de mijne,” zei ik terwijl ik naar ze toe liep en door middel van een beetje Patroon trachtte ze te overtuigen. De ene dokter knikte, de andere schudde echter zijn hoofd.
“Dit zijn niet uw kinderen en het is jammer dat u probeert op die manier de regels te overtreden,” zei hij.
“We betalen wel extra voor de overlast,” beloofde ik. “Deze personen zijn hier altijd welkom.”
De andere dokter begon nu toch wat te twijfelen en keek alle gezichten langs. Vervolgens haalde hij zijn schouders op en liep met zijn collega de kamer uit.
“Het wordt steeds moeilijker,” zei Mandor peinzend.
“We zijn hier wat vaak,” grinnikte ik.
Owen haalde koffie en chocolademelk voor iedereen en toen iedereen weer rustig zat of stond, vertelde Mandor verder.
“Die demonen waren sterk en met een overmacht. Ik heb al mijn contracten gebruikt om ze op een afstand te houden.”
Ik begreep niet helemaal wat hij bedoelde, maar Owen en Essilt knikten. Van het gezicht van Iestyn - degene die in ieder geval al een opleiding had gehad in demonen - was niets af te lezen. Ik besloot om Mandor er later eens naar te vragen, als we alleen waren.
“Een beroep doen op alle contracten put enorm uit, de meeste zijn daar ook nog dood aan gegaan. Ook dat is enorm vermoeiend. Ik heb mijn zus daar weg kunnen halen en je moeder getroefd - die er tergend lang over deed om de Troef aan te nemen.”
Ik wilde daar verontwaardigd tegen ingaan toen ik hem naar me zag lachen met een twinkeling in zijn ogen.
“Ze wist ons door te halen en heeft ons onmiddellijk hiernaartoe gebracht. Mijn zus is dus alweer weg, maar daar heeft jullie andere opa mee te maken.”
Hij zwaaide zijn benen over de rand van het bed en maakte wat draden los. Hij zette voorzichtig een voet op de vloer en keek hulpzoekend naar mij. Ik schoot toe en ondersteunde hem naar het toilet. Toen we weer terug kwamen zag ik in één oogopslag de verschrikte gezichten van de kinderen die hun vader nog nooit eerder zo hadden meegemaakt. Owen zette het bed lager zodat het voor Mandor gemakkelijker was om er weer op te klimmen. Essilt en Iestyn hielden zich bezig met alle draden weer aan te sluiten, ook al probeerde Mandor ze daarvan te weerhouden. Essilt bestudeerde vervolgens een tijd lang het ‘hersendood toestel’ nauwkeurig. Ze zag wat bleker dan anders en haar handen trilden een beetje, wat voor mij duidelijk maakte dat ze zich dit enorm aantrok. Ook aan de reacties van de andere kinderen merkte ik dat ze heel erg in de rats hadden gezeten. Ze waren op bezoek geweest toen hij nog bewusteloos was, mogelijk had dit alleen maar meer bijgedragen aan hun ongerustheid in plaats van deze minder gemaakt.
“Essilt,” zei Mandor en pakte haar hand. “Ik ga niet dood, maak je geen zorgen.”
“Ik keek alleen maar,” verdedigde ze zich, maar ze liet zich toch door hem naast zich op het bed trekken waar ze ietwat stijfjes bleef zitten.
“Over dood gaan gesproken,” deed ik opgewekt, “mijn vader heeft wat versterkende middelen gegeven. Wil je die hebben?”
“Bedoeld om mijn levensduur met de helft te bekorten?” glimlachte hij. “Waarom ook niet.”
“Pap, doe niet zo raar,” zei Iestyn geërgerd. “Opa zal je echt niets geven waar je dood aan gaat.”
“Die poedertjes zeker?” vroeg Owen met een knik naar de tafel waar de zakjes nog steeds lagen. “Ik zal er wel wat van in water roeren.” Hij voegde onmiddellijk de daad bij het woord en overhandigde Mandor niet veel later een glas met een wittige vloeistof. Mandor pakte het met een grijns aan en dronk het meteen leeg.
“Hmm, smaakt naar mint,” zei hij met een lichte verbazing terwijl hij het glas terug gaf aan Owen. “Helemaal niet slecht.”
De lichten gingen ineens even uit en toen weer aan en we hoorden consternatie op de gang. Tegelijkertijd zagen we dat Randal niet meer in de kamer was.
“Ga maar kijken op de gang,” zei Mandor die wat vermoeid klonk weer.

Bij de zusterspost zat Randal op een onderzoekstafel en waren een tweetal Eerste Hulp artsen bezig om zijn brandwonden te onderzoeken en er zalf op te doen. Zijn armen, handen en borst zagen helemaal rood en hier en daar verschenen de eerste blaren al. Zijn gezicht was vertrokken van de pijn, maar toen hij me aan zag komen, lachte hij opgewekt. Die jongen was soms bijzonder hard voor zichzelf.
Het verhaal was simpel, Randal had de defibrillator op de gang zien hangen en deze uitgetest op zichzelf.
“Maar daarvan gaan de lichten toch niet uit?” zei Bryana verbaasd die erbij kwam staan.
“Wel als je deze eerst van de muur afrukt,” mompelde één van de dokters.
“Waarom deed je dat?” vroeg ik aan Randal.
“Ik wist niet precies waar het voor was, maar ik wilde het uitproberen voor het geval pappa dood zou gaan en ik hem moet redden. Dan moet ik toch weten hoe het werkt?”
“Die wordt gebruikt bij hartfalen, idioot,” zei Owen die inmiddels naast me stond. “Pappa heeft niets aan zijn hart en dat zal hij ook niet krijgen.”
“Ja, hoe moet ik dat nu weten,” zei Randal en zijn gezicht vertrok van de pijn toen de artsen de ernstigste plekken begonnen te verbinden.
“Je had jezelf dood kunnen zappen,” voegde Owen eraan toe.
“Je broer heeft gelijk,” zei één van de doktoren. “Defibrillatoren zijn geen apparaten om te gebruiken op een gezond hart. Je mag van geluk spreken dat je eraf komt met alleen maar brandwonden.”

Ik werd apart genomen door een zuster die eerst alle informatie van Randal wilde hebben voor de verzekering en ik vroeg haar om alles bij de gegevens van Mandor te voegen, we zouden de rekening in één keer betalen. Ja, ook de defibrillator zou vergoed gaan worden. Ik vroeg haar meteen of het mogelijk was om een extra gezinskamer in te richten zodat we bij Mandor konden blijven. Ze was hoogst verontwaardigd, onze VIP status bracht niet mee dat we het ziekenhuis konden zien als een hotel. Het was feitelijk wat ik al een beetje verwachtte, ik vond het alleen vervelend om Mandor alleen te moeten laten als wij onze intrek zouden nemen in het hotel tegenover het ziekenhuis. Daarna ging ik weer naar Randal toe, de doktoren waren net klaar met verbinden en er werd hem paracetamol voorgeschreven tegen de pijn.
“Volgens mij ken ik jou ergens van,” zei één van hen. “Je bent hier een keer eerder geweest, is het niet?”
Wel tientallen keren, maar Randal had het inmiddels goed geleerd en schudde zijn hoofd.
“Nee hoor, ik denk dat u me aanziet voor iemand anders. Er is hier wel eens familie geweest, maar ik nog nooit.”
De doktoren namen afscheid, de ene met nog steeds een nadenkende uitdrukking op zijn gezicht.
“Je zult het druk gaan krijgen, mam,” zei Bryana grijnzend.
“Ik denk dat je gelijk hebt,” zei ik. “Nu stel ik voor dat jullie terug gaan naar pappa en mij even met Randal laten praten.”
“Hoezo? Ik doe toch niets? Het gaat altijd om Randal hè!” riep mijn dochter verontwaardigd uit.
Een beetje gelijk had ze wel. Randal wist, waar we ook waren en voor wie dan ook, altijd de aandacht naar zich toe te trekken. We deden ons best om de andere kinderen ook zoveel mogelijk aandacht te geven, maar dat was niet altijd even gemakkelijk.
“Ga nu maar,” zei ik met een lichte aandrang, “dan mag jij straks kiezen wat we eten.”
Met een verongelijkt gezicht liep ze terug naar de kamer van Mandor. Owen stond nog steeds bij de onderzoekstafel en hielp zijn broer om eraf te komen.
“Owen, dat geldt ook voor jou.” Ik wist dat het streng overkwam, maar ik moest echt Randal even spreken zonder dat er een broer of zus zich bemoeide, dat gebeurde toch al te vaak. Owen keek een tikje bezeerd.
“Ik wilde alleen maar helpen,” zei hij en wandelde ook weg.
Randal keek me met een enigszins schuldige uitdrukking op zijn gezicht aan. Hij stond er wat stram bij, de brandwonden trokken waarschijnlijk vreselijk.
“Ik stel voor dat je nu overal afblijft, Randal,” zei ik ernstig tegen hem. “Je hebt weer genoeg schade aangericht, inclusief aan jezelf. We zijn hier vanwege je vader en niet vanwege jou.”
“Ik deed het om pappa te kunnen redden als dat nodig was,” verdedigde Randal zichzelf. “Bovendien wil ik dokter worden, dan moet ik dat toch allemaal leren? Ik wil naar school!”
“Als je dat echt wilt, dan kunnen we dat gaan regelen,” zei ik. “Maar ik wil eerst dat Mandor genoeg is opgeknapt om naar huis te kunnen, dat zullen we er verder over praten.”
“Ach,” zei hij met zijn jongensachtige grijns en omhelsde me heel even uiterst behoedzaam. “Dokter worden lijkt me leuk, maar brandweerman ook. Ik weet eigenlijk niet wat ik wil.”
Natuurlijk wist hij dat niet. Pas 17 jaar, alles lag open voor hem. Met zijn levensverwachting had hij ruimschoots de tijd om alles te onderzoeken en ik wist dat hij dat ook zou gaan doen. Met zijn belangstelling voor van alles en nog wat, zou hij een heel eind gaan komen. Het was alleen belangrijk dat hij de mogelijkheid zou hebben om dingen te doen en ook zou leren om dingen af te maken. Maar daar twijfelde ik niet teveel aan. Randal was nogal wisselend in zijn interesses en vond snel iets saai, doch beheerste inmiddels sorcery volledig, had veel verstand van techniek en ik wist van Mandor dat hij vreselijk zijn best aan het doen was om goed te leren shapeshiften en aardig op weg was met de Logrus trainingen. Randal is een doorzetter.

Terug op de kamer bleek Mandor weer in slaap gevallen te zijn en zaten de andere vier kinderen wat bedrukt en stilletjes aan weerszijden van zijn bed. Ik liep naar Mandor toe en bekeek hem aandachtig. Hij zag nog steeds erg bleek. Zijn ademhaling was echter rustig. Ik boog me over hem heen, gaf hem een voorzichtige kus op zijn wang en trok de dekens iets hoger op. Daarna fluisterde ik tegen de kinderen dat ze de kamer uit moesten gaan.
Essilt bleef staan dralen. Ze wierp bezorgde blikken van Mandor naar het apparaat dat de hersenfuncties mat. Iestyn pakte haar uiteindelijk bij de arm en voerde haar de kamer uit.
“We kunnen wat gaan eten,” stelde ik voor toen we allemaal op de gang waren. “Daarna zal ik het hotel gaan regelen.”
“En pappa dan?” vroeg Bryana bezorgd. “Straks wordt hij wakker en dan zijn wij weg.”
“Dat begrijpt hij wel,” verzekerde ik haar. “Ik ga straks weer naar hem toe en voor de komende dagen regelen we het zo dat jullie hem ook regelmatig kunnen opzoeken. Wat wil je graag eten, Bryana?”
Ze haalde haar schouders op.
“Maakt me niet uit, wat is er allemaal?”
“We kunnen hier eten, zoals we meestal doen, maar we kunnen ook in de stad iets eten.”
“Hier is wel goed, dan zijn we niet zo ver weg van pappa,” vond ze.
Ik keek naar de anderen, maar ze hadden geen van allen echt zin om de stad in te gaan, niet terwijl hun vader hier ziek op een ziekenhuisbed lag.
“Uit eten gaan is veel leuker met pappa erbij,” zei Iestyn en naar het geknik van de anderen te oordelen, verwoordde hij de gevoelens van iedereen.
“De VIP lounge dus!” riep Bryana. Ze straalde alweer en begon te rennen. Allemaal opgekropte emotie die ze kwijt moest wist ik en negeerde de verwijtende blikken haar richting uit.
“Waar heeft ze het over?” vroeg Randal nieuwsgierig.
Owen en Iestyn begonnen te lachen, Essilt keek meesmuilend.
“Die ken jij natuurlijk niet, hè broertje,” zei Owen plagend. “Daar ben je met al je onderzoekende neigingen nog nooit geweest!”
“Jawel,” bemoeide ik me er toch mee. “Daarstraks nog.”
De broers begonnen nu harder te lachen om Randal’s verwarde gezichtsuitdrukking, ook Essilt kon een glimlach niet onderdrukken.
In de VIP lounge was Bryana al bezig om eten uit te zoeken bij het buffet en Randal keek om zich heen.
“Hee, hier heb je ons daarstraks doorgehaald,” herinnerde hij zich. “Leuk zitten hier en het eten ruikt goed.”
“Het eten is ook goed,” verzekerde Iestyn hem. “Wij brengen hier heel veel tijd door als jij weer eens in de kreukels ligt.”
Randal, die er wat hulpeloos uitzag met zijn armen en handen in het verband, was niet goed in staat om zelf zijn dienblad vast te houden en zijn eten op te scheppen. De zustertjes schoten toe en aan alle kanten werd hem hulp aangeboden die Randal maar wat graag accepteerde.
Later, toen we met zijn zessen aan een tafel zaten te eten, viel het me op dat niet alleen Randal de aandacht had van de vrouwelijke aanwezigen hier, maar dat Owen deze ook had. In tegenstelling tot Randal had hij echter niets in de gaten. Ook naar Iestyn werden er zo nu en dan tersluikse blikken geworpen, die daar net zomin iets van merkte als zijn oudere broer. Pas toen ik zag dat er tevens wat mannelijke belangstelling was voor mijn dochters, begon het echt tot me door te dringen dat onze kinderen groot werden.
Randal had ook wat moeite om zelf te eten, maar deze keer was er niemand die hem kwam helpen. Hoogstwaarschijnlijk was de aanwezigheid van de lynx, die achter mijn stoel zat, daar de oorzaak van.

