Bryana

Het was vooral rustig toen Randal weg was. Ik durfde het bijna niet toe te geven aan mezelf, maar het voelde aan als een verademing, alsof ik even wat lucht kreeg. Essilt en Iestyn waren een stuk handelbaarder, zo zonder Randal waren ze eigenlijk vrij rustig, op af en toe een onderlinge strijd en het eeuwige samen willen zijn na. Owen leek in het begin zijn draai niet echt te kunnen vinden. Hij hing voortdurend om me heen en ondernam niets uit zichzelf. Pas als we ’s middags tijdens het middagslaapje van de tweeling naar buiten gingen, naar de dieren, leefde hij op. Hij ging er heel goed mee om, niet alleen met de valken, maar zeker ook met het paard. Hij begreep Boudicca beter dan ik en ging ook veel natuurlijker met haar om. Dat alles zonder dat hij de dieren de baas liet zijn, wat ik erg knap vond voor een jochie van drie. Mijn vader, die onverwacht op een middag langs kwam, vond dit alles geweldig en was uren met Owen in de weer om zijn honden te trainen. Dit gaf mij tijd om me wat meer aan de tweeling te wijden, die wat verbaasd leken te zijn over de extra aandacht die ze zomaar kregen, iets wat me beschaamde. Ze leken altijd genoeg te hebben aan elkaar en in een bepaald opzicht was dat ook zo. Toch merkte ik dat ze enthousiast reageerden op de spelletjes die ik met ze deed en de boekjes die met ze bekeek en ze voorlas. Mandor had gelijk, ze waren behoorlijk pienter, na één keer een boekje gelezen te hebben wisten ze een volgende keer precies hoe het verhaaltje ging, iets wat ze duidelijk wisten uit te drukken in gebaren. Het verwonderde me dat de tweeling nog steeds geen woord sprak, terwijl ze heel goed de meeste woorden herkenden en ook wisten wat ze betekenden.
Met Mandor en Randal ging het ook prima, begreep ik uit de regelmatige Troefcontacten.
“Randal is veel beter handelbaar in deze één op één situatie, echt een gezellig joch om bij je te hebben,” zei Mandor. “Hij mist thuis, hij vraagt wel steeds naar jou, Owen en ‘zijn baby’, maar ondertussen vindt hij alles prachtig en is erg enthousiast. Ik heb hem een les in Sorcery bij laten wonen, de leerlingen vonden het leuk, zo’n klein jochie dat met een stralende lach om zich heen zat te kijken. Randal heeft zelfs heel erg zijn best gedaan om te laten merken dat hij dat ook kon… en de eerste stappen om een spreuk te ontwikkelen gaan hem goed af. Hij heeft zeker aanleg.”
“Dus alweer een zoon om trots op te zijn,” zei ik plagend, want die trots was duidelijk merkbaar, zowel op Mandor’s gezicht als naar het gevoel te oordelen dat de ring me gaf.
“Ik ben trots op al onze kinderen,” zei Mandor en ik wist dat hij het meende. “Ze hoeven daarvoor echt niet met magie te smijten.”
Dat Owen zo goed was met dieren vond hij wel heel bijzonder, al kon hij daar niet helemaal in mee gaan. Toch vond hij het iets dat gestimuleerd diende te worden.
“Je hebt het toch eens gehad over een Schaduw waar mensen met dieren kunnen praten?” zei hij peinzend.
Ik was een beetje verbaasd dat hij zich dit nog herinnerde - het gaf echter wel aan dat hij belangstelling had voor de dingen die ik vertelde.
“Dat was Ostatia meen ik. Ik heb geen idee waar dat is, misschien mijn vader.”
“Als ik weer thuis ben, is het wellicht mogelijk dat je daar af en toe met Owen heen gaat,” zei hij bedachtzaam. “Als een soort tripjes.”
Ik sprak met Julian over Ostatia en hij vermoedde dat het inderdaad interessant zou zijn voor Owen.