Na het eten boekte ik de family presidential suite in het nabijgelegen Golden Crown hotel. Randal keek er zijn ogen uit, de andere kinderen installeerden zich direct.
“Een Wii!” riep Randal uit toen hij deze ontdekte en begon meteen te spelen, ondanks zijn gehavende handen. Na vijf minuten overhandigde hij de console aan Owen.
“Hij is kapot,” kondigde hij aan.
“Jammer,” zei Owen zonder te kijken van het boek dat hij aan het lezen was.
Ik ging even bij Bryana kijken die op de kamer die ze met Essilt deelde. Ze zat op haar bed en zapte ongeïnteresseerd allerlei televisiekanalen langs.
“Ze hebben precies dezelfde shows als de laatste keer,” mopperde ze. Ik ging naast haar zitten en sloeg een arm om haar heen.
“Er is hier van alles te doen,” zei ik. “Je zou kunnen gaan zwemmen.”
“Niet leuk,” mopperde ze. “Hoe kan ik nou lol gaan maken terwijl pappa doodziek in het ziekenhuis ligt.”
“Hij zal dat niet erg vinden,” verzekerde ik haar. “Pappa wordt echt beter, hij heeft alleen heel veel rust nodig.”
“Klopt,” zei Essilt die binnen kwam. Ze ging aan de andere kant naast Bryana zitten. “Ik heb net de files zitten bekijken, er is niets te vinden dat er op wijst dat hij dood zal gaan.”
Ik keek Essilt verbaasd aan. Ze zag er wat minder gespannen uit dan eerder, maar hoe kwam ze aan die files?
“Ik heb de ziekenhuiscomputer gehackt,” zei ze met een schouderophaal. “Owen wist de toegangscode, dus het was heel simpel.”
Ik wist even niets te zeggen. Dat Essilt altijd zocht naar zekerheden en alles onder controle wilde hebben, wist ik al. Maar niet dat ze daarvoor net zo lang door zou gaan tot ze zou hebben wat ze zocht. En dan de rol van Owen… Owen die op anderen overkwam als wat langzaam en sloom… de jongen was verschrikkelijk intelligent en had altijd alles zo door. Iets wat maar een beetje naar een puzzel neigde, had hij immer binnen de kortste keren opgelost.
Bryana schokschouderde.
“Toch heb ik geen zin om te gaan zwemmen,” zei ze.
“Ik ook niet,” zei Essilt. “We zouden samen een film kunnen kijken, Brideshead Revisited. Gaat over ontwikkelingen binnen een familie en een vriendenkring op een Schaduw Aarde.”
“Leuk,” zei Bryana met stralende ogen. Alles wat met mensen te maken had, vond ze altijd interessant. Essilt veel minder, ik wist zeker dat ze deze film alleen maar had voorgesteld om haar jongere zusje op te beuren.
In het woongedeelte was Randal aan het uitzoeken wat dit hotel te bieden had, terwijl zijn broers zaten te lezen.
“Je kunt hier van alles bestellen, mam!” riep hij enthousiast.
“Ik weet het,” zei ik. “Ik wil alleen niet dat je alcoholische dranken gaat bestellen.”
“Waarom niet! Ze hebben van alles. Whisky, rum, bier…”
“Ik wil het niet. In dat opzicht zou ik graag willen dat je aan je zussen en je jongere broer denkt.”
“Ach, kom op! Die lusten best wel cognac, ze moeten er toch eens mee beginnen!”
“Randal, wat alcoholconsumptie betreft: ik heb graag dat je dat stukje opvoeding aan je vader en mij overlaat en niet dat jij dat wel even op je neemt.”
“En ik mag dan zeker ook niks?”
“Je bent ruim zeventien en verder hebben we deze discussie al eens gehad. Als jij je te buiten wilt gaan, is dat jouw zaak, maar niet waar je broers en zussen bij zijn.”
“Randal, we doen dat gewoon niet,” zei Owen kalm tegen hem. “Het is gewoon onzin, je doet nu net alsof je nooit in de gelegenheid bent om iets te drinken.”
“Nou ja,” grijnsde Randal. “Ik weet dat echt wel, maar ik kon het toch proberen, nietwaar?”
Ik woelde hem eens door zijn donkere haar en vroeg hem of hij nog pijn had.
“Het brandt,” zei hij met een wat pijnlijk vertrokken gezicht. “De paracetamol helpt geen zier en die zalf die ze erop hebben gesmeerd ook niet meer.”
“Troef zo even naar Julian,” raadde ik hem aan. “En vraag hem of hij wat brandzalf voor je heeft.”
“Zal ik doen, die helpt in ieder geval beter. Wel balen dit, ik had naar het zwembad gewild, maar ik zie er niet uit!”
“Je zou naar de disco kunnen gaan. Of het fitness centrum,” zei ik.
“Ik ga fitnessen, dat lijkt me leuk!” Hij stond op en vroeg Owen mee te komen, die zijn hoofd schudde.
“Ik blijf hier. Mamma gaat weer naar pappa toe en ik wil Bryana niet alleen laten, die is al genoeg van slag. We zouden ook wat tv kunnen kijken.”
Randal liet zich weer terug in de stoel vallen en keek verongelijkt.
“Waarom moet ik altijd alles alleen doen? TV kijken is saai.”
Iestyn, die zich tot dat moment helemaal nergens mee bemoeid had, legde zijn boek weg.
“Ik ga wel met je mee,” zei hij glimlachend.

Mandor was wakker toen ik binnenkwam en glimlachte naar me.
“”Waar heb je onze kinderen verstopt?” vroeg hij.
“Mis je ze?” vroeg ik. “Ze zijn in het hotel, morgen zullen ze je weer komen bezoeken. Misschien dan niet allemaal tegelijk.”
Hij lachte.
“Het is inderdaad wel wat druk, maar ik zie ze graag,” zei hij. “Dus als ze allemaal tegelijk willen komen, hou ze dan asjeblieft niet tegen.
Die avond brachten we door met af en toe wat praten, eten en drinken. Hij zei dat hij vermoedde dat de medicijnen van mijn vader inderdaad werkten en vroeg om meer. Toen ik merkte dat hij weer moeite had om wakker te blijven, nam ik afscheid, ik had besloten om de nachten bij de kinderen door te brengen.
Owen was nog op toen ik onze vertrekken binnen kwam met de lynx op mijn hielen. Hij knielde neer bij het beest om haar te aaien en sprak wat woorden tegen haar die ze leek te begrijpen.
Iestyn en Randal waren een paar uur geleden terug gekomen en lagen al een poosje in bed. De meisjes hadden nog een tijdje bij Owen gezeten, Bryana had een sims op de Wii zitten spelen en waren ongeveer een uur geleden gaan slapen.
“Je hebt de console dus weer gemaakt, begrijp ik,” zei ik.
Hij glimlachte slechts. Ik omhelsde hem en bedankte hem voor de goede zorgen waar hij helemaal verlegen van werd.

Twee dagen van heen en weer reizen tussen ziekenhuis en hotel. Toen voelde Mandor zich zover opgeknapt dat het tijd werd om te gaan. Normaal was hij degene die bepaalde bewijzen van onze aanwezigheid hier vernietigde met een combinatie van Logrus en Sorcery, nu was hij daar echter niet tot toe in staat. Randal was nog niet ver genoeg met Logrus om te kunnen vernietigen, maar hij en Iestyn, beiden volledige sorcerers, ontwikkelden met wat hulp van Mandor een paar spreuken die vrijwel hetzelfde effect hadden en voerden deze keer het vernietigende werk uit voor wat betrof bloedtesten, operatieafval en wat al niet meer. Owen was degene die alle doorgangen in het ziekenhuis op zijn duimpje bleek te kennen en zijn broers begeleidde bij hun vernietigende werk. Essilt zocht ondertussen al het papierwerk uit dat op ons van toepassing was en sorteerde dat. Nadat ik alle rekeningen had voldaan, zowel in het ziekenhuis als in het hotel, vernietigde zij alle papieren met de spreuk die ze van Iestyn had geleerd. Bryana hield al die tijd Mandor gezelschap, hem vertellend over van alles en nog wat, terwijl ik bezig was om te manipuleren met Patroon, om zo alle restbewijzen en kennis over onze aanwezigheid te wissen. Het was echter steeds moeilijker om al die mensen te wissen, door onze regelmatige aanwezigheid hier waren ze steeds sterker geworden.

We waren allemaal blij om weer thuis te zijn en onze eigen dingen te kunnen doen. Ik troefde mijn vader om hem te vertellen over de laatste ontwikkelingen en hem te bedanken voor de poedertjes die inderdaad goed hadden geholpen. Hij reageerde vriendelijk, maar hield het kort daar hij ergens mee bezig was en verbrak al snel de verbinding.
De lynx, die ik Flo had genoemd, maakte kennis met de andere dieren en bleef me iedere keer volgen. Mandor was al snel gewend aan haar aanwezigheid en had er geen problemen mee, vooral omdat ze hem niet in de weg liep. Het was nog even lastig om Flo duidelijk te maken dat ze niet aanwezig kon zijn op de slaapkamer, daar duldde ik de andere dieren tenslotte ook niet. Uiteindelijk nam ze er genoegen mee om die tijd te benutten om buiten wat te gaan jagen en de rest van de tijd op de gang te liggen.

Randal was het thuis zijn al snel zat en kondigde tijdens een maaltijd aan dat hij een poos weg zou gaan, hij had met iemand iets afgesproken.
“Met wie?” vroeg Mandor.
“Gewoon, iemand,” zei Randal en keek Mandor uitdagend aan.
“Randal, wij zijn je ouders, je valt nog onder onze zorg. Het is niet meer dan normaal dat we willen weten met wie je iets hebt afgesproken,” zei ik.
“Het is niet zo dat we je proberen vast te binden, we willen alleen graag weten met wie je omgaat en waar je uithangt,” zei Mandor bedaard.
“Goed dan,” zei Randal met een zucht. “Eigenlijk heb ik met niemand iets afgesproken. Ik wil gewoon een poos weg, naar school ofzo. Dokter worden of brandweerman.”
Bryana proestte het uit en ik zond haar een waarschuwende blik toe. Ze begon daarop de inhoud van haar bord te bestuderen.
“Je mag best naar school,” zei ik, “maar je moet wel weten wat je het eerst wil gaan doen en ik wil ook dat je de betreffende studie dan afmaakt. Daarna zou je iets anders kunnen gaan doen.”
“Dat klinkt wel behoorlijk saai,” zei hij. “Bovendien weet ik nog niet wat ik wil. Soldaat worden is ook wel geinig, ik wil bij Benedict trainen. Of bij Dalt.” Deze keer was ik het die de uitdagende blik kreeg.
“Ik vind het prima, Randal,” zei ik. “Als je dat wil, zal ik dat voor je regelen, maar bij wie van de twee?”
“Je bedoelt dat ik bij Dalt zou mogen trainen?” vroeg hij met ongeloof in zijn stem.
“Uiteraard. Ik denk dat je daar veel zou kunnen leren.”
Hij zuchtte diep en dacht na.
“Eigenlijk hoef ik niet zo nodig in een leger te trainen,” zei hij toen. Ik ontmoette de blik van Mandor, er lag een twinkeling in zijn ogen en hij gaf me een nauw merkbare knipoog. Randal kon wat vechten, vol enthousiasme had hij dat geleerd, maar het had niet zijn werkelijke belangstelling.
“Mam, wat heb jij eigenlijk gedaan voordat je pappa hier vandaan trok?” wilde Bryana ineens weten. “Je zei dat je iets ging onderzoeken in Rebma, waarom mocht ik niet mee?”
“Rebma, daar had ik ook wel heen gewild!” riep Randal met glinsterende ogen. “Ze lopen daar naakt op straat.”
“Ik ben niet in Rebma zelf geweest, maar daar beneden,” zei k en vertelde in grote lijnen wat we daar gedaan hadden. De kinderen waren allemaal een tikje verontwaardigd dat ik ze niet mee had genomen, alleen Essilt liet merken dat ze blij was daar niet bij geweest te zijn.
“De volgende keer als ik weg ga, dan zal ik één van jullie mee nemen,” beloofde ik.
Bryana en Randal begonnen te kibbelen wie van hen het eerst mocht totdat Owen tegen hen zei ermee op te houden, daar ze niet eens wisten wat ik ging doen.
“Dat met die poorten is nog steeds niet opgelost,” zei ik met een zucht. “Ze hebben er de meest ervaren Amberieten op gezet en die zijn er niet uitgekomen. Daar wil ik binnenkort mee aan de slag, maar eerst wil ik gaan uitzoeken hoe een paar van mijn voorouders zijn overleden. Een lijkenonderzoek dus.”
“Dooie mensen?” vroeg Bryana met afschuw in haar stem. “Daar hoef ik niet bij te zijn.” Ook haar broers zagen dat overduidelijk niet zo zitten, al zei Mandor dat het soms erg interessant kon zijn om uit te vinden aan welke verschillende oorzaken mensen dood konden gaan.
“Dan ga jij toch mee,” zei Randal tegen hem. “Ik pas wel op de kleintjes.”
“Ik meende dat jij je horizon ging verbreden,” antwoordde Mandor vriendelijk.
“Ik kan met Jurt mee,” bedacht Randal. “Ik denk dat het leuker is om met iemand mee te gaan in plaats van naar school. Daar kan ik ook heel veel van leren.”
“Randal en Jurt samen. Misschien kunnen we alvast beginnen met alle mogelijke reddingsdiensten in te schakelen,” zei Iestyn honend.
“Je bent alleen jaloers omdat jij niet op het idee bent gekomen,” zei Randal tegen hem. “Jurt is toevallig heel aardig.”
“Maar ook een rondwandelende ramp,” zei Mandor. “Ik moet eerlijk zeggen dat ik wat twijfels heb over het nut van jullie samenwerking. Als je echt wilt, hou ik je niet tegen, ik vraag je alleen om hier heel goed over na te denken.”
“Anders Bleys… of Despil…” bedacht Randal.
“We horen het wel als je een keuze hebt gemaakt,” zei ik tegen hem. “Je hoeft niet tijdens deze maaltijd nog te beslissen.

De volgende dag kwam Randal naar ons toe terwijl we in de bibliotheek een nieuwe ingezonden petitie van Jason Mason aan het bekijken waren. Mandor voelde zich nog niet in staat om naar Elysium te gaan en een discussie aan te gaan, dus deze keer zou ik er in mijn eentje voor staan. Het stuk handelde deze keer over het aannamebeleid dat we in de loop der jaren hadden ontwikkeld en dat volgens Jason veel te streng zou zijn. Ook werd opnieuw onze keus voor een magisch Elysium aangevochten - hij had daar zoveel problemen mee dat het ons alleen maar sterkte in de overtuiging dat dit een hele goede keuze was geweest.
“Ik wil met Merlijn mee,” zei Randal meteen en ging zitten. Zijn stem klonk beslist en aan zijn gezicht was te zien dat hij het meende. Dus ik vroeg niet eens of hij het zeker wist, net zomin als Mandor. We kenden onze zoon goed genoeg om te weten dat hij dit echt door wilde zetten.
“Dat is goed,” zei Mandor. “Ik zal dat voor je gaan regelen. Je hoeft niet in één keer een aaneengesloten periode bij Merlijn te blijven, ik zou het op prijs stellen als je af en toe thuis komt en je even met wat andere zaken bezig houdt. Verder wil ik dat je het ons laat weten zodra er ook maar iets is.”
“Natuurlijk,” knikte Randal en zijn blauwe ogen schitterden. “Jullie zijn best wel geschikt als ouders!” Hij stond op en liep de kamer uit, roepend om Owen.
“We zijn wel geschikt als ouders,” zeiden Mandor en ik tegelijkertijd tegen elkaar en begonnen te lachen.