“Als jullie zover zijn, laat het dan weten, dan zal ik jullie er de eerste keer heen begeleiden,” zei hij.
Ik vertelde hem ook over de nieuwe zwangerschap. Hij was daar even stil van en keek me onderzoekend aan.
“Ik weet niet of het wel zo verstandig is, in jullie huidige situatie,” zei hij toen uiterst behoedzaam.
“Het was niet de bedoeling,” zei ik eerlijk. “Gelukkig hebben we nog een aantal maanden om er aan te wennen en dan… het zal gaan zoals het moet gaan.”
Hij knikte en zei me goed op mezelf te passen. Hij was te allen tijde bereid om één van de oudste jongens een poosje onder zijn hoede te nemen.
“We doen ons best om ze zoveel mogelijk zelf bij ons te houden,” zei ik.
“Geloof me, ik heb daar alle begrip voor,” zei hij. “Als alles anders was geweest, zou ik daar zelf ook alle moeite voor hebben gedaan met mijn dochters. Zie het aanbod dus alleen als een soort van vangnet.”
Hij vertrok weer na enkele dagen, een beetje tot teleurstelling van Owen die het altijd leuk vond als zijn opa er was. De tweeling maakte het niet zoveel uit, al reageerden ze op Julian wat positiever dan op bijvoorbeeld mijn moeder of Dara. De twee dames vonden het eenkennige gedrag van de tweeling vreselijk en probeerden ze er altijd toe te verleiden dat toch door hen vastgehouden wilden worden - iets wat een tegengesteld effect had. Mijn vader haalde zijn schouders daarover op en liet de tweeling in hun waarde, waardoor ze op hem minder terughoudend reageerden.
De dagen volgden elkaar snel op. Owen en ik kwamen aardig aan de dieren toe, intussen hielp hij inderdaad mee de tweeling te verzorgen. Na een paar dagen zonder Randal wist hij zichzelf er eindelijk toe te zetten om wat dingen voor zichzelf te gaan doen, zoals puzzelen en tekenen. Ik kreeg de indruk dat hij Randal heel erg miste en ook nodig had om op gang te komen. Tegelijkertijd had ik soms het vermoeden dat Owen het eigenlijk wel heel prettig vond om een poosje zonder zijn drukke broertje te zijn.
De tweeling, bijna een jaar nu, deed nog niets zelfstandig behalve omrollen. Die techniek gebruikten ze ook om van het ene punt naar het andere te kunnen komen. Het was een heel grappig gezicht, die twee gelijk geklede baby’s die naast elkaar al rollend van buik naar rug en weer naar hun buik hun doel bereikten en ik maakte er meerdere filmpjes van.
Hun haar was inmiddels aardig aan het groeien. Iestyn’s haar was nagenoeg wit, dat van Essilt slechts ietsje donkerder, zodat het ergens tussen heel lichtblond en wit in was. Doordat zij zo vreselijk licht van haar was vonden de meeste mensen dat ze ‘sprekend haar vader’ was. Ze was echter de enige van de kinderen die uiterlijk juist veel van mij had, maar dat leken alleen Mandor en ik te zien.
Het waren een aantal vredige dagen, hoewel ik Randal toch vreselijk miste. Hij mocht dan druk zijn, ondertussen was het een schat van een joch, heerlijk spontaan en leefde hij altijd met alles mee. Soms sprak ik hem heel even door Troef, samen met Mandor, maar dat was toch anders. Mandor bleef wat langer weg dan oorspronkelijk gepland was, zoals altijd waren er weer een aantal zaken die zijn aandacht nodig hadden bij gekomen. Randal vond alles leuk en werd overal graag gezien.
Er was één ding waar we niet over spraken. Dat was de nieuwe baby. Van de zwangerschap was nog niets te zien en ik trachtte mezelf wijs te maken dat er ook nog niets van te voelen was. Er was een kind onderweg, maar ik deed mijn best om er zo min mogelijk aan te denken, het kwam me dus wel zo goed uit dat Mandor het er ook niet over had. Heel soms, als ik in het donker alleen lag, kwam er een schuldgevoel opzetten naar dit kind toe. Wat stond hem te wachten als hij bij een paar ouders geboren zou worden die helemaal niet zo op hem zaten te wachten? Met alle macht duwde ik die gevoelens weer weg. Het kind was er nog lang niet, ik merkte er niets van en wat mij betreft was het prima zo.

Het kon niet zo blijven. Natuurlijk niet. Midden in een nacht werd ik wakker vanwege een gevoel dat via de ringen kwam. Een gevoel dat zich nauwelijks laat omschrijven. Schrik, ontzetting, bezorgdheid en nog veel meer. Het zekere weten dat er iets heel erg mis was. Ik greep naar de Troef van Mandor en wist meteen dat deze afgeschermd was. Ik liet me terug vallen in de kussens en lag met wijd open ogen in het donker te staren. Er was iets mis, maar wat? Wat kon ik doen! Na korte tijd stond ik op en kleedde mezelf werktuigelijk aan. Mijn gedachten waren bij Mandor en Randal, daar was iets aan de hand. Opnieuw staarde ik in de Troef, nog steeds helemaal niets. Kort daarna maakte Mandor heel even contact om te zeggen dat hij later zou troeven. Hij verbrak het contact onmiddellijk, ik had alleen zijn gezicht gezien waar ik niets van kon aflezen. Het gevoel dat de ring me gaf werd wat minder heftig en na een poosje was er alleen het gevoel van bezorgdheid.
Ik liep rond in huis, trachtte mijn gedachten af te leiden door wat te lezen en was dolblij dat de tweeling zich al meldde voordat het echt ochtend was. Ik deed ze in bad en kleedde ze aan, ondertussen was Owen ook wakker geworden. Hij leek meteen in de gaten te hebben dat er iets aan de hand was. Hij kleedde zichzelf snel aan, volgde me op de voet en was uiterst lief. We hadden een vroeg ontbijt, onmiddellijk daarna ging ik met het drietal naar de speelkamer alwaar Owen spelletjes ging doen met de tweeling.
Mandor troefde opnieuw en liet zich doorhalen. Hij was zonder Randal, zijn gezicht stond ernstig.
“Pappa!” gilde Owen en rende op hem af. Mandor tilde hem hoog op en knuffelde hem. Daarna kreeg de tweeling, die naar hem toe was gerold en aan zijn broekspijpen trok, eenzelfde behandeling.
“Is Randal?” vroeg Owen.
Mandor gaf geen antwoord, doch vroeg aan mij of ik iets te drinken had, iets sterks. Ik haastte me weg om een whisky voor hem te halen, die hij, nog staande met de tweeling op zijn arm, in één keer opdronk. Daarna ging hij zitten op een stoel, Owen kroop ogenblikkelijk naast de tweeling bij hem op schoot en vleide zijn hoofd tegen zijn schouder. Ik schonk hete sterke koffie voor ons beiden in, ging in een stoel tegenover hem zitten en keek hem aan, wetende dat hij geen goed nieuws had. Hij dronk eerst de koffie op voordat hij begon te vertellen. Randal was getuige geweest van een demonenoproeping die uit de hand was gelopen en hij was bezeten geraakt. Hij zat nu in een tehuis is Chaos, een instituut voor patiënten die ongelukken hadden gehad met demonen.
Ik staarde hem aan, hoe kon dit gebeuren! In alle scenario’s die ik de voor de geest had gehaald deze ochtend, was geen bezetenheid voorgekomen. Ik wist niet wat ik moest doen of moet zeggen. Het liefst was ik heel hard gaan gillen en had ik de man tegenover me uitgemaakt voor alles wat lelijk was. Demonen waren zijn expertise, hij had dit toch kunnen voorkomen! Ik slikte en deed mijn best mezelf te beheersen. Met mijn woedeaanval zou Randal niet geholpen zijn en ik moest ook om de andere kinderen denken.