Een dag later was alles geregeld. Mandor had met Merlijn gesproken en deze flink onderhanden genomen over mogelijke ongelukken die Randal zouden kunnen overkomen. Hij stelde Merlijn verantwoordelijk, hij moest ervoor zorgen dat Randal zo weinig mogelijk in gevaarlijke situaties zou komen en direct naar hem moest troeven als het toch mis zou gaan, hij mocht vooral niet zelf met de jongen gaan zitten klooien.
“Heb je hem niet wat hard aangepakt?” vroeg ik voorzichtig aan Mandor toen we alleen waren.
“Natuurlijk niet. Ik ken Merlijn, hij werkt zich altijd in de nesten met iets. Ik wil niet dat onze zoon daar de dupe van wordt.”
Randal vertrok dezelfde dag nog, vol verwachting over het nieuwe avontuur. Met zijn vertrek was het meteen een stuk stiller in huis.
“En ik dan? Ik wil ook ergens naar toe,” zei Bryana tijdens het avondeten.
“Wil jij ook gaan?” vroeg Mandor ontzet. Zijn jongste dochter die weg wilde - hij had een zwak voor al zijn kinderen, maar net ietsje meer voor Bryana, al liet hij daar nooit iets van merken.
“Ik moet toch eens iets leren,” vond ze.
“Me dunkt dat je daar genoeg gelegenheid voor krijgt,” zei Mandor onwillig.
“Iedereen van mijn leeftijd is wel eens een poos op een school geweest. Ik nog nooit, want jullie doen aan thuisonderwijs. Ik wil magie leren.”
“Daar zijn zowel je moeder als ik mee bezig om je dat te onderwijzen.”
“Dat is heel anders. Randal mag ook weg, waarom ik niet?”
“Ik zou ook wel op een school magie willen leren,” kondigde Iestyn aan.
“Jij? Jij weet toch alles al?” vroeg Bryana.
“Er is altijd meer te leren,” zei haar broer. “Bovendien ben ik nog bezig met Conjuration.”
“Er zijn een paar scholen,” zei ik. “Ik weet er zo twee, ongetwijfeld weet Mandor er meer.” Mandor keek nog steeds wat geërgerd, maar gaf zich toch gewonnen.
“Goed,” zei hij met een zucht. “Bryana kan naar school en Iestyn ook. Er zijn een aantal goede scholen en ook een aantal die prut zijn. Als jullie het zeker weten, doen we jullie wat mogelijkheden aan de hand.”
“Ik weet het zeker,” zei Iestyn en Bryana knikte.
Essilt was het er duidelijk niet mee eens, ze wierp boze blikken richting Iestyn die daardoor wat begon te aarzelen.
“Maar thuis kan ik ook wel wat leren,” zei hij. “Misschien moet ik er eerst eens over denken.”
“Niemand moet hier weg,” zei ik met klem. “Maar als jullie naar school willen dan moeten jullie gaan.” Vanuit mijn ooghoek zag ik de onzekere blikken van Owen en ik had een vermoeden wat er aan de hand was. Een school zou voor hem best goed zijn, maar dan zou hij meisjes tegen komen. Owen had een groot probleem met meisjes, hij wist niet hoe hij er mee om moest gaan. Ondanks zijn twee zussen, die echt niet veel in leeftijd met hem scheelden en waar hij gewoon mee om ging, was hij buiten het gezin echt hopeloos met meisjes en vrouwen. Ik begon me af te vragen of dit probleem zou blijven of dat het vanzelf minder zou worden. Ik vreesde echter dat het eerder erger zou worden.
Ik vertelde hen over de Toren die Mandor en ik in beheer hadden en over Begma. Mandor vulde de informatie door een tweetal andere scholen te noemen die hij wist en goed genoeg vond voor zijn kinderen.
“Welke is de beste?” vroeg Iestyn, voor even de dreigende blik van Essilt negerend.
“Die zijn allemaal goed,” zei Mandor. “Er zijn wel wat verschillen, als je de verhouding theorie en praktijk bekijkt, staan deze in de Toren het meest met elkaar in verhouding. Maar daar is er nog altijd een klein probleempje met de aanvoer van boeken, daar is Morwenna mee bezig.”
“En waar zitten de aardigste leerlingen?” vroeg Bryana.
Zowel Mandor als ik zaten met een mond vol tanden.
“In de Toren zitten er in ieder geval leerlingen uit verschillende werelden,” zei ik toen aarzelend. “Maar of ze aardig zijn…”
“Dan wil ik daar naar toe,” zei ze opgewekt.
Mandor keek opgelucht, de Toren viel tenslotte onder zijn eigen beheer en zo kon hij haar net iets beter in de gaten houden.
“Ik moet nog even denken,” zei Iestyn die ondertussen een woordeloze strijd met zijn tweelingzuster aan het uitvechten was.
“Doe dat,” zei ik. “Je hoeft nog niet definitief te beslissen.”
Na het eten nam ik Essilt apart in de bibliotheek en vertelde haar dat ik een forensisch onderzoek wilde gaan doen om uit te vinden hoe een paar van mijn familieleden waren omgekomen.
“Dat zal op mijn geboorteschaduw zijn, in de familietombe van Larenian,” zei ik terwijl ik haar strak aankeek. “Ik zou wel wat hulp kunnen gebruiken, zou je met me mee willen gaan?”
Ik zag de interesse in haar ogen, ze deed echter haar best om dat zo min mogelijk te laten merken.
“Alleen dat?” vroeg ze.
“Nee. Na dat onderzoek wil ik naar Brighton gaan en het huis gaan bekijken dat ik geërfd heb van mijn tante Lenore. Ik ben daar, ondanks alle plannen, nog nooit geweest. Het kan heel saai zijn en niet de moeite waard, maar ze heeft het specifiek aan mij nagelaten. Misschien dat ik daar uit kan vinden waarom.”
“Goed,” zei ze. “Voor allebei.”
“Dat stel ik zeer op prijs. Ik wil je alleen waarschuwen dat die lijken er waarschijnlijk niet al te fris uit zien, in het gunstigste geval betreft het alleen skeletten.”
Er verscheen iets van een glimlach op haar gezicht dat zo op het mijne lijkt. Maar de rest, haar haarkleur, haar hele houding, haar manier van doen en laten heeft ze helemaal van Mandor, al zijn haar gezichtsuitdrukkingen beter af te lezen.
“Dat kan ik wel aan,” zei ze en leunde wat achterover in haar stoel. “Wanneer gaan we?”
“Ik weet het nog niet precies. Ik wil er eerst zeker van zijn dat je vader weer voldoende is opgeknapt. Ik denk over een dag of twee.”
Ze rol-oogde en keek me toen aan.
“Wanneer precies? Gesteld dat we dan niet weer in een ziekenhuis zijn beland vanwege Randal of dat pappa een inzinking krijgt?”
Ik kon het niet nalaten om te glimlachen.
“Goed dan, jij je zin. Overmorgen na de lunch.”
“Prima,” knikte ze, stond op en liep de bibliotheek uit.

Tijdens de koffie deelde Iestyn mee dat hij definitief had besloten om naar een school te gaan en wel naar de Toren.
“Leuk!” riep Bryana, sprong op en omhelsde hem. “Dan gaan we samen!”
Heel even zag ik iets van irritatie over het gezicht van Essilt flitsen, toen had ze zichzelf weer in de hand.
“We zullen dat gaan regelen,” zei Mandor met een blik naar mij. “Je moet er wel rekening mee houden, Bryana, dat jullie hoogstwaarschijnlijk in aparte sets geplaatst gaan worden.”
“Nou en! We hebben de maaltijden toch nog? En buitenschoolse activiteiten?”
Ze was er helemaal vol van en kletste de rest van de avond aan één stuk door over wat ze daar allemaal zou gaan doen en wat ze mee zou nemen.
De volgende dag al hadden we alles geregeld, Iestyn en Bryana konden onmiddellijk geplaatst worden. Samen met Essilt zocht Bryana alle kleding en spullen uit die ze mee zou nemen. Daarna werd er afscheid genomen. Ik troefde ik met hen naar de Toren en hielp ze installeren op hun eigen kamers die ze wat klein vonden.
“Ach, veel meer heb je eigenlijk helemaal niet nodig. Zo’n kamer is alleen maar om te kunnen studeren en te slapen,” vond Iestyn.
Ik zweeg. Op één van die kleine kamers was zijn broer verwekt, maar dat was iets dat ik beter voor mezelf kon houden. Ik wenste mijn jongste kinderen veel succes en drukte ze op het hart om het onmiddellijk te laten weten als er iets was.
Weer terug in Gormenghast ging ik eerst een heel eind paardrijden. Deels omdat ik er niet echt aan toe was gekomen de afgelopen dagen, maar ook zodat ik de gelegenheid had om mijn emoties kwijt te kunnen, om mijn tranen even de vrije loop te laten. Drie van de vijf waren nu het huis uit, onze kinderen werden groot.
Terwijl ik Boudicca aan het verzorgen was, kwam Owen naar me toe die als vanzelfsprekend mee begon te borstelen.
“Ik heb ook een besluit genomen,” zei hij aarzelend.
De schrik sloeg me om het hart. Nog een kind de deur uit?
“Ik heb gehoord dat jij met Essilt wat onderzoek gaat doen. Ik wil graag hier blijven. Pappa is nog steeds ziek en ik kan hem helpen.”
Ik voelde me opgelucht. Belachelijk natuurlijk, hij is de oudste en het zou helemaal niet vreemd zijn geweest als hij voor een poosje weg zou zijn gegaan. Tot nog toe waren de enige uitjes die hij buiten het gezin had ondernomen, wat logeerpartijen bij Julian geweest.
“Dat is goed,” zei ik. “Dan kan ik met een geruster hart vertrekken.”

Die nacht kroop ik dicht tegen Mandor aan en vertelde hem dat ik er wat moeite mee had dat er drie waren uitgevlogen.
“Ik ook,” zei hij zachtjes. “Ze schelen zo weinig in leeftijd, het was te verwachten dat het snel achter elkaar zou gaan, maar dit is wel heel vlot. We gaan een nieuwe fase met ze in.”
“Owen blijft thuis om voor jou te zorgen,” zei ik.
“Ik heb het gehoord. Dat komt me heel goed uit, dat is een prachtige gelegenheid om hem het één en ander omtrent demonologie te gaan leren. Hij is zo stabiel en rustig, hij kan dat heel goed aan.”
“Eerder zei je dat zijn dieren het lastig zouden maken.”
“Ik weet wat ik gezegd heb. Hij kan ze er beter niet bij hebben inderdaad, maar dat zal hij zelf ook wel inzien.”
“Je hebt hem dat al verteld?”
“Niet dat ik vanaf morgen met die training ga beginnen,” lachte Mandor. “Ik heb hem al wel wat les gegeven uiteraard, een stukje basiskennis. Tegelijk met Essilt, ten zijner tijd wil ik haar ook gaan opleiden.”
“Je hebt nogal wat plannen,” zei ik gelaten.
“Luister Morwenna, onze kinderen hebben er gewoon een bepaalde aanleg voor vanwege hun Sawall afkomst, van twee kanten nog wel. Dat geldt ook voor Randal en Bryana, al vind ik die er nog lang niet aan toe.”
“Hoe ga je het aanpakken met Owen?”
“Ik begin bij het begin. Als je demonologie beheerst, kun je een aantal demonen tot je beschikking hebben, dat zijn Contracten. Je gaat op zoek naar een bepaalde functie die je nodig hebt en een bepaald type demoon en je sluit er een contract mee af. Dat kan zowel eenmalig als meer vast. Het lichaam van Ariane was dermate goed beschermd, dat ik al mijn contracten erop heb moeten loslaten en de meeste zijn nu dood. Dat houdt in dat ik nieuwe moet gaan afsluiten en voor Owen is dat een uitstekende kennismaking met demonologie. Ik ga hem vragen hoe hij dat zou aanpakken en zo kan ik hem stap voor stap leren hoe dat uitgewerkt moet worden.”
Hij trok me ineens bovenop zich en begon me heftig te zoenen. Ik was al snel in de stemming, hoe lang was het geleden dat we voor het laatst de liefde hadden bedreven? Hij was als altijd ontzettend vurig en liet zich helemaal gaan. Binnen de kortste keren was ik ook helemaal losgekomen en wist ik nauwelijks meer wat ik allemaal deed en met me liet doen. Hij bracht me op de toppen van hartstocht, ik voelde zijn nagels in mijn rug krassen en zijn tanden in mijn schouder toen hij aan zijn climax kwam. Dat hij echter nog niet helemaal was opgeknapt, bewees wel het feit dat hij vrij kort daarna in slaap viel.
Daar lag ik in het donker, half over hem heen in zijn arm geklemd, in een bed waarvan het beddengoed grotendeels kapot was en met een kloppende schouder vanwege de heftige pijn. Ik durfde me niet te verroeren uit angst dat ik hem wakker zou maken. Gelukkig viel ik vrij snel in slaap.

De volgende morgen kon ik me nauwelijks bewegen vanwege de pijn. Mijn rug vlamde en mijn schouder stak vreselijk. Met zeer veel moeite sleepte ik me het bed uit en liep naar de badkamer om me te douchen. Ik schrok bij de aanblik van mezelf in de grote spiegel, de krassen op mijn rug waren diep en er waren korsten geronnen bloed te zien. Op mijn rechterschouder stonden tandafdrukken, er sijpelde zelfs nog steeds bloed uit. Om de wond heen was het één grote blauwe plek. Op mijn benen waren een aantal kleinere blauwe plekken zichtbaar en tussen mijn benen voelde het beurs aan. Ik glimlachte naar mezelf in de spiegel. Ik was flink te pakken genomen en had er van genoten. Mandor had zichzelf blijkbaar iets minder goed in de hand gehad dan anders. Dat gebeurde steeds vaker en het beviel me wel. Ik wilde niet voorzichtig hoeven doen tijdens de seks en ik wilde ook niet dat er voorzichtig met mij gedaan werd.
Mandor kwam de badkamer binnen terwijl ik onder de douche stond en stapte erbij. Hij bekeek me enigszins geschokt en toen schuldig. Zelf zag hij er wat minder gehavend uit, vermoedelijk had hij het ergste wat weg weten te shapeshiften.
De warmte van de douche was dusdanig weldadig geweest dat ik me iets minder stram voelde. Ik trok gemakkelijk zittende kleding aan, een goed aansluitende zwarte broek en daaroverheen een lilakleurige, halflange tuniek met lange mouwen, zodat ik zeker wist dat alle blauwe plekken bedekt waren. Na het ontbijt dronk ik eerst veel koffie als om mezelf moed in te drinken en troefde naar Elysium om daar de confrontatie met Jason Mason aan te gaan.
Hij was er niet. Bij navraag bleek dat hij enkele dagen geleden was vertrokken en niemand wist wanneer hij terug zou keren, er was ook niemand die dat echt wilde weten. Ik sprak een poosje met Heather, onder andere over de petitie van Jason.
“We hebben het doorgesproken, maar eigenlijk komt het erop neer dat we niet op zijn eisen in willen gaan,” legde ik haar uit. “Het aannamebeleid is niet eens echt streng, maar hij vind dat de bedenktijd voor beide kanten demotiverend werkt.”
“Hij is degene die demotiverend werkt,” zei ze lachend. “Alleen maar kritiek en nooit een waardevolle toevoeging. Ondertussen moeten we hem dan ook nog serieus nemen.”
“Soms heeft hij wel eens een zinnig punt,” moest ik toegeven. “Helaas straalt hij zoveel negativiteit uit over alles, dat we dat niet meer eens zien, mogelijk omdat we het niet willen zien.”
“Hij is gewoon een lastpak,” vond ze. “Als hij hier komt en jij bent er niet, dan zal ik deze petitie met hem doornemen. Ik heb wel even tijd en jij kunt je rustig aan je eigen zaken wijden.”
“Anders troef je me maar. Ik ben weer een poosje bereikbaar,” zei ik.

Ik was net op tijd voor de lunch en daarna stonden zowel Essilt als Flo klaar om te vertrekken, terwijl ik eigenlijk nog niets had geregeld, ingepakt of wat dan ook. Dat kreeg je er nu van, die precieze afspraken waren niets voor mij. Ik zei mijn dochter even te wachten, zodat ik wat aan spullen en kleding in kon pakken en gedag kon zeggen tegen haar vader en broer.
“Die weten toch al dat je vertrekt!” merkte ze op.
Natuurlijk wisten ze dat, dan kon ik nog wel afscheid nemen! Vlug gooide ik het één en ander aan kleding en schrijfmateriaal in een tas, daarna zocht ik naar Mandor die gewoon bedaard in de hal stond te wachten bij Essilt.
“Als altijd weer een chaotisch vertrek,” grinnikte hij terwijl hij een losgeraakte haarlok uit mijn gezicht streek en me in zijn armen nam. We kusten elkaar innig, daarna zei hij dat Owen bij de stallen was: “Om erop toe te zien dat je een paar van je beesten mee neemt.”
Ik haastte me naar buiten, Essilt volgde met een tweetal koffers en een reistas. Ik vroeg me heel even af waarom ze zoveel bagage nodig had, daarna haalde ik mijn schouders erover op. Een meisje van vijftien kon waarschijnlijk niet zo goed inschatten wat er wel en niet nodig was.
Owen had Boudicca al gezadeld. In overleg met hem besloot ik om Fenris en Loki thuis te laten, hij zou voor beiden zorgen. Toen herinnerde ik me ineens Mandor’s plannen en zei haastig dat ik ze mee zou nemen. Owen keek verbaasd, Essilt ergerde zich overduidelijk op precies dezelfde manier als Mandor zich aan mensen kan ergeren. Hij ergert zich overigens nooit aan mij, maar Essilt dus wel. Vervolgens duwde ze me een koffer in handen.
“Die is van jou,” zei ze afgemeten.
Ik kon me niet herinneren de koffer eerder gezien te hebben, maar wilde niet moeilijk doen en laadde deze in een zadeltas, net als de rest van mijn bagage en die van Essilt. Ik omhelsde Owen en daarna vetrokken we door middel van Troef naar de vlakte om vervolgens door te troeven naar een grote zwerfkei die op het landgoed van mijn ouders lag.