“Ik geef mezelf de schuld,” zei Mandor. “Ik had de situatie verkeerd ingeschat. Ik was bezig met een zaakje voor Merlijn en had informatie nodig. Alle veiligheidsmaatregelen waren genomen en Randal begreep heel goed waar die voor waren. Ik had hem gewaarschuwd, maar ik had beter moeten weten. De demoon verscheen binnen de kring en Randal stapte - uit enthousiasme of nieuwsgierigheid - naar hem toe en verbrak op die manier een gedeelte van de barrière. De demoon zag zijn kans schoon en pakte hem.”
Hij viel stil en wreef met een hand over zijn voorhoofd. Daarna keek hij me recht aan.
“Ik denk dat het uitdrijven van een demoon bij je eigen kind het meest verschrikkelijke is dat een oproeper kan overkomen,” zei hij zacht. “Hij is niet lang bezeten geweest, lichamelijk is er niets aan de hand, maar geestelijk…”
Hij schudde zijn hoofd en trok alle drie de kinderen even stevig tegen zich aan. Owen sloeg zijn armen om zijn nek, de tweeling zat hem met een wijze uitdrukking op hun gezicht aan te kijken. Ik liet het allemaal op me inwerken en bezinken. De boosheid die ik eerder had gevoeld, was aardig weggezakt. Het was niet Mandor’s schuld. Het hele gebeuren was te vergelijken geweest met de aanval van de Barghest.
“Wat zijn de vooruitzichten?” vroeg ik toen benepen. “Waarom is hij niet hier?”
“In dat tehuis is men uiterst bedreven in het omgaan met en het behandelen van slachtoffers van demonen. Randal lijkt er nog goed af gekomen te zijn, maar er is zogezegd niemand thuis bij hem. Via speciale therapieën en rituelen moet hij zichzelf weer vinden.”
“Randal toe?” vroeg Owen.
“We gaan zo naar Randal toe,” beloofde Mandor hem.

Nog geen half uur later waren we in de inrichting. Vrolijke kleuren, veel licht, een zonnig geheel. Alles erop gericht om patiënten het gevoel te geven dat ze niet in het zwarte gat zaten waarin ze waren. De sfeer was rustig en het verplegend personeel uiterst vriendelijk, doch zeer resoluut.
Randal zat in een hoekje van een vrolijke kinderkamer. Stilletjes en bleek, geen enkele interesse voor zijn omgeving of voor het speelgoed dat ruimschoots voorhanden was. Hij reageerde in het geheel niet op onze komst, niet op Owen die meteen bij hem kwam zitten en zijn armen om hem heen sloeg, niet op de baby’s die tegen hem aan kwamen liggen. Hij reageerde ook niet op Mandor of mij. Om met een geheel wezenloos kind op schoot te zitten is een vreselijke ervaring die ik niemand toewens. Ik heb me wel eens afgevraagd waar ik de kracht vandaan haalde op dat moment om vrolijk te blijven, om Randal te knuffelen alsof er niets aan de hand was, om hem te vertellen dat ik hem miste thuis en hoeveel ik van hem hield - ik heb geen idee of iets ervan tot hem doordrong.
Owen klampte zich gedurende het hele bezoek erger aan Randal vast als dat de tweeling dat normaal onderling deed. Toen Mandor aankondigde dat de bezoektijd echt voorbij was, begon Owen te gillen en barstte in een verschrikkelijke huilbui uit.
“Ik blijf bij Randal!” herhaalde hij keer op keer.
Mandor maakte hem los van Randal en pakte hem op. Owen worstelde om los te komen en bleef doorschreeuwen. Van alle commotie was de tweeling ook heel hard aan het huilen gegaan en onder dit lawaai troefden we naar huis waar Mandor de immer krijsende en trappende Owen meenam naar zijn studeerkamer, terwijl ik me over de tweeling ontfermde in de speelkamer. Met wat aandacht en geduld bedaarden ze al snel en kwamen ze vermoeid tegen me aan hangen. Ik nam ze mee naar de keuken om ze daar hun middagpap te geven. Tijdens het voeren viel Iestyn in slaap en zat Essilt te knikkebollen in haar kinderstoel en weigerde nog een hap te eten daar Iestyn ook niet meer at. Ik tilde ze beiden uit hun stoel en droeg ze naar hun slaapkamer. Iestyn bleef doorslapen tijdens het verschonen, Essilt was niet ver meer van haar slaap af. Ik legde ze in hun bedje. Essilt nestelde zich naast Iestyn, sloeg een arm om hem heen en viel als een blok in slaap. Even bleef ik kijken, het ontroerde me telkens weer als ik zag hoe gehecht deze kinderen aan elkaar waren. Dat soort momenten deden me vergeten hoe hun gedrag me soms vreselijk stoorde. Wat wilde ik nu helemaal, ze waren nog zo ontzettend klein!
Zachtjes verliet ik de kamer en ging naar Mandor’s studeerkamer waar het nu stil was. Binnen was het een ravage, ik vermoedde dat Owen een enorme driftbui had gehad, driftbuien die niet meer waren voorgekomen sinds de komst van Randal. Mandor zat op de grond met de slapende Owen tegen zich aan. Hij streelde zachtjes het donkere haar van het kind dat nat was van het zweet. Af en toe snikte Owen in zijn slaap.
Ik liet me naast Mandor zakken, sloeg mijn armen om hem en Owen heen en legde mijn hoofd op Mandor’s schouder. In deze toch wat lastige houding bleven we zwijgend zitten tot Owen een half uurtje later ontwaakte. Hij ging haastig rechtop zitten, wreef in zijn ogen en keek toen verbaasd om zich heen.
“Randal toe?” vroeg hij toen met een snik.
“Luister jongen,” zei Mandor en draaide Owen zo dat ze elkaar recht aan keken. “Ik beloof je dat we heel vaak naar Randal toe zullen gaan. Helaas kunnen we in dat ziekenhuis niet bij hem blijven, dat is te druk voor Randal.”
Owen’s lip begon te trillen, hij wreef zich nog eens in de ogen, haalde diep adem en wist zichzelf op die manier kalm te krijgen. Hij knikte dat hij het begreep. Mandor zette hem op zijn benen, stond vervolgens zelf op en hielp mij overeind.
“Ik vermoed dat jij honger hebt,” zei hij tegen Owen.
“Jahaa,” zei deze met toch weer een snik in zijn stem.
We lieten de tafel dekken in de eetkamer voor een late lunch. Het was raar om met ons drieën aan tafel te zitten, het deed me denken aan onze begintijd. Mandor en ik hebben nooit een tijd samen gehad als geliefden, we hadden meteen Owen erbij. Toch had ik het gevoel dat dit niet uitmaakte voor onze gevoelens naar elkaar toe en voor onze relatie.

We bezochten Randal inderdaad zo vaak mogelijk. Het was een vermoeiende tijd, reizen tussen twee huizen en het kind in het ziekenhuis, terwijl er nog drie andere jonge kinderen waren en eentje onderweg. Er waren mensen die onze aandacht voor allerlei zaken wilde hebben en dan heb ik het niet alleen over Jason Mason. Er was koningin Deirdre die het zorgwekkend vond dat er zo weinig voedsel uit de Hoven naar Amber geïmporteerd kon worden en wilde weten wat ik er aan kon doen. De gesloten poorten waren nog altijd niet geopend. Ik sprak het met Mandor door, maar er was weinig wat we konden doen. De weg door de Hoven was lang en het meeste voedsel was aan bederf onderhevig. Het was mogelijk om Elysium wat verder aan te passen, zodat er meer gewassen verbouwd konden worden en veeteelt zou zijn, maar dat alles kostte tijd. En voor Amber-stad was de invoer uit maar één land eigenlijk te weinig. Soms ging ik een Schaduw in en kocht daar een pakhuis leeg met allerlei basisvoedsel, dat Mandor door middel van Logrus naar Elysium haalde, maar het bleef te weinig om een hele stad te voeden.