Daar aangekomen maakte Essilt zich onmiddellijk van me los en nam gepaste afstand van de dieren. Op Owen na had geen van onze kinderen het op dieren begrepen - of andersom. Essilt was de enige die zich er nog een beetje overheen kon zetten, ze was ook de enige die een dier had, dat ik persoonlijk wat demonische kenmerken vond hebben. Julian was met het beest, een soort kat, aan komen zetten toen Essilt drie was. Hij had het ergens gevonden in de buurt van een heel onstabiele plaats in Arden. Een jong beestje was het toen nog en hij had gedacht dat er misschien iemand in ons gezin zich over het beestje wilde ontfermen. Vreemd genoeg was het de stille, teruggetrokken Essilt geweest die zich onmiddellijk tot het dier aangetrokken had gevoeld en dat wat wederzijds. Ze nam het katje onder haar hoede, gaf het te eten, voedde het op en gaf het de naam Qenna. Julian trok zijn wenkbrauwen op toen hij de naam hoorde, Mandor vond het vermakelijk en ik vroeg me af hoe een kind van drie op het idee kon komen om een dier naar een gedeelte van het Egyptische boek der doden te noemen.
Qenna had op Essilt’s schouder gezeten tijdens het troeven, nu was ze op de grond gesprongen en liep waardig achter haar aan terwijl we naar het landhuis van mijn ouders liepen.
Daar aangekomen snelde het personeel onmiddellijk toe om te helpen het paard op stal te zetten, ik zei ze vriendelijk dat het niet nodig was. Boudicca bleef op de oprijlaan staan, de Barghest holde wat rond in de directe omgeving en de valken zetten zich neer op het dak van het huis.
Natuurlijk hadden we tijd om even wat koffie te drinken, antwoordde ik op de vraag van de huishoudster, die in de loop der jaren geheel grijs was geworden en met een enigszins gebogen gang liep. Maar haar grijze ogen stonden nog net zo helder als dat ik me herinnerde van vroeger.
Binnen mochten we in de zitkamer plaats nemen, ik stelde Essilt voor. Hill was stomverbaasd, dat ik al zo’n grote dochter had! Hoewel Essilt zich netjes gedroeg en precies de voorgeschreven begroeting uitvoerde, merkte ik onmiddellijk aan de houding van Hill dat de houding van Essilt haar niet beviel. Ze vond haar arrogant. Ik voelde me daar persoonlijk door geraakt - Essilt is boven alles mijn dochter en anderen hebben haar niet af te rekenen op haar gedrag - en dat maakte dat ik wat kortaf werd.
Ik vroeg naar mijn ouders. Die waren hier al lange tijd niet geweest, zeker al tien jaar niet meer. Ze waren vertrokken toen ik ze mee had genomen, waren daarna nog één keer terug geweest om van alles te regelen en sindsdien weg gebleven. Financieel was echter alles in orde, al hadden ze de laatste maanden een aantal verzoeken om betalingen binnen gekregen waarvan ze niet wisten wat ze er mee moesten. Ja, er was een notaris die alles regelde, maar moesten ze hem dat nu wel of niet toesturen?
Ik vroeg om de verzoeken, niet veel later kreeg ik een doos vol papieren overhandigd waarin niet alleen nota’s zaten van de laatste paar maanden, maar tevens van veel langer geleden nog.
“Laat mij eens kijken?” vroeg Essilt.
Ik gaf haar de doos en ze ging ermee aan het bureau zitten. De papieren haalde ze er één voor één uit, bekeek ze even en maakte er een paar keurige stapels van.
“Deze zijn dringend, voor een aantal is de betalingstermijn al ruimschoots overtreden, die andere stapel is minder dringend, de rest is alleen maar gebedel om geld voor goede doelen of zoiets,” zei ze terwijl ze de betreffende stapels aanwees.
Ik was verbluft. In nog geen kwartier tijd had zij voor elkaar gekregen waar ik meestal een hele avond mee bezig was - dat was ook de reden dat Mandor doorgaans de financiën regelde.
Tijdens het drinken van de koffie deed ik het benodigde geld in de enveloppen voor alle openstaande rekeningen, voor degene die te laat voldaan zouden worden, voegde ik een rentebedrag bij. Ook de minder belangrijke rekeningen voldeed ik en ik liet Essilt een goed doel kiezen waar we aan zouden doneren - iets dat mijn ouders zeker ook zouden doen. Vervolgens liet ik iemand van het personeel komen die ervoor zou zorgen dat alle betalingen bij de juiste personen terecht zouden komen, uiteraard werd hij daar ook weer voor betaald.
Vervolgens sprak ik de huishoudster erop aan dat de rekeningen niet waren doorgestuurd naar de notaris, ze verdedigde zich met te zeggen dat het niet duidelijk was geweest wat ermee gedaan moest worden. Het personeel werd netjes op tijd betaald, maar ze hadden wat andere leveranciers gekregen voor verschillende goederen door de jaren heen en die hadden hun rekeningen naar het landhuis gestuurd in plaats van naar de notaris. Ze beloofde er van nu af voor te zorgen dat alles direct doorgestuurd zou worden. Verder wilde ze weten wanneer mijn ouders weer terug zouden komen - waar ik geen zinnig antwoord op kon geven - en ze zei dat ze Oleg ook al in geen jaren meer gezien hadden.
Er werd gevraagd of we de maaltijd hier wilden nuttigen. Ik keek naar Essilt die ‘nee’ schudde en zei dat we andere bezigheden hadden.

“Had je geen trek?” vroeg ik haar terwijl we over de oprijlaan in de richting van de dieren liepen.
Ze haalde haar schouders op.
“Ik kom hier niet om te eten,” zei ze stug.
Ze had geen zin om mee te rijden op Boudicca, dat had ze ook nog nooit gehad. Met het paard aan de teugel liepen we naar het dorp en daar naar de pastorie. Dezelfde man als een aantal jaren geleden was nog steeds vicar, dikker en kaler dan in mijn herinnering. Hij herkende me onmiddellijk en bekeek me met verbazing. Daarna nam hij Essilt van top tot teen op, hij had een frons tussen zijn wenkbrauwen.
“Dit is Essilt, mijn oudste dochter,” stelde ik haar voor. Essilt maakte beleefd een kniksje.
“Nee maar, een dochter?” Nu was ik het die doordringend aangekeken werd.
“Hoe is het mogelijk! U heeft al een volwassen dochter!” riep hij uit.
“Ik ben niet volwassen, ik ben vijftien,” zei Essilt bits. “En wie bent U?”
“Eh… de dominee van deze gemeente,” zei hij.
“Van welke god?”
Zijn mond viel open en hij keek van haar naar mij en weer terug. Ik vermaakte me inwendig uitstekend, maar hield mijn gezichtsuitdrukking neutraal.
“Nou?” drong ze aan. “Welke god gaat u voor in het geloof?”
“De enige ware god natuurlijk. Van de bijbel,” zei de man verbijsterd.
“Eén god? Hoe wordt die genoemd?”
“Eh… Hij heeft verschillende namen. God of Jahweh..”
“Oh die,” knikte ze.
Ze bekeek het kerkhof, inmiddels waren we op weg naar de familietombe.
“Church of England?” was haar volgende vraag.
“Uiteraard,” zei de dominee.
“Waarom staat er dan die grafsteen?” ze wees naar een steen met een kruis erop. “Dat is toch katholiek?”
“Dat is alleen het geloof dat die persoon beleden heeft,” zei de dominee. “Uiteindelijk dienen we allemaal dezelfde god.”
“Ik niet hoor en mamma ook niet,” zei Essilt. “Wij zijn niet gelovig thuis.”
De dominee liep rood aan en keek hulpzoekend naar mij. Hij had heidenen op zijn gebied en hij wist duidelijk niet wat hij ermee aanmoest. Inmiddels waren we bij de tombe aangekomen en ik kreeg de sleutel overhandigd.
“Dank U, we kunnen het verder zelf af,” zei ik tegen hem.
“Wat doet u met die beesten als u in de familietombe bent?” vroeg hij een tikje benauwd.
“Die blijven buiten wachten,” zei ik.
Dat nam zijn ongerustheid niet weg.
“Ze vallen nooit zomaar aan hoor,” zei ik. “Alleen als ze zich bedreigd voelen.”
De man slikte even en wilde weg lopen.
“Wacht even,” zei Essilt die het veld vol met zerken aandachtig bestond te bekijken. “Hoe zit dat met de dag van de wederopstanding?”
“Die dag zal eens komen,” zei de man plechtig. “Deze dag staat beschreven in het boek ‘Openbaringen.’”
“Dat weet ik,” zei Essilt ongeduldig. “Maar als al die lijken tegelijk opstaan, bent u dan niet bang dat het een puinhoop wordt? Ik zie dat er hier een aantal mensen boven op elkaar begraven zijn. En ik zag dat er ook urnen en strooivelden zijn, hoe moet het dan met die mensen?”
De dominee stond met zijn mond vol tanden en ik had moeite om niet heel hard te gaan lachen, hoewel Essilt het niet bedoeld had om gehaaid te zijn.
“Ik moet nu echt gaan,” zei hij. “Ik moet een preek voorbereiden, een heleboel zelfs!”
Hij haastte zich weg over het pad, Essilt keek hem met een verbaasde blik na.
“Nah, daar heb je ook niets aan,” zei ze.
“Ik wist niet dat jij je had verdiept in religie,” zei ik.
“Hmpff,” deed ze slechts.

Met de sleutel opende ik de deur van de tombe en realiseerde me op hetzelfde moment dat ik er niet aan gedacht had om iets van een lantaarn mee te nemen. Nu kon ik er natuurlijk één conjuren of één bij de dominee gaan halen. Misschien kon ik wat Patroon gebruiken en was er een lampje te vinden bij een andere tombe, vergeten door een vorige bezoeker. Toen ik er iets over zei tegen Essilt had ze weer die geërgerde trek om haar mond en overhandigde me zwijgend haar tweede koffer, waarvan ze eerder had gezegd dat deze van mij zou zijn. Pas toen ik de koffer opende, begreep ik waarom ze er eerder op stond dat ik deze uit de zadeltassen haalde. De koffer zat vol met allerlei instrumenten die handig waren bij forensisch pathologisch onderzoek in een tombe. Uiteraard een lamp, maar ook een schort, handschoenen, mondmaskers en een chemiesetje. Alles was aanwezig, perfect in orde en paste bij deze Schaduw. Ik voelde me beschaamd, hoe had ik gedacht een onderzoek te gaan doen zonder de noodzakelijke spullen? Tegelijkertijd wist ik al hoe ik het had aangepakt in mijn eentje: naar een mortuarium reizen en daar de noodzakelijke spullen halen, voor een lampje troeven naar huis. Ik zou er dan achter gekomen zijn dat ik de helft vergeten was en opnieuw dingen bij elkaar moeten scharrelen. Hoeveel tijd zou me dat gekost hebben?
“Je hebt aan alles gedacht,” riep ik enthousiast uit. “Wat geweldig van je! En dat in zo’n korte tijd! Dat moet echt moeite hebben gekost!”
Ze moest alles uitgezocht hebben, waarschijnlijk had ze ook Iestyn en Owen daarvoor gemobiliseerd, maar toch… Ik zag dat het compliment haar goed deed, ook al liet ze daar zo min mogelijk van merken. Ik voelde me echt trots op deze dochter, wat een fantastische meid!
Haar koffer had eenzelfde inhoud als de mijne. We trokken, voordat we de tombe ingingen, onze overjassen aan. Binnen draaide ik de deur achter ons op slot, ik had geen behoefte aan mogelijk nieuwsgierige mensen.
Bij het lamplicht keek ik rond in de tombe. Er was zo te zien niets veranderd sinds de vorige keer dat ik hier was. Dat was met Mandor geweest om het lijk van het dienstmeisje te onderzoeken. Mijn ogen dwaalden naar de nis waar haar restanten nog steeds lagen. Daarna bekeek ik de vloer, waar uiteraard niets te zien was van wat zich daar had afgespeeld. Het was een vreemde sensatie om hier opnieuw te zijn, samen met één van onze kinderen. De stem van mijn dochter haalde me uit mijn overpeinzingen.
“Waar zullen we de lijken onderzoeken?” Inmiddels was ze de ruimte helemaal doorgelopen en had aandachtig alle naambordjes bekeken.
“De vorige keer heb ik een lijk op het altaar gelegd, maar dat was volledig verkoold. We kunnen met behulp van het altaar wel een soort onderzoekstafel improviseren,” bedacht ik.
We trokken onze handschoenen aan en gebruikten we de lijkbaar van één van de skeletten in een nis, de overblijfselen van ene Emma Fredericks, om onderzoekstafel te creëren. Daarna begonnen we aan onze lugubere taak.

Eerst onderzochten we het volledig gebroken lichaam van Lenore. Ik had verwacht dat er niet veel meer van over zou zijn, maar waarschijnlijk door balseming was er niet zoveel vergaan.
Ik vertelde Essilt wat ik van Lenore wist en hoe ze was gestorven, ondertussen onderzochten we het lijk nauwkeurig. Er kwam niet iets schokkends uit. Essilt mat haar kneuzingen op en begon deze gegevens vervolgens met wat getallen in een boekje met elkaar te vergelijken. Lenore was van een hoogte van ruim 11 meter gevallen. Ik onderzocht intussen het alcohol percentage dat gelijk stond aan de consumptie van een paar glazen wijn. Niet genoeg om dronken geweest te zijn.
Voorzichtig dekten we het lichaam weer toe en legden het in de stenen kist.
Het volgende lijk was dat van Judith, de moeder van mijn moeder en Lenore. Ze zag er vreselijk goor uit, instinctief zetten we onmiddellijk de mondmaskers op en namen heel voorzichtig de eerste samples. Deze werden met bepaalde vloeistoffen gemengd, alle vergif testen waren echter negatief. Intussen bekeek ik het lijk grondig en het werd me duidelijk dat er sprake was van een mij onbekende ziekte, die haar helemaal tot op het bot aangetast had. Het voelde gevaarlijk aan, zo gevaarlijk dat ik Essilt dringend vroeg om zich verder niet met dit lijk te bemoeien voordat we erachter waren wat dit was. Na nog wat testen bleek dat het - wat het ook was - dood was, bij geen van de testen kwam het meer tot leven. Voor de zekerheid deed ik nog een paar andere testjes. De resultaten bleven vaag, het kostte heel wat uitzoekwerk om te achterhalen wat het was. Uiteindelijk werd het duidelijk dat de ‘ziekte’ die Judith gedood had, iets was dat shapeshifters aantastte. Dit was iets waar mijn schoonvader mogelijk meer over zou weten.
Ook haar lijk werd met grote voorzichtigheidweer terug gelegd in haar laatste rustplaats. Daarna onderzochten we John Fredericks, haar echtgenoot. Hij zag er net zo goor uit als Judith, zo te zien had hij aan dezelfde ziekte geleden. Testresultaten wezen echter uit dat hij was overleden aan gif. We deden een aantal proeven en kwamen tot de conclusie dat hij een cocktail toegediend had gekregen van diverse giffen, die heel goed voor een zelfde ziektebeeld kon hebben gezorgd als dat van zijn vrouw. We onderzochten zijn lichaam nauwkeurig, er waren geen verwondingen gezien, alleen een klein gaatje bij zijn nek. Gif, nog zoiets waar een zeker persoon heel veel verstand van had. Het kon geen kwaad om binnenkort Gramble eens op te zoeken.
Nadat we John’s lichaam weer terug hadden gelegd bij dat van zijn vrouw, tilde ik de overblijfselen van Donnal van Larenian uit zijn laatste rustplaats. Van hem was er slechts zijn skelet nog over, de doodsoorzaak was ook meteen duidelijk. Hij had een gat in zijn schedel, hij moest met zoiets als een donderbus door zijn hoofd zijn geschoten. Essilt begon weer te meten en maakte berekeningen. Er waren sporen van lood en het was van dichtbij geweest.
Ik onderzocht de resten van de kleding, maar er was niets dat een aanwijzing gaf over het waarom. Door de loodsporen vermoedde ik dat het om een militair wapen moest zijn gegaan, meer verstand had ik er niet van. Eigenlijk was ik heel verbaasd om het lijk van Donnal hier aan te treffen. Ghostwheel mocht dan hebben gezegd dat hij dood was, maar dat had hij ook van Ariane gezegd. Misschien zou ik het hebben geloofd als ik niet - jaren geleden alweer - met Caine zou hebben gesproken. Caine, die Herbert Sawall had vermoord en diens dochter naar een Schaduw had gebracht en haar daar min of meer in de gaten had gehouden. Hij wist niet dat er sprake was van nog een kind, hij was er zelfs woedend over geweest dat ‘ze’ dat kind voor hem verborgen hadden gehouden.
“Ik wil voor de zekerheid een familietest doen,” zei ik tegen Essilt. “DNA onderzoeken is erg moeilijk als het om Amberieten of Chaosieten gaat als je de precieze verwantschap wil weten, maar we kunnen in ieder geval proberen erachter te komen of hij aan Judith verwant is. Donnal zou een volle broer moeten zijn.”
Ze knikte, zocht in haar chemiesetje naar de juiste spullen en vloeistoffen, terwijl ik bij zowel Donnal als Judith wat botschaafsel afnam. Een vies werkje, zeker bij Judith. Toen ik klaar was, had Essilt de benodigde flesjes en potjes al gereed staan. Ik deed het schaafsel in de potjes, Essilt plakte er onmiddellijk etiketten op met hun namen en daarna deden we er wat vloeistoffen bij.
“Het moet een poosje op kweek staan voor we alle resultaten hebben,” zei Essilt. “Als ze niet verwant zijn op één of andere manier, weten we dat binnen een paar uur. Als ze wel verwant zijn, duurt het veel langer om te bepalen in welke mate.”
“Goed,” zei ik en grijnsde naar haar, ook al kon ze daar niets van zien vanwege het mondmasker. “De conclusie tot nog toe is dat de directe verwanten vermoord zijn en we weten nu wat hun doodsoorzaak is. Over dat gif en die ziekte wil ik binnenkort met Gramble gaan praten.”
“Dan ga ik mee,” zei ze beslist.
We bekeken ook de andere lichamen hier aanwezig, maar er was geen directe familie meer bij. Wat familie van John Fredricks en een paar personeelsleden die waarschijnlijk zelf geen familie meer hadden gehad om hen te begraven.
We ruimden alles netjes op, de kweekjes werden voorzichtig in de koffers gedaan.
“We zullen een hotel opzoeken, dan kunnen we ons baden en gaan eten,” stelde ik Essilt voor. “Of je moet naar het landhuis van mijn ouders willen.”
“Nah,” zei ze en haalde de schouders op. “Voor mij hoeft dat niet.”
Buiten de tombe draaide ik de deur weer in het slot en trokken we onze overjassen en handschoenen uit. De koffers gingen in de zadeltassen en we leverden de sleutel weer in bij de dominee.