Dan hadden we koningin Dara die zich helemaal druk maakte over de eerste verjaardag van de tweeling, die volgens haar in stijl gevierd moest worden, binnen de Hoven was het bereiken van het eerste jaar erg belangrijk. Ik zei haar dat we alle verjaardagen van de kinderen in beslotenheid vierden, binnen ons gezin en geen reden zag om dat te veranderen. Dat zat haar in het geheel niet lekker en ze begon er toen Mandor lastig mee te vallen, iets wat hem mateloos ergerde. Intussen had ik het met mijn eigen moeder aan de stok, die ook al begon over die eerste verjaardag die een mijlpaal zou zijn. Eén van de vervelende dingen van het openbaar maken dat we een gezin hadden, was zonder meer de bemoeienis van bepaalde familieleden. Ondertussen was Gramble bijna enthousiast over het gebeuren met Randal en zocht het kind zowat dagelijks op in het sanatorium als bezorgde opa. Mandor was hier totaal niet blij mee en voerde zijn bezoeken zoveel op, dat hij er in ieder geval altijd was als opa Gramble ook kwam. Owen had feilloos in de gaten wanneer Mandor weer ging en eiste dan dat hij mee moest gaan, wat Mandor heel prima vond. Aan mij werd overgelaten hoe ik het regelde met Elysium en Jason Mason, met de familie en de feesten, het gezeur van Amber om meer export, het beheer van de Toren waar we weer eens hopeloos mee achter liepen en de tweeling die ik nu bijna altijd alleen onder mijn zorg had. Essilt en Iestyn, nu bijna een jaar oud. Tamelijk tenger, intelligent, goedlachs, lief. Ze hadden nu ieder twee ondertandjes, sliepen ’s nachts goed door en hadden nog regelmatig een middagslaapje nodig. Ze kropen niet, ze bleven zitten als we ze neer zetten, maar waren nog nooit uit zichzelf gaan zitten. Ze konden nog niet staan, trokken zich nergens aan op en speelden vrijwel altijd met hetzelfde speelgoed, waarvan ik me nauwelijks kon voorstellen dat het ze uitdaagde. We hadden onlangs geprobeerd om ze te scheiden van elkaar. Het plan was goed, iedere ouder een kind, we begonnen met tien minuten en zouden dat langzaam opvoeren. De bedoeling was dit een week vol te houden, verder dan drie dagen kwamen we niet. Het was alleen maar gillen, krijsen, brullen en wat dies meer zij. Deze tweeling liet zich niet scheiden. Wanhopig hadden we besloten het zo te laten en ondertussen in Schaduw te zoeken naar ervaringen met zeer gehechte tweelingen. Tot nog toe was daar echter weinig uitgekomen, maar we hadden nog niet erg fanatiek gezocht.
Al met al was ik minder vaak bij Randal als ik wilde zijn. Essilt en Iestyn werden steeds weer onrustig als ze in dat ziekenhuis kwamen, dat was een reden om hun bezoekjes daar te minderen. Vanwege de aandacht van Gramble voor Randal, wilde Mandor hem goed in de gaten houden, dus hij zorgde daar te zijn zodra het tijd was voor bezoek. Er was geen sprake van dat we zouden afwisselen en hij voor de tweeling zou zorgen. Bovendien vond hij dat ik het al druk genoeg had met zaken te regelen voor Elysium, de magiërschool, toezicht te houden op de nieuwbouw in Gormenghast waar we eindelijk besloten hadden om het fort stukje bij beetje om te laten bouwen tot een groot en gerieflijk landhuis.