Mandor's zus

Dag twee.
De tweede dag van jouw bewusteloosheid is zojuist voorbij gegleden. Net nog heb ik naast je gelegen in het bed, je gestreeld en tegen je gepraat. Ik heb geleerd dat het goed is om te praten tegen mensen die buiten bewustzijn zijn, dat ze het onbewust toch allemaal horen. Is dat zo? Is alles wat ik tegen je gezegd heb niet voor niets geweest? Ik weet niet eens precies waar ik het over gehad heb. Over gewone dingen, zoals het verloop van de dag. Maar ook over belangrijke dingen, over ons, over ons gezin. Maar praten tegen iemand die niets terug zegt is voor iemand als ik moeilijk vol te houden, zelfs als jij het bent. Misschien daarom dat ik aan tafel ben gaan zitten en mijn schrijfspullen tevoorschijn hebt gehaald. Op papier kan ik soms beter mijn gedachten verwoorden, omschrijven wat er bij mij leeft.
Ik weet dat je het niet gemakkelijk hebt met iemand zoals ik, met iemand die terughoudend en gesloten is en het moeilijk vindt om bepaalde gevoelens uit te spreken. Nu lig je hier, het is stil, de nachtzuster is net geweest om je te controleren en te vragen of alles naar wens was. Ik heb geantwoord dat alles in orde was. Natuurlijk heb ik dat, ze verwacht niet anders. Maar het is niet naar wens. Ik bedoel, je zult dit overleven, je zult bijkomen en je wonden zullen genezen. We horen hier echter niet te zijn. Niet jij in een ziekenhuisbed en ik ernaast, continu over je wakend. Ik weet wat men van me denkt. Ze zeggen het niet recht in mijn gezicht, maar ik zie het aan hun blikken. Men vindt dat ik overdrijf, dat ik je overheers, dat ik overbezorgd ben. Ze begrijpen er helemaal niets van. Niets van mijn angst wat er kan gebeuren als ik je alleen laat terwijl jij niet bij bewustzijn bent. Ze begrijpen helemaal niet dat, als jij geen controle hebt over jezelf, ik degene ben die dat dan over wil nemen. Ik wil gewoon niet dat er dingen gebeuren waarvan ik zeker weet dat jij die niet wilt. Wie anders kan er dan voor jouw belangen opkomen dan ik? Daarbij… Ik voel me zo machteloos als je daar ligt, als je afhankelijk bent van de hulp en zorg van anderen. Wat kan ik dan anders doen dan in ieder geval bij je te blijven, tot zelfs in de operatiekamer toe en over jou te waken? Wie is er anders die een beetje voor jou zorgt en op je let?
Ik weet het, mijn lief, dat het heel moeilijk voor je is om dit te accepteren. Andersom lijkt het voor jou vanzelf te spreken, je bent er altijd voor mij, en dat is al van onze eerste ontmoeting af aan het geval. Misschien laat ik het me te veel aanleunen, maar de waarheid is dat ik je nodig heb, dat ik jouw liefde nodig heb. Zonder jou voel ik me niet compleet.
Ooit heb je me gevraagd wat het is om van iemand te houden, of je dat zou kunnen leren. Je zei zelfs dat er nooit iemand was geweest die van jou had gehouden. Hoe is dat nu? Op papier kan ik dat rustig vragen, waarschijnlijk laat ik je dit toch niet lezen, ben ik bang dat je me raar zult vinden. Dus ik vraag het je gewoon nog eens: in hoeverre is het van invloed dat ik nu al zo’n 17 jaar - of is het langer? Het is me nog steeds niet duidelijk hoe lang het verblijf in Tir-na Nog’th heeft geduurd - van je hou? Ik zeg het niet iedere dag, niet iedere week en volgens mij zelfs niet eens elke maand. Ik heb het je daarnet nog verteld, terwijl ik naast je lag en je gezicht streelde. Maar wat heb je eraan? Het zijn maar woorden en je bent buiten bewustzijn, dus naar alle waarschijnlijkheid heb je dit niet eens gehoord.
Om terug te komen op je vraag van lang geleden: ik kan niet goed uitleggen wat het is. Er zijn zoveel schrijvers en dichters geweest die getracht hebben om dit onder woorden te brengen en er is er niet eentje die precies dat omschrijft wat ik voor je voel.
Iets ervan heb ik eerder beschreven, jij bent degene die me compleet maakt. Voor jou heb ik gevoelens die ik voor niemand anders koester op deze manier. Jij gaat me voor alles, voor jou zou ik ook alles op kunnen geven. Maar juist omdat je me dit niet vraagt, maakt mijn liefde voor jou alleen maar dieper. Houden van laat zich niet omschrijven, het is een allesoverheersend gevoel, een zeker weten dat verder gaat dan heel veel om je geven. Dat is iets wat ik je niet kan leren, dat is iets wat niemand aan een ander kan leren. Je zult dat helemaal van jezelf moeten leren. En als je dat niet kan, dan kan ik dat begrijpen, want wat zijn 17 jaren nu in jouw leven van vele eeuwen?
Ik weet zeker dat onze kinderen van je houden, ieder op zijn of haar eigen manier. Vandaag zijn ze hier allemaal geweest. Het begon met Bryana - uiteraard - die in tranen was en ervan overtuigd was dat ik iets achterhield, dat je dood aan het gaan was en we daarom niet naar huis kwamen. Ik heb haar moeten doorhalen om haar te kunnen troosten en zodat ze je met eigen ogen kon zien. Ze heeft lang aan je bed gezeten, je hand vastgehouden en je van alles verteld. Ik vraag me soms af hoe ze steeds weer onderwerpen weet te verzinnen om over te praten, maar het gaat zo natuurlijk bij haar, ze hoeft nooit te zoeken naar gesprekstof. Raar om te weten dat dat uit de familie van mijn moeder komt, toch ook een Amber - Sawall combinatie
Na Bryana was het Essilt die troefde. Ze is zo anders dan haar zus… Essilt vroeg of er bepaalde bezoektijden waren, zij en Iestyn wilden je komen bezoeken, maar niet als dat heel lastig zou zijn. Julian schijnt tegen de kinderen gezegd te hebben dat ze beter thuis konden blijven, dat jij niets zou hebben aan een bezoekje van hen. Ik denk dat hij het goed bedoelde, maar zo’n opmerking keert al onze kinderen dwars.
Ik heb Essilt gezegd dat ze allemaal meer dan welkom zouden zijn, dat jij hun belangstelling naar waarde zou weten te schatten. Nu hoop ik dat jij dit ook werkelijk kan doen, liefste. Ik weet namelijk heel goed dat jij het niet echt geweldig zal vinden dat de kinderen je bewusteloos hebben gezien. Maar je bent hun vader, zij hadden er juist heel veel behoefte aan om je te zien.
Essilt nam al haar broers mee. Randal was een tikje verontwaardigd dat Bryana er al was, ik geloof dat hij stiekem vond dat hij de eerste had moeten zijn.

Ze worden zo groot, onze kinderen. Bryana is al dertien en een half. Ik denk dat zij de kleinste zal blijven van het hele stel. Dan Iestyn… ik zag vandaag dat hij net zo lang als Randal is inmiddels en hij is net pas vijftien geworden. Randal en Owen zullen niet meer zo veel groeien, maar Iestyn is nog niet uitgegroeid en de oudste twee zullen niet zoveel langer worden meer. Het zou kunnen dat Iestyn zelfs langer wordt dan jij. Het is niet voor te stellen dat hij en Essilt zulke kleine ukken waren bij hun geboorte. Essilt, die inmiddels langer is dan ik. Ik ben boven het hoofd gegroeid door vier van onze kinderen. Onvoorstelbaar. Ik weet dat we zo’n beetje hebben afgesproken om eerst deze vijf groot te brengen, maar de laatste jaren verlang ik er soms naar om opnieuw een baby te mogen krijgen. Om eens de mogelijkheid te hebben om helemaal te kunnen genieten van zo’n kleintje, om het in alle rust te kunnen zien opgroeien… ach, het zijn maar dromen, ondertussen ben ik maar wat trots op onze vijf kinderen en zou ik het, ondanks alle drukte die dat me zich meebrengt, zo weer op precies dezelfde manier doen. Nou nee, één ding zou ik anders doen. En dat is jou betrekken bij de zwangerschap van Owen. Als ik iets over kon doen, zou het dat zijn.

Ja, het was druk, ook al gedroegen ze zich vrij rustig. Ach, je weet hoe dat gaat. Essilt zegt nagenoeg niets, Iestyn en Owen ook maar weinig. Het meeste werd er gepraat door Randal en Bryana. Zoals gewoonlijk. De verpleging die jou kwam checken vond het te druk voor jou, comateuze patiënten mogen niet meer dan 2 bezoekers ontvangen. Ik heb gezegd dat dit bezoek voor jou niet te druk was, dat het voor jou goed was om je eigen kinderen te kunnen horen.
De verpleging was geschokt. Ik denk dat ze niet konden geloven dat dat stel bijna-volwassenen jouw kinderen zijn. Ze zouden eens moeten weten hoe oud je werkelijk bent…
Toch heb ik na een bepaalde tijd de kinderen maar weer naar huis gestuurd en nog heel even met mijn vader gepraat. Zoals vaker heeft hij nu ook de zorg op zich genomen voor de kinderen. Je moet in ieder geval de groeten van hem hebben (en dat meende hij).
De lynx… je weet wel, die lynx… ze zit hier en houdt me gezelschap. Ze wilde zelfs niet mee met Owen, ze blijft gewoon constant bij me. Zo’n eigengereid dier heb ik nog nooit gehad, ook Fillipien is ietsje gezeglijker. Je zult er geen last van hebben, ze blijft ver uit je buurt.
Ik vind het wel prettig, dat kattengezelschap. Ik hoef namelijk niet veel meer te doen dan er te zijn en haar af en toe onder de kop te krauwen. Dat is toch anders dan de andere dieren, die verwachten dat ik dingen met ze onderneem. Katten zijn echt anders. Dat heb ik al gemerkt aan de kat van Essilt, maar dat is echt haar kat.
Ik heb alleen nog geen naam voor de lynx. Misschien moet ik er jou één laten kiezen? Wat dacht je van Tanner, Flo of Mika? Hmm, is het niet belachelijk dat ik in gedachten met jou de naam voor een DIER aan het bespreken ben?

Terug naar serieuze dingen. Waarom ik deze brief aan jou aan het schrijven ben bijvoorbeeld. Het geeft me iets te doen. Ik heb net koffie gehaald uit de automaat in de gang hier tegenover. Van jouw kamerdeur af is dat zes stappen lopen. De leeskamer, waar een stapel tijdschriften ligt met weinig interessante onderwerpen - en volgens mij zijn dat zo’n beetje dezelfde magazines die ze jaren geleden hier ook hadden - ligt hier zo’n vijftig meter vandaan. Jouw kamer is erg rustig gelegen, ruim, heeft een eigen badkamer en wc, een internet verbinding en een televisie. Regelmatig komt er iemand van de keuken langs om te vragen wat ze me te eten kunnen brengen en ik heb ze ook rauw vlees voor de lynx laten brengen. Het heeft zijn voordelen om een VIP kaart te hebben. Ze accepteren zelf de aanwezigheid van de lynx, al vermoed ik dat we deze keer gevarentoeslag zullen moeten gaan betalen.
Daarstraks heb ik via internet een aantal boeken, kleding en wat verzorgingspullen voor ons beiden besteld en het per express laten bezorgen. Zo nu en dan tracht ik een stuk te lezen in de nieuwste reisverhalen van Lady Hester Lucy Stanhope, maar ik kan mijn hoofd er niet helemaal bij houden. Dan moet ik weer je hand vast houden of even naast je komen liggen. En jij… je blijft maar buiten bewustzijn. De doktoren zeggen dat dit nog wel een week zou kunnen duren. Ik denk, ik hoop, dat ze ongelijk hebben.

Misschien zou ik moeten gaan slapen. Het is weer diep in de nacht. Daarnet heb ik nog bij je gelegen en je allerlei dingen in je oor gefluisterd. Je hoort me niet, je merkt niets van mijn aanwezigheid. Misschien overdrijf ik inderdaad en het advies van de verpleging moeten opvolgen om thuis te gaan slapen. Ze zullen me bellen zodra er verandering is. Het deed me even grijnzen. ‘Even een telefoontje naar Gormenghast’. Maar ik had natuurlijk een hotel in de buurt kunnen boeken. En dan? Het zal daar niet anders zijn dan hier rond te hangen en hier ben ik tenminste bij jou. Stel dat je wakker wordt en ik ben er niet eens bij? Ik moet er niet aan denken. Ik durf al nauwelijks te gaan slapen in het bed dat ze hier zo netjes voor me neer hebben gezet. Ik heb het bed daarnet tegen het jouwe aangezet. Ik wil zo dicht mogelijk bij je zijn.