Ondertussen was ik zo’n beetje het pispaaltje van iedereen aan het worden, vanuit Amber kreeg ik te horen dat we te weinig deden aan de nood van Amber stad, in Elysium had Jason Mason een paar medestanders gekregen die fel tegen de plannen waren om meer landbouw in Elysium te realiseren en steeds weer met allerlei vage argumenten kwamen. Verder bleven Dara en mijn moeder me de kop gek zeuren over de verjaardag van de tweeling, mijn moeder meende zelfs op te moeten merken dat we blij mochten zijn dat ze waarschijnlijk hun eerste verjaardag zouden halen, als ze naging hoe we met onze kinderen omgingen. Dat laatste was de druppel die de emmer deed overlopen. Ik verbrak abrupt de verbinding, hoewel ik wist dat ik haar zo hoofdpijn bezorgde en zei geen woord meer tegen wie dan ook. Ik pakte Essilt en Iestyn onder de arm en troefde met ze naar Gormenghast. Werktuigelijk ging ik daar mijn gang, deed leuk tegen de kinderen als ik dacht dat ze er behoefte aan hadden, gaf ze te eten als ze honger hadden en ze werden regelmatig verschoond. Ik was blij als ze gingen slapen, dan hoefde ik een poos helemaal niets. Dan sloot ik me op in onze slaapkamer, ging met kleren en alles aan in bed liggen en trok de dekens over mijn hoofd. Zo had ik zomaar een hele nacht om niets te hoeven en niets te moeten. Een enkele zwakke poging tot troefcontact negeerde ik, voorlopig hoefde ik mijn moeder niet te spreken.
Dit hield ik twee dagen vol. Twee dagen waarin ik niets hoefde en niets moest, alleen een beetje voor de tweeling zorgen en dat ging redelijk, ze waren dan ook ontzettend lief. Alsof ze aanvoelden dat ik mezelf niet helemaal was. Ik dacht nergens over na, dwong mezelf niet teveel te denken aan de andere kinderen, zeker niet aan die ene die op komst was. En uit alle macht probeerde ik niet te denken aan Mandor - niet teveel dan. Hij had het druk en ik vroeg me maar niet af waar hij verbleef tussen de bezoekuren door. Hij miste me niet, zoveel was duidelijk.
Twee dagen. Toen pas zocht hij contact. Goed, twee dagen in Gormenghast was ongeveer een dag in dat instituut, maar er was al langer geen contact meer tussen ons geweest. En wat maakte het ook uit. Hij had de oudste twee kinderen en ik de jongste twee. Zo was het heel goed geregeld toch? Ik had geen zin om hem te spreken en sloot me af voor hem, iets dat best goed ging, al had ik er hoofdpijn aan overgehouden.
De tweede poging kwam niet veel later en ik moest alle moeite doen om dit ook te negeren. Ik weet niet eens meer waarom ik dat zo deed, ik had van tevoren kunnen weten dat ik in Gormenghast niet aan Mandor kon ontsnappen. Eigenlijk wilde ik dat ook niet, dan had ik me beter ergens in Schaduw kunnen verstoppen.
Ik bereidde me voor op een derde confrontatie. Die kwam binnen een half uur, Mandor zelf die onze slaapkamer binnen kwam. Ik zat rechtop in bed, en was me aan het voorbereiden om mijn geest af te sluiten voor Troef. Stom genoeg had ik er niet aan gedacht dat hij gewoon via de waterput kon reizen.
Ik staarde hem alleen maar aan zonder iets te zeggen. Wat moest ik? Hem weg sturen?

Nee, er zijn geen mooie dingen gezegd, die avond. Verwijten die over en weer vlogen, ik zal ze hier niet herhalen. Mandor zat het het meeste dwars nog dat ik niet met mijn problemen naar hem was gekomen, terwijl ik hem kwalijk nam dat hij het alleenrecht over onze zonen opeiste en mij voor de rest liet opdraaien. Hij zei koud dat hij zich druk maakte over het welzijn van Randal en zich daar helemaal voor inzette, terwijl ik nog niet eens met een paar simpele eisen van een stel domme mensen kon omgaan. Moest hij me dan alles voorkauwen? Ik riep tegen hem dat hij zo verdomde arrogant was, dat het niet mogelijk was om aan zijn verwachtingen te voldoen. Op dat moment hoorden we het geluid van brekend glas. Fillipien, die dwars door de ruit heen naar binnen vloog en haar duikvlucht op Mandor’s ogen richtte, hij wist haar maar net te ontwijken.