“Wat is de bedoeling van dat beest?” Mijn echtgenoot keek lichtelijk bezorgd. “Hij hangt nogal bij je rond, je gaat die toch niet ook nog mee naar huis nemen?”
“Het is een zij,” antwoordde ik. “Aangezien ze bij me hoort, zal ze dus inderdaad mee naar huis komen straks. Ik denk dat het een lynx is.”
“Het is een lynx,” mengde mijn vader zich in het gesprek. “En junglelynx om precies te zijn. Die hebben een aantal kenmerken, onder andere toefjes aan de oren.”
Ik knikte enthousiast.
“Dat was precies waaraan ik de kat herkende.”
Mandor zuchtte, Julian ook. Beiden om een andere reden wist ik.
“Nou ja, Owen zal er wel weer mee in zijn sas zijn,” legde Mandor zich er al bij neer. “Neem een beest mee naar huis en die jongen is oneindig gelukkig.”
“Ik vind toch dat jouw kennis over jungledieren te wensen overlaat, Morwenna,” zei mijn vader. “Ik durf te wedden dat je de andere kenmerken van en junglelynx niet weet.”
“Katachtig?” probeerde ik.
Mijn vader keek geërgerd.
“Daarstraks beweerde je een hert te hebben gezien. Die komen niet in de jungle voor. Ik vermoed dat je een antiloop hebt gezien en dat is echt iets heel anders. Ik denk dat het tijd wordt dat we weer een poos samen door Arden moeten trekken.”
“Komt niks van in,” zei Mandor. “Moet ik zeker weer mijn vrouw maanden lang missen. Ik voel daar niets voor.”
“De vorige keer is jaren geleden en ik meen me te herinneren dat ik mijn dochter regelmatig kwijt was omdat ze even naar huis troefde. Zat ik daar weer in mijn eentje op haar dieren te passen.”
“Dat zag ik inderdaad als een voordeel, dat die beesten weg waren thuis,” grinnikte Mandor.
“Het lijkt me leuk om weer eens mee te gaan,” zei ik tegen Julian. “Mijn echtgenoot en ik zullen uitzoeken wanneer hij veel thuis kan doen en ik een poos achter elkaar weg kan blijven.” Ik greep de arm van Mandor en trok hem tegen me aan. “Je moet er wel rekening mee houden dat ik met deze man getrouwd ben en graag op regelmatige basis bij hem ben. Bovendien hebben we samen vijf kinderen en die zie en spreek ik ook graag.”
“Al goed,” verzuchtte mijn vader. “Je wilt wel met me optrekken, maar op jouw condities. Ik begrijp alweer wie van ons jouw voorkeur heeft.” Hij stond op en verdeelde het laatste restje wijn tussen ons drieën. Daarna schepte hij het restant stamppot uit de pan en begroef dat. Vervolgens keek hij wat hulpeloos naar de pan en de fles. Mandor grijnsde, concentreerde zich en korte tijd later was er niets meer over van de fles en de pan. Wel was de aanwezigheid van Logrus even duidelijk te voelen
“Dat heeft hij best goed gedaan, die zoon van ons,” zei Mandor met iets van trots in zijn stem. “Geen enkel probleem om hier iets met Logrus te doen.”
“Ik kan me nog nauwelijks voorstellen dat dat onbesuisde jongetje van vroeger in staat is om een hele Schaduw mee te helpen opbouwen,” zei Julian.
“En hij is er goed mee,” zei ik. “Of wordt er goed mee. Hij gebruikt Logrus niet lomp, zoals sommige anderen, maar heel rustig en beheerst.” Ik keek Mandor aan en glimlachte naar hem. “Hij gaat ermee om zoals jij.”
“Ik ben hem aan het trainen,” zei Mandor tegen mijn vader. “Randal heeft een hele goede aanleg voor Logrus. Bij de tweeling zie ik dat trouwens ook, dat betekent dat er nog maar twee kinderen over zijn voor jullie Patroon.” Hij gaf me plagend een duwtje, stond op en hielp mij ook overeind. Met zijn drieën liepen we terug naar de anderen die geduldig hadden staan wachten tot we uitgegeten zouden zijn.

Voordat we de piramide binnen zouden gaan, waarschuwde ik de anderen om er niet te klooien.
“Waarom neem je ons dan mee?” Fiona, een tikje geërgerd. Een aantal jaren geleden zou ik meteen zijn dicht geklapt na een dergelijke opmerking van haar kant, maar sinds het project M waren er dingen veranderd.
“Om te bekijken. Om jullie input te horen. En omdat het iets is dat buiten mij bekende machten valt.”
“Redelijk genoeg,” mompelde ze.
De toegang ging gemakkelijk open, ik leidde het gezelschap de gang door naar de enorme hal met het gat waar de trap langs de wanden naar beneden liep.
“Het is grappig hoe je perceptie soms anders kan zijn,” merkte ik op. “Toen er nog geen piramide omheen zat, had ik het idee dat de trap omhoog ging.”
“De stenen van de piramide schermen de macht af,” zei Fiona peinzend. “Met Patroon is deze plaats niet te vinden.”
“Met Logrus ook niet,” zei Mandor. “Daarstraks buiten was er niets te voelen van dit geheel. Om er te komen zul je van het bestaan ervan moeten weten.”
Fiona keek hem een beetje verstoord aan, vermoedelijk was hij haar in de rede gevallen. Mandor keek stoïcijns terug.
“Het is in ieder geval een waardevol geschenk geweest van Oberon aan Morwenna en jullie zoon,” zei ze een beetje stijfjes tegen hem. “Een manier om terug te komen in hun eigen tijd.”
“Ik ben hem zeer dankbaar,” zei Mandor koel.
“Is dit alles?” vroeg Rhexenor. Hij was de hal doorgelopen en keek in het gat. “Een piramide om een trap heen gebouwd… ik zie niet in waarom wij erbij gehaald moesten worden.”
“Je wilde zelf mee,” zei Fiona scherp. “Morwenna vroeg aan mij om te komen kijken, ik was op dat moment met jullie ergens aan het eten en ik heb jullie gevraagd of jullie belangstelling hadden.”
“Ik wist niet eens waar het om ging,” zei Rhexenor verontwaardigd. “Als ik dit had geweten, was ik wel iets anders gaan doen.”
“Je kunt dat nog steeds doen,” zei ik. “Je kunt naar buiten gaan, ongeveer een mijl van de piramide af werkt Troef weer.” Verder sloeg ik geen acht op hem, maar liet ik zien hoe het gezicht verscheen door een Troef te pakken.
“Uw Troeven zullen hier niet werken. Ik ben de wachtster van deze plaats.”
Mandor begon te lachen, ook de anderen stonden te grinniken.
“Wat?” vroeg ik gepikeerd.
“Je herkent dat gezicht echt niet?” vroeg Mandor. “Dat ben jij.”
“Je meent het,” zei ik verbijsterd en testte het uit door nog eens een Troef te pakken. Het gezicht verscheen opnieuw en herhaalde de woorden. Ik staarde naar de verschijning van de vrouw en kon met moeite iets van mijn eigen trekken herkennen.
“Is dat zoals anderen me zien?” vroeg ik. “Wat erg!”
Mandor had toe staan kijken met eenzelfde uitdrukking in zijn ogen als eerder naar de beelden. Hij vestigde zijn blauwe ogen op mij en glimlachte.
“Mooi juist,” zei hij met iets van trots. “Jouw beeltenis is hier gebruikt om als wachtster te fungeren. Ik mag dat graag zien.”
Ik liep naar hem toe en pakte zijn hand.
“Meen je dat echt?” vroeg ik een beetje onzeker.
Hij pakte mijn andere hand ook vast en keek me strak aan terwijl hij nauwelijks merkbaar knikte.
“Hey, get a room!” riep Martin. Mandor en ik lieten elkaar haastig los, toen besefte ik dat dat belachelijk moest overkomen en ging tegen mijn man aan staan. Hij sloeg een arm om me heen.
“Ik ga iets anders proberen,” zei ik.
“Ik dacht dat je zei dat er niet geklooid mocht worden,” zei Flora.
“Dat doe ik niet. Ik ga alleen wat Patroon proberen.”
Mandor liet me los en ik liep een paar stappen door de hal terwijl ik me begon te concentreren op Patroon, me voorstellend dat er vast wortels van planten tussen de stenen zichtbaar moesten zijn.
“Uw Patroonmacht werkt hier niet. Ik ben de wachtster van deze plaats.”
Ik wees de anderen erop dat het gezicht en de stem steeds weer wat anders leken te zijn. De anderen mekten dit ook op. Ik vroeg aan Rhexenor of hij iets kon proberen met zijn Macht. Het duurde even voordat hij door had wat ik bedoelde, het duurde nog langer voordat hij bereid was om mee te werken, ondertussen was de verschijning nog eens geweest met de opmerking dat Logrusmacht hier ook niet werkte.
Uiteindelijk gaf Rhexenor toe en ‘Morwenna’ vertelde hem dat Feniksmacht niet werkte. Dat was de enige tekst die de verschijning leek te hebben, erg intelligent kwam deze wachtster niet over.
“Een goede kopie van mij,” moest ik toegeven, hoewel het natuurlijk ergens een beetje stak. Ik bedoel maar, als je beeltenis toch gebruikt moet worden om iets te bewaken, is het toch wel prettig als deze een beetje intelligent overkomt, nietwaar?
Er kwam verandering in toen Fiona een spiegeltje uit haar handtas haalde. Deze keer verscheen de hele gestalte en zelfs ik zag dat de kleding die ze droeg zeer ouderwets was.
“Op dit moment kunnen deze spiegels niet worden toegestaan.” Deze keer verdween ze niet, maar bleef staan.
“Waarom niet?” vroeg Fiona.
“De juiste aanspreektitel is ‘Wachtster.’ Dan zegt U: ik heb de volgende vraag.”
Iedereen was even stil, ik stond met verwondering naar mezelf - maar toch zo anders dan ik - te kijken.
“Jouw beurt,” mompelde Martin en gaf Ronardo een duw. “Je aanleg voor zwammen, je weet wel.”
“Waarom ben je hier?” vroeg Ronardo aan de Wachtster.
“Uw vraag begint met ‘waarom,’” zei de Wachtster. “Sorry.”
Ronardo en Rhexenor begonnen te gniffelen en mompelden iets over intelligentie. Vervolgens maakten ze een aantal opmerkingen tegen de Wachtster waarbij ze mij in ieder geval duidelijk wisten te maken dat zij daar ook niet rijkelijk mee bedeeld waren. De opmerking van de Wachtster: “Enig respect voor deze plaats is gerechtvaardigd,” was daarom zeer terecht, maar beide heren kregen dit niet zo mee.
We stelden wat vragen, op bijna alle vragen antwoordde ze met ‘sorry’. Allen op een vraag van mij kreeg ik iets van antwoord, namelijk dat ze niet precies wist hoe de piramide om deze machtsplaats heen was gekomen.
De Wachtster verdween toen Fiona de spiegel weer in haar tasje stopte.
“Deze plaats werkt dus met Heironmacht,” merkte ze op.
“Erg leuk, maar wijzer worden we er niet van,” mopperde Martin. “Als deze plaats al een bepaalde intelligentie heeft, is deze niet erg groot.” Al mijn neven keken daarop verwijtend naar mij, alsof ze vonden dat de Wachtster mij representeerde.
“Dit is geen Morwenna,” meende Mandor het voor me op te moeten nemen. “Haar beeltenis is alleen maar gebruikt om vragen te kunnen beantwoorden.”
“Wat voor vragen moeten we dan aan haar stellen?” vroeg ik hem. “Tenslotte ben jij degene die verstand heeft van het omgaan met demonen en die schijn je ook nogal specifiek te moeten ondervragen.”
Hij lachte.
“Dit is geen demoon natuurlijk.”

Ik heb net getracht om te slapen, maar zoals vaker kreeg ik de slaap niet te pakken. Dus nu zit ik weer aan tafel, met een dampende kop koffie naast me te schrijven. Af en toe werp ik een blik naar jou. Je ligt nog steeds stil en bleek in je bed, de situatie is onveranderd.
Ooit vertelde je me dat je het soms moe was om de enige expert te zijn op gebied van demonen. Dat je eigenlijk had gehoopt om je kennis op één van je zonen of dochters over te kunnen dragen. Voor het eerst sprak je je teleurstelling uit over het feit dat het niet de zoon zou zijn waar je al wel wat op gerekend had. Je gaf mij min of meer de schuld, herinner je je dat nog? Het zou niet gaan omdat ik Owen al verpest had met al die ‘beesten’. Jouw woorden, niet de mijne. De laatste tijd zeg je echter steeds weer dat desondanks Owen toch heel geschikt is om je kennis aan over te dragen vanwege zijn gelijkmatige karakter. Ik denk dat je het gewoon moet doen. Ik denk dat Owen dat best aan kan en het waarschijnlijk interessant zal vinden. Iestyn is er immers ook goed doorheen gekomen. Ik weet zeker dat je vader niet weet op welk kind je nu je kennis hebt overgedragen, ik krijg de indruk dat hij vermoedt dat het Randal is. Maar hoe lang zal het duren voordat Gramble uit zal vinden wie je in de leer hebt? Hoe denk je dat geheim te blijven houden?

“Maar je hebt wel verstand van het informatie verkrijgen uit wezens met minder intelligentie,” drong ik aan.
Hij begon harder te lachen.
“Ik vind dit gewoon grappig, het doet me denken aan de tijd dat ik nog jong was.”
Mijn vader begon zich te ergeren.
“Fijn dat je wat jeugdherinneringen hebt, maar misschien zou je gewoon kunnen zeggen hoe we haar vragen kunnen stellen.”
“Dat is niet moeilijk, Morwenna had net een vraag waar antwoord op kwam.”
Ik dacht na, maar kon me met geen mogelijkheid meer herinneren welke vraag dat precies geweest was.
“Je zou het ook gewoon kunnen zeggen, in plaats van de draak met me steken,” zei ik korzelig.
“Je bent anders de enige die… ach, laat ook maar. Je begon je vraag met ‘Hoe.’”
Ik vroeg aan Fiona of ze de spiegel weer tevoorschijn wilde halen. De neven mopperden, ze werden toch niets wijzer van de Wachtster. Ik stelde voor dat ze zouden gaan, maar om mij onbekende redenen wilden ze toch blijven.
De Wachtster verscheen weer en Ronardo onderwierp haar aan een spervuur van vragen. Dat typeert deze neef, eerst een hoop gepruttel en dan blijkt hij het toch wel interessant te vinden. De ‘Hoe’ vragen werden inderdaad beantwoord, indien mogelijk. Ze wist wat zijn naam was, al moest ze er even over nadenken. Deze plaats had geen naam en ze wist niet hoe de Heiron Macht er was gekomen. Toen Ronardo een ‘hoeveel’ vraag stelde, deelde ze mee dat ze voortaan gaan vragen meer zou geven op vragen die daarmee begonnen. Ronardo keek beteuterd, achter me hoorde ik Mandor opnieuw grinniken.
“Ze leert,” zei hij tevreden.
Ik vroeg zonder nadenken wat de reden was dat de piramide hier stond. Zowaar kreeg ik een antwoord: de piramide beschermde deze plaats.
“’Wat’ vragen werken ook,” zei ik opgewekt. “Hoe en Wat dus.”
Ronardo ging verder met een aantal domme vragen, op een bepaald moment zei de Wachtster zelfs dat zijn vragen nergens op sloegen. Iets wat Mandor mateloos vermaakte. De Wachtster stak haar ergernis wat Rhexenor en Ronardo betrof niet onder stoelen of banken, Rhexenor zat vol met grappen die Martin en Flora leuk leken te vinden, maar de Wachtster niet echt kon waarderen. Ze leek steeds slimmer te worden.
“Het zijn dus Hoe en Wat vragen waar ze op antwoordt,” zei Mandor tegen de anderen.
Ik ergerde me een beetje, dat had ik net toch ook gezegd?
“Klopt,” zei hij zacht. “Maar zo te merken was ik de enige die het hoorde, dus ik heb het nog maar eens in de groep gegooid.”

Soms, een heel enkele keer, kan ik me ergeren aan je wat patroniserende gedrag. Dan voel ik me je mindere, dan voel ik echt het enorme leeftijdsverschil ineens, dan heb ik het idee dat je me dom en naïef vindt . Jij met al je levenservaring tegenover mijn onnozelheid. Ik weet dat dit gevoel onterecht is. Ik weet dat je zoveel om me geeft, dat het je ergert als anderen me negeren, als anderen om mijn onzekerheid moeten lachen. Je neemt het voor me op, je steunt me altijd, je bent er altijd voor mij. Ik hoop dat je weet dat ik er ook voor jou ben. Altijd en eeuwig.

Ik ging op mijn tenen staan en kuste hem. Hij is een goede man. Daarna besloot ik dat de anderen genoeg onbenullige vragen hadden gesteld, maar het was vooral irritant dat ze de antwoorden van de Wachtster ofwel negeerden, ofwel niet goed begrepen. Op een bepaalde manier was er inderdaad gelijkenis tussen mij en de Wachtster van deze plaats. Ik vroeg me af waarom mijn neven vragen stelden over hoe ze met geweld langs haar heen konden komen - dat was niet mogelijk, zei ze - en waarom ze niet hadden gehoord dat zij hen kon gidsen, instructies geven en hun vragen kon beantwoorden.
Ze wist niet hoe ze hier gekomen was. Jammer. Wat het geven van instructies betrof: die zou ze geven als het te pas kwam. Niet van tevoren al een hele lijst. Logisch.
“U kunt deze plaats zien als Het Archief,” zei ze op mijn vraag. “Als u de trap afdaalt kunt u, afhankelijk van wie u bent, deuren openen en gebeurtenissen zien.”
“Hoe kun je in de toekomst zien?” vroeg Ronardo.
“Dat is niet mogelijk.”
“Wat zijn de mogelijkheden?”
“U kunt de archieven bekijken.”
“Kunnen we de archieven bekijken door hier de trap af te dalen?” vroeg ik. Het was geen Hoe of Wat vraag, toch kreeg ik antwoord.
“Dat is inderdaad de manier. Ik zal U begeleiden en indien mogelijk instructies geven.”

Iedereen wilde archieven gaan bekijken en ik ging als eerste. Zodra ik een voet op de eerste tree had gezet, zag ik alleen nog maar de trap die naar beneden wentelde en niets meer van de anderen. Naast me liep mijn beeltenis in haar ouderwetse kleding. Er was weer iets aan haar veranderd, ze reageerde nu op alle soorten vragen en was inmiddels behoorlijk pienter.

“Je had mij kunnen troeven in plaats van mijn vader,” heeft Caine gezegd toen ik - jaren geleden alweer - eens bij hem was om te vragen welke Amberiet er mogelijk achter de aanslag op onze kinderen zat.
“Ik had jou wel naar je eigen tijd weten te krijgen denk ik. Tenslotte kan ik de spiegelzaal in Amber altijd vinden.”
Dat is nu het vreemde, mijn lief. Stel dat ik dat gedaan had en het Caine gelukt was om ons terug te krijgen naar onze eigen tijd door middel van die spiegelzaal. Stel dat… dan waren we daar nooit in die piramide geweest zoveel jaar later. Dan zou jij hier nu niet liggen. Dan zou je ook je zus nooit gevonden hebben - niet op deze manier althans. Alles had heel anders kunnen zijn, maar het is zo gelopen omdat ik er indertijd voor koos om er Oberon bij te halen.
Stel dat het Caine was geweest. Caine in zijn jonge jaren met toen al een diepe haat voor Chaosieten en vooral de Sawalls… ik vraag me toch af… zou hij onze zoon hebben laten leven?

Ze vroeg me wat ik wilde zien. Ik wilde weten hoe mijn overgrootmoeder, Lorrayne, verdwenen was. We moesten een flink eind de trap af en daar werd ik op een deur gewezen die ik opende.
Ik keek een ruimte in die ergens in Rebma was. Een jonge knappe vrouw met felblauwe ogen, zwart haar en met bekende Ambertrekken was bezig met een lege lijst, het leek erop dat ze steeds een nieuw stuk glas conjuurde en dat in de lijst paste. Ze was een spiegel aan het maken. Ik stond met haar in één ruimte en ze hoorde of zag me niet.
De deur ging open en er kwam een jonge man binnen. Hij kwam op me over als een beetje een fatje, misschien was het de mode van die tijd? Ongeveer 1 meter 75 lang, nette kleding aan, witblond haar, knap en een beetje stijfjes. Oh ja, ik herken een Sawall wel als ik er eentje zie. Maar een Sawall in Rebma?
“Zullen we dan maar voordat je vader hier is?” zei hij.
Ze knikte, stopte waar ze mee bezig was en gaf hem een hand. Samen liepen ze de kamer uit, gevolgd door mij. Ze liepen een aantal gangen door en gingen helemaal naar het oude gedeelte waar toen het luik nog niet gesloten was. We liepen door de zaal met de troon en daar waar wij eerder linksaf gingen, gingen zij rechtsaf. Bij een paar grote metalen deuren waren aan weerszijden de beelden van een tweetal leeuwen te zien. Ieder van hen liep naar zo’n beeld, hij duwde de ene een bol in zijn bek - ik herkende de zwarte smaragd die Ronardo nu bij zich had - en zij stak de andere een mij welbekende dolk in de bek die ze rond draaide. De deuren openden zich en ze gingen naar binnen.
Ik stond weer op de trap naast de Wachtster.

Caine is eigenlijk de enige die me heeft verteld wat er mis was met de familie Sawall. Ik heb je wel eens verteld dat jouw familie niet goed ligt bij de mijne, andersom weet ik dat dat ook het geval is. De vele moordaanslagen… Oh ja, er zijn heel wat Amberieten verantwoordelijk voor het uitdunnen van jouw familie. Wat wij tweeën hebben gedaan is in dat opzicht heel gevaarlijk geweest. Er zijn eerder vermengingen geweest, dat weten we. Maar ik geloof niet dat er uit zo’n combinatie maar liefst vijf kinderen voortkwamen.
Jouw vader heeft de wapenstilstand afgedwongen en daarmee wat rust afgedwongen in beide kampen. Natuurlijk was die strijd niet alleen tussen Amber en Sawall, deze werd immers gevoerd naast de strijd tussen Amber en de Hoven van Chaos. Maar ik dwaal af. Zoals vaker.
Caine had een hekel aan Herbert Sawall, hij gaf hem, naast Oberon, de schuld van het verdwijnen van Lorrayne. Volgens Caine was het Herbert Sawall te doen om de gaven die Lorrayne zou hebben. Mogelijk had hij gelijk, je hebt me zelf meerdere malen verteld dat er genoeg smeerlappen in jouw familie zitten. In de mijne zijn ze echter ook niet helemaal fris, maar dat weten we ook allebei. Caine is in ieder geval degene die Herbert omgebracht heeft, ervan overtuigd zijnde dat deze allemaal plannen had voor het kind dat op zou moeten groeien als een Sawall. Mogelijk had Caine gelijk, ik heb het idee dat de situatie in die tijd veel grimmiger was dan deze nu is.
Caine heeft, op zijn Caines, het kind ondergebracht in een Schaduw. Judith, mijn grootmoeder, is echter toch vermoord. Door zowel Amberieten als Chaosieten. Ik hoop echt nog eens achter het waarom te komen. Maar soms doet dit alles me huiveren. Waarom waren het uitgerekend de Sawalls die belang stelden in de gaven van Lorrayne? En wat is er gebeurd met Donnal, het andere kind van Lorrayne en Herbert? Daar lijkt niemand iets van te weten. Ghostwheel heeft indertijd gezegd dat deze vermoord is, maar Ghostwheel zei dat ook van jouw zus…
De piramide, het Archief, is opgebouwd uit macht van het juweel. Maar deze laat tevens een stukje van de gave van Lorrayne zien.

Het beeld wat ze me daarna liet zien was van minder lang geleden, dus we gingen de trappen een eind omhoog. Net als de vorige keer voelde ik een bepaalde vermoeidheid op komen zitten. Ik opende een deur en stond buiten, om me heen woedde een Schaduwstorm. Een eindje verderop zag ik Oberon, Randal en mezelf, een heel vreemde ervaring. Ook was het vreemd om te zien hoe Oberon het kristal uit de storm haalde - in mijn herinnering was het immers Randal die dat had gedaan en was ik degene die het aan Oberon had gegeven. Andere perceptie? Een valse herinnering van mij? Of geklooi achteraf?
Daarna begon Oberon de steencirkel, het Gebroken Patroon, te veranderen in iets heel anders, deze keer zag ik een gat in de grond ontstaan en een trap naar beneden. Alweer anders dan in mijn herinnering. Daarna was Oberon weg en veranderde de wereld langzaamaan in een bosrijke omgeving. Vervolgens daalden Randal en ik de trap af en verdwenen uit het zicht.
Niet lang daarna kwam Oberon weer terug, een tevreden uitdrukking op zijn gezicht. Hij begon met magie te smijten, de directe omgeving veranderde in een jungle en er verscheen een piramide om de plaats heen.

Iedereen die ik heb verteld over de ontmoeting met Oberon reageerde geschokt en bezorgd. Veel dingen begon ik pas achteraf te beseffen, ook door het gesprek met Caine dat ik enkele maanden na dit gebeuren had. Hij vertelde me over de eeuwigdurende strijd tussen jouw vader en Oberon bijvoorbeeld. Hoe heeft jouw vader dit kunnen overleven? Wat voor afspraken zijn er misschien stiekem gemaakt tussen die twee? Als het waar is, wat Caine toen vertelde, over dat Oberon zijn best heeft gedaan de Logrus nog gevaarlijker te maken, hoe kan het dan dat de Sawalls daar niet of nauwelijks door getroffen zijn? Waarom is de familie Sawall anders dan de andere families in Chaos? Hoe meer ik er over hoor en ervan zie, hoe meer me een gelijkenis begint op te vallen met het Huis van Amber, zeker als het om Macht gaat.
Misschien zijn er helemaal geen afspraken gemaakt tussen jouw vader en Oberon. Als ik erover doordenk, lijkt dat me toch niet. Ik denk dat het iets was tussen jouw grootvader en Oberon. Jouw vader heeft een grondige hekel aan Oberon en dat gedaan wat Oberon zeker niet wilde: een wapenstilstand afgedwongen tussen Amber en Chaos. Je zei ooit dat je hoopte en ook dacht dat je grootvader dood was. Het is me nooit duidelijk geworden wanneer deze dan dood is gegaan, maar kan uit alles opmaken dat Herdotus Sawall ‘verdween’ ten tijde van het verdwijnen van Oberon. Ik vraag me af of we ooit de ware versie van alle gebeurtenissen te horen zullen krijgen. Ik denk het niet, ieders ervaring en mening is uiteraard gekleurd.
Maar het feit blijft dat Oberon een zoon van ons heeft ontmoet. Niet alleen Amberiet, maar ook een Sawall. Hoewel we hem dat niet verteld hebben, zal hij dat heel gemakkelijk zelf hebben concluderen, Randal heeft zeer duidelijk de Sawall trekken. En het is niet alleen die zoon, maar ik was op dat moment ook nog eens in verwachting van de tweeling. Ik denk dat we deze kinderen toch heel goed in de gaten moeten blijven houden, Oberon heeft een foute fascinatie voor tweelingen. Misschien moet ik weer eens gaan praten met Sand, ze heeft me wel eens iets verteld over hoe Oberon omging met het feit dat zij en Delwin een tweeling zijn. Indertijd hoorde ik het aan met een geschokte verbazing, meer niet. Ik had jou immers nog niet eens ontmoet en was nog helemaal niet bezig met kinderen.
Zou het kunnen dat Oberon al iets met ze uitgehaald heeft terwijl ze nog in mijn buik zaten? Is daar misschien achter te komen? Met Randal en mij is er zeker geklooid. Fijne familie heb ik! Hoe vaak heb jij je moeten bedenken voordat je me vroeg?

Ondanks mijn vermoeidheid wilde ik toch nog iets zien. Iets zeker weten. Was de dood van mijn tante Lenore nu een ongeluk geweest of moord? We daalden aan aantal treden af om de volgende deur open te doen.
Ik stond op een klif in het halfdonker. Het was snertweer, zoals te verwachten was. Voor me uit zag ik een drietal mensen die een conflict hadden. Toen ik de vrouw zag kreeg ik een schok. Mijn moeder had me verteld dat Bryana wat op haar leek, nu zag ik het met eigen ogen. Ik wil niet zeggen dat de gelijkenis treffend was, maar wel duidelijk aanwezig.
Lenore werd vastgehouden door een tweetal mannen. Een derde, gekleed in een net pak en een hoedje op, was haar aan het ondervragen. Helaas stond hij met de rug naar me toe en kon ik zijn gezicht niet zien, maar ik had het idee dat het om een geheim agent ging.
“Vertel op, waar heb je het gelaten! We zullen je leven sparen als je het ons verteld.”
Lenore spuugde hem in zijn gezicht en probeerde zich los te worstelen. Ze was sterk genoeg, de twee mannen hadden moeite om haar vast te blijven houden. Met een laatste ruk was ze vrij, stapte mis en stortte van de klif af.
Ik was verbijsterd, het is niet te omschrijven wat het is om alleen maar toeschouwer te kunnen zijn en niet in te kunnen grijpen. Zojuist had ik de dood van mijn tante aanschouwd. Dood door schuld. Niet vermoord. Maar één ding was zeker: ze was allesbehalve dronken geweest.
De mannen keken naar beneden waar het lijk van Lenore gebroken op een rots lag.
“Oh,” was hun reactie, ze haalden de schouders op en liepen naar een zwarte trap die naar boven leidde.
Ik bleef nog een tijd langer staan kijken, verbijsterd en getroffen. Waar waren ze naar op zoek geweest? En waarom had Lenore dat de moeite waard gevonden om er niets over te zeggen?
Een geheime organisatie die achter Lenore aan zat. Ik wist dat er familieleden en Chaosieten genoeg waren die een dergelijke organisatie hadden, ook dat mijn geboorteschaduw erg interessant altijd was gebleken voor Amberieten.

Nu zit ik met een dilemma, mijn liefste. Wat ga ik eerder uitzoeken? Hoe het mijn familieleden van mijn moeders kant is vergaan of uitzoeken waar Lorrayne is gebleven? Eigenlijk is de keuze niet echt moeilijk. Lorrayne is nu voor lange tijd al weg, mogelijk heeft ze daar zelf voor gekozen. Ik denk dat ik bij het begin moet beginnen. De familietombe, het huis in Brighton. Ik wil weten wat er is gebeurd met de nazaten van Lorrayne en Herbert en waarom. Wie weet krijg ik dan ook inzicht rondom de reden van het verdwijnen van Lorrayne. Ik weet waar ze naar toe gegaan is, maar niet waarom.
Eigenlijk weet ik helemaal niet waar ze naartoe gegaan is, alleen welke richting ze heeft genomen.