“Jaag dat beest weg!” riep hij. “Anders gaat ze eraan!”
“Fillipien, maak dat je wegkomt!” schreeuwde ik boos tegen de valk. “Hier heb je je niet mee te bemoeien!”
Fillipien deed, zij het wat traag en door nog eens dreigend vlak langs Mandor te vliegen, wat ik zei en verdween door het raam naar buiten.
“Mijn excuses,” zei ik geschrokken tegen Mandor. “Dit was echt niet mijn bedoeling.”
Hij liet zich op het bed zakken en steunde met zijn hoofd in zijn handen, zijn schouders waren gebogen. Ik ging voorzichtig naast hem zitten en sloeg een arm om hem heen.
“Het spijt me zo,” zei ik nog eens. “Van Fillipien ook, maar ik had me niet moeten opsluiten in mezelf.”
Hij sloeg beide armen om me heen en trok me stevig tegen zich aan.
“We kunnen verder praten in de zitkamer,” stelde hij toen voor. “Ondertussen regel ik dat het glas wordt opgeruimd en dat het raam wordt gemaakt.

Met een grote pot koffie tussen ons in die steeds leger raakte, praatten we uren en uren. Het was niet zo dat alle geschillen meteen waren bijgelegd, maar het voelde als een opluchting om te kunnen uiten wat me dwars zat en om eindelijk van hem te horen wat hem zo hoog zat. Het feit dat Gramble interesse toonde in het genezingsproces van Randal vertrouwde Mandor helemaal niet.
“Ik heb teveel dingen met mijn vader meegemaakt om dat te kunnen,” zei hij simpel. “Het lijkt erop dat hij het allemaal goed meent, maar ik kan niet geloven dat hij zonder eigen agenda werkt. Nu heeft hij belangstelling ja, gedurende de andere ziekenhuisopnamen van Randal zagen we hem hooguit maar één of twee keer.”
“Denk je dat je vader in Randal een toekomstige oproeper ziet?”
“Dat weet ik wel zeker,” zei hij grimmig. “Ik hoop echt dat ik één van mijn zonen zal kunnen opleiden. Of mijn dochter,” zei hij er haastig achteraan toen hij mijn gezicht zag. “Maar van onze kinderen is Randal het meest onbesuisd en Owen is verpest door die beesten.”
“Dat hoeft toch niet in de weg te staan?” vroeg ik verwonderd.
“Dat weet ik nog niet, dat zal ik moeten uitzoeken. Owen is vanwege zijn gelijkmatige karakter eigenlijk heel geschikt. Nu nog niet natuurlijk, hij is veel te jong.”
“Misschien één van de tweeling,” zei ik zacht.
“Dat is mogelijk. Wie de opleiding ook gaat volgen - het kan er meer zijn dan één - we moeten ervoor zorgen dat mijn vader niet aan de weet komt welk kind dat is.”
“We kunnen het proberen.”
Hierna zwegen we een poosje en dronken van de sterke koffie.
“Waar is Owen eigenlijk?” vroeg ik toen, ineens tot het besef komend dat Mandor zonder hem was binnen gekomen - ik wist ook zeker dat hij niet ergens anders in huis was.
“Die heb ik naar je moeder gebracht,” zei hij met een flauwe glimlach.
“Mijn moeder! Weet je wel wat zij…”
“Dat weet ik,” viel hij me in de rede. “Ze heeft me daarover getroefd, heeft er verschrikkelijk veel spijt van en had dat