Het was genoeg geweest en ik liet me naar boven leiden waar bijna iedereen al stond te wachten. Terwijl de anderen opgewekt met elkaar aan het praten waren en om hun ervaringen heen draaiden, groeide mijn bezorgdheid. Mandor had er al lang kunnen zijn. Toen ik daar iets over zei, werd mijn vrees weggewuifd als onbelangrijk.
“Mandor heeft wel vaker iets aparts,” meende Martin zelfs te moeten zeggen. “Die zit vast ergens buiten.”
Dat kon natuurlijk, maar het was niet logisch. Of hij zou er een heel goede reden voor moeten hebben die ik niet zag. Troeven werkten hier niet en ook de magie van de ringen niet, wat niet zo best was voor mijn gemoedsrust.
Ik probeerde er niet aan toe te geven en af te wachten. Maar mijn gevoel bleef me zeggen dat er iets mis was en ik wilde de trap opnieuw afdalen. Dat ging niet. Daarop eiste ik van Fiona dat ze die spiegel weer tevoorschijn zou halen zodat ik de Wachtster kon spreken. Fiona vond me duidelijk overbezorgd, maar deed uiteindelijk toch wat ik vroeg.
“Waar is Mandor?” vroeg ik meteen toen de Wachtster verscheen, er niet aan denkend dat het een ‘Hoe of Wat’ vraag zou moeten zijn.
De Wachtster gaf echter gewoon antwoord.
“Ik heb hem buiten gezet op zijn eigen verzoek,” zei ze.
“Zie je wel!” riep Martin triomfantelijk.
Zonder iets te zeggen rende ik meteen naar buiten, gevolgd door de anderen. Mandor was er niet. Aan de omgeving was te zien dat er iemand met geweld door een stuk jungle heen was gedenderd, een spoor dat goed te volgen was. Bij een kaler stuk voelde ik de overduidelijke aanwezigheid van recent Logrusgebruik, Mandor was weg. Ik voelde dat hij vreselijke pijn had, de ringen werkten weer. Zijn Troef werkte ook, maar deze werd geblokkeerd. Ik was zowat in alle staten, terwijl de anderen bleven zeggen dat er niets aan de hand kon zijn, Mandor was heel goed in staat om zichzelf te redden. Ergens wist ik dat dit waar was, maar de anderen voelden niet wat ik voelde.
“Laat mij eens proberen,” zei Fiona die blijkbaar een beetje medelijden kreeg en stak haar hand uit om de Troef van Mandor aan te pakken. Met een lichte aarzeling gaf ik haar deze aan. Ze staarde er verbaasd naar en riep Ronardo erbij om de Troef te bekijken.
“Deze is heel bijzonder,” zei ze tegen hem. “Zie je dat? Er zijn een aantal enscrypties verwerkt in deze Troef waardoor het onder andere onmogelijk is deze af te luisteren. Dat heb ik nog niet eerder gezien.”
“Zou je hem kunnen troeven in plaats van de Troef te ontleden?” vroeg ik geërgerd.
Fiona glimlachte, concentreerde zich en gaf even later de Troef aan me terug terwijl ze haar hoofd schudde.
“Niet doorheen te komen, hij blokkeert de Troef zelf,” zei ze. “Rustig afwachten dus.”
Mooi gezegd. Ondertussen voelde ik de pijn heftiger worden en uitbreiden. Waar Mandor ook was, er was iets goed mis Ondertussen had Rhexenor zichzelf veranderd in een draakachtig ding wat me de rillingen gaf. Ook de anderen in het gezelschap waren niet erg blij met deze actie van Rhexenor, zeker mijn vader vond het helemaal niets.
Gelukkig was Rhexenor al vrij snel weer zichzelf, hij had geprobeerd om te zoeken op die manier, verklaarde hij. Ik vond dat echt aardig van hem, zonder te vragen had hij geprobeerd om te helpen. Niet dat het veel zin had gehad, er zat iets ‘smerigs’ in de weg dat zijn onderzoek in de weg zat. Mandor was hier geweest en abrupt weggegaan.
“Hij heeft zichzelf verplaatst met Logrus,” zei ik, een nieuwe steek van pijn voelend en trachtend om wat steun naar mijn echtgenoot te sturen. Ik dacht snel na. Afwachten was een optie, maar als dit zo door zou gaan, zou Mandor ergens ver weg mogelijk onderuit gaan en dan werd het alleen maar moeilijker om iets voor hem te kunnen doen. Het enige dat ik kon verzinnen was om me te verplaatsen via Patroon om bij hem te komen en hopelijk te kunnen helpen. Met een paar woorden legde ik aan de anderen uit wat ik zou gaan doen.
“Misschien bemoei je je ergens mee, waarvan hij niet wil dat je je ermee bemoeit,” zei mijn vader voorzichtig.
“Ik kan ook niets doen,” snauwde ik. “En hem dood laten gaan. Wie zegt dat hij dadelijk nog in staat is om te troeven? Hij is er echt heel slecht aan toe!”
Terwijl ik bezig was het Patroon naar me toe te halen, werd ik getroefd door Mandor. Het was heel dringend. Door het opgeroepen Patroon was ik niet in staat om de Troef aan te nemen, dus ik deed mijn best om het zo snel mogelijk weer weg te werken, wat op het nippertje lukte. Mandor was aan het rennen, zat onder het bloed en in zijn armen had hij een slappe, roodharige vrouw.
“Haal me door!” riep hij, wat ik onmiddellijk deed. Hij werd gevolgd door een aantal wezens waarvan er drie door de Troef heen wisten te komen.
Mandor zakte meteen bewusteloos in elkaar, de vrouw die hij had meegenomen en waarin ik de typerende Sawall trekken onmiddellijk herkende, was dat al. Ik onderzocht mijn echtgenoot, me vaag bewust van het gevecht achter me. Julian die, met wat hulp van Rhexenor, de hondachtige demonen voor zijn rekening nam.
Mandor had hele diepe wonden en bloedde hevig. Ik liet hem voorzichtig op de grond zakken en zocht in mijn deck naar de Troef van het Regency. Toen ik deze gevonden had, pakte ik zowel Mandor als zijn zus beet en keek mijn vader aan die zijn zwaard weg stak en wilde komen helpen.
“Hij is te zwaar gewond,” zei ik. “Ik ga nu met ze naar het ziekenhuis. Zou jij voor de lynx willen zorgen?”
Hij knikte slechts en ik troefde weg met de twee lichamen.

De lynx kwam gewoon met me mee. Niks ervan dat ik haar bij een ander zou laten, ze hoort bij mij en dat is voor haar vanzelfsprekend.
In het ziekenhuis werden jullie ieder op een brancard gelegd en elk een andere richting uit gereden. Ik heb wat met onze VIP patiëntenkaart gewapperd en gezegd dat we ook voor je zus zouden betalen. Ook heb ik moeten bewijzen dat ik een volleerd chirurg ben, anders had ik niet mee gemogen de operatiekamer in. De lynx begreep wel dat ze buiten moest wachten, wat ze ook gedaan heeft.
Ze zijn heel lang met je bezig geweest. Zeer veel hechtingen in steekwonden en in bijtwonden. De chirurgen waren verbaasd over het formaat van de verwondingen en nog meer over het feit dat je dit hebt overleefd. Op de antibiotica reageerde je slecht, alles bubbelde er gewoon weer uit. Ik heb ze moeten overtuigen om je geen andere antibiotica toe te dienen, ze gezegd dat je het wel zal redden. Ze vonden het maar niets. Ook niet dat ik de hele tijd bij je ben gebleven. Het kan me niet schelen wat ze denken.
Ook jouw zus ligt - ook op deze afdeling - in een eerste klas kamer. Ik ben zelf niet wezen kijken, ik denk dat jij daarbij moet zijn. Ze heeft niets, helemaal niets. Het is verbazend dat jij zowat bent leeggebloed aan al die verwondingen en zij heeft geen schrammetje. Ze is echter niet bijgekomen en de verwachtingen zijn erg somber. Ze ligt in een coma die ze niet begrijpen. Ik heb gezegd dat ze dat zo moeten laten en niet mogen gaan rommelen. Ze krijgt nu een paar keer per dag sondevoeding. Iets waar ze bij jou ook aan wilden beginnen, ik heb ze gevraagd om nog even te wachten. Zo nu en dan krijg je vocht toegediend, dat moet voldoende zijn.

Mandor bleef bewusteloos. Zijn verwondingen waren nu in ieder geval dicht en hij werd naar een grote ziekenhuiskamer gereden en daar op en ander bed overgeheveld. De lynx liep mee en ging in een hoek van de kamer zitten, ver van Mandor vandaan. Daarna liet de verpleging ons alleen. Ik nam een snelle douche en trok schone kleding aan die in de kast lag. Daarna troefde ik mijn vader die ergens in een herberg zat.
“Hoe is het?” vroeg hij onmiddellijk.
“We komen net uit de operatiekamer. Hij is bewusteloos, maar gaat het wel redden,” zei ik.
“Hmm,” zei hij met een scheve glimlach. “Moet ik hier nu teleurgesteld over zijn?”
“Doe maar niet. Ik wil hem graag nog lang bij me houden.”
Hij knikte en zuchtte.
“We zijn maar wat gaan eten,” zei hij met een wat schuldig gezicht. “Ik had geen idee hoe lang het zou gaan duren en wanneer je terug zou zijn. De lynx…”
“Die is met mij mee gegaan,” stelde ik hem gerust. “Ik blijf hier totdat Mandor naar huis kan, dus jullie hoeven niet op mij te wachten.”
“Goed. Wat zeiden de kinderen?”
“Die ga ik zo troeven,” zei ik. “Ze weten nog van niets.”
“Zo te horen kan het wel even duren voordat jullie weer terug zijn,” zei hij met een frons tussen zijn wenkbrauwen. “Troef ze maar niet, ik ga nu naar ze toe en zal een poosje bij ze blijven.”
“Dat stel ik heel erg op prijs,” zei ik opgelucht en verbrak de verbinding.

Daarnet ben je even bijgekomen! Je keek me aan en vroeg waar je was, daarna viel je meteen weer in slaap. De dokter die daarna kwam kijken was verwonderd over deze snelle ontwikkeling van zaken. Ik ben alleen maar blij en heb meteen naar huis getroefd om dit te vertellen. De opluchting van Owen’s gezicht was duidelijk af te lezen, hij zal het aan de anderen vertellen.

Misschien had ik ze even in het ongewisse moeten laten. Nu is er al een paar keer getroefd, de kinderen willen weer op bezoek komen. Ik heb ze gezegd even geduld te hebben, totdat jij weer een klein beetje op de been bent.

Eindelijk kwam Mandor weer helemaal bij. Hij had veel pijn en moest bij alles geholpen worden. De zustertjes wilden hem maar wat graag naar de badkamer helpen, ik zei hen dat ik dat zelf ook kon doen. Blijkbaar vonden ze dat niet zoals het hoorde, want enigszins verongelijkt verlieten ze de kamer. Ik begreep niet helemaal waar hun verontwaardiging uit voortkwam. Ik ben tenslotte met Mandor getrouwd en had hem al die tijd gezelschap gehouden. Dat ik hem nu moest helpen, maakte alleen dat ik me nuttig voelde, waarom zou ik dat overlaten aan een ander. Er kwam wel iets bij natuurlijk, ik had liever niet dat anderen hem bloot zouden zien.
In de badkamer hielp ik hem zijn kleren uit te trekken. Hij zag er verschrikkelijk uit, alsof hij tegen een overmacht had gevochten. Iedere beweging die hij maakte, deed hem zichtbaar pijn. Ik hielp hem met naar de wc gaan en onder de douche, daarna droogde ik hem voorzichtig af en hielp hem in een gemakkelijk zittende schone pyjama. Met een zucht van opluchting ging hij weer in het inmiddels verschoonde bed zitten en vroeg om eten.
Er werd pap en thee gebracht. Mandor keek er met een vies gezicht naar de pap.
“Is er niet iets anders?” vroeg hij. Ik rende onmiddellijk naar de zusterspost en vroeg om een steviger maaltijd.
“Dat kan niet, meneer moet rustig aan beginnen,” zei een verpleegster.
“Niet met pap,” zei ik beslist. “Breng maar wat sandwiches.”
Na een hoop gepraat over en weer besloten ze om iets minder vloeibaars te brengen. Dat bleken crackers te zijn met jam. Mandor at ze met tegenzin op en vroeg om echt voedsel. Iets waarvan hij echt aan zou sterken. Ik denk dat de verpleging die dag tamelijk gek van ons werd, want steeds weer wilde Mandor eten en vooral veel. Ze weigerden om hem iets stevigers te brengen dan gekookte aardappelen. Uiteindelijk liet ik voor mezelf maaltijden brengen en gaf deze aan Mandor. Hij sterkte zienderogen aan, zijn verwondingen begonnen dicht te trekken.
“Wat is er met mijn zus gebeurd?” vroeg hij ergens tussen twee maaltijden door. Hij lag op het kussen uit te rusten, mijn hand in de zijne geklemd. Ik vertelde het hem.
“Vreemd dat ze nog in coma is,” zei hij nadenkend. “Dat zou niet meer zo moeten zijn.”
“Ik heb geen idee waarom,” zei ik. “Ik ben nog niet gaan kijken, ik kan me voorstellen dat je liever zelf gaat.”
Hij kneep zachtjes in mijn hand en glimlachte.
“Ik wil graag samen met jou gaan kijken,” zei hij. “Maar ik voel me niet zo best, ik wil dat uitstellen tot morgen.”
“Hoe kwam je bij Sally terecht?” vroeg ik.
“Allereerst: ze heet geen Sally. Ik weet niet waarom Randal toen die naam heeft genoemd, maar er zijn meer dingen anders uitgepakt als dat hij toen zei. Ze heet Ariane.”
“Klinkt een stuk beter,” zei ik en dacht aan de glimps die ik van haar gezicht had opgevangen. “Die naam past meer bij haar.”
“Ik heb aan de Wachtster gevraagd om te mogen zien wat er met mijn zus was gebeurd. Jij zei tenslotte dat ze nog leefde toentertijd. Ik kreeg door wat ik zag een goed idee van waar ze was. Ik heb de Wachtster gevraagd om me meteen buiten te zetten, zodat ik haar locatie goed in gedachten kon houden. Vervolgens heb ik mezelf meteen daarheen begeven, er was geen tijd om je te waarschuwen. Ze was in een Schaduw in Chaos, waar ze was opgesloten, temidden van een heleboel demonen. Ik heb haar bevrijd, de rest weet je.”
“Ik miste je onmiddellijk,” zei ik. “De anderen vonden dat ik overdreef, maar ik wist gewoon dat er iets aan de hand was. Ik was al bezig om door middel van Patroon naar je toe te gaan, toen je me troefde. Ik had je daardoor bijna gemist. Het spijt me.”
Hij bracht mijn hand naar zijn mond en drukte er een vlinderlichte kus op.
“Ik ben blij dat je bij me bent,” zei hij.

Die nacht sliepen we samen, al was het niet bij elkaar in bed. Mijn bed stond tegen het zijne aan en ik kon hem in ieder geval aanraken of zijn hand vasthouden. We sliepen geen van beiden echt goed, hij had waarschijnlijk al genoeg geslapen de afgelopen dagen en ik leed altijd aan slapeloosheid. Het was prima zo, af en toe praatten we wat of streelden we elkaar.

De volgende dag schuifelde Mandor zelf het eindje naar de badkamer, maar wilde hij nog wel geholpen worden met het douchen en aankleden. Hij wilde ook weer gewone kleding aan, hij was niet van plan om overdag in pyjama rond te lopen. Gelukkig had ik ook een gemakkelijk zittende broek met bijpassend overhemd voor hem besteld. Na een stevig ontbijt gingen we kijken bij Ariane.
Ik bracht hem erheen in een rolstoel die ik op de gang parkeerde en met behulp van een paar krukken strompelde hij de kamer binnen. Ik liep achter hem aan, de lynx nam plaats in een hoek en ging daar liggen.
Ariane lag met gesloten ogen op bed, haar ademhaling was slechts oppervlakkig. We vroegen de aanwezige assistent de kamer te verlaten. Ze legde nog even uit dat ze een aantal scans hadden gedraaid, maar er nog steeds nier achter waren wat er met haar aan de hand was. Ze had absoluut zeker nergens verwondingen, dus daar kon het niet aan liggen.
Ik keek naar de vrouw. Rood haar, hetzelfde rood als mijn roodharige tante en ooms. Ik wist van wat ik eerder had gezien dat ze dezelfde grijze ogen zou hebben als Gramble. En ze was knap. Blijkbaar schuilt er waarheid in het gezegde dat ‘lelijke eendjes uitgroeien tot een knappe zwaan’. Van een zogenaamde koele schoonheid, iets wat ik direct herkende van onze oudste dochter. Mandor en ik keken elkaar aan.
“Ik heb geen flauw idee wat er met haar is,” bekende ik.
“Ik ook niet echt. Het lijkt iets met magie te maken te hebben, maar wat? Omdat het nog steeds werkt, lijkt het dat iemand er Macht in gestopt heeft. Ik denk dat we er een betere magiër bij moeten gaan halen.”
“Ik ken er maar twee die echt goed zijn,” zei ik.
Hij knikte en dacht even na.
“Dan toch beter mijn vader dan Despil,” zei hij met een zucht.
“In dit geval is dat ook een stuk passender,” vond ik. “Ze is tenslotte zijn dochter.”
Mandor pakte de Troef van zijn vader en begon zich te concentreren. Gramble stond vrijwel meteen in de kamer en keek met verwondering naar Ariane. Daarna keek hij minstens zo verbaasd naar Mandor.
“Je ziet er niet goed uit,” zei hij en klopte hem op de schouder. Vervolgens begroette hij mij met een kus op beide wangen. Mandor keek verstoord. Gramble zag toen pas de lynx in de hoek van de kamer, ergerde zich overduidelijk, iets dat Mandor weer deed glimlachen. Daarna legde hij kort uit aan zijn vader waar hij Ariane gevonden was en hoe het nu was met haar gezondheidstoestand. Gramble knikte kort, keek nog eens ontstemd naar de lynx, boog zich toen over zijn dochter en begon met zijn onderzoek. Op dat moment kwam er een dokter binnen.
“Nu even niet!” riepen we in koor.
De dokter keek verschrikt en haastte zich weg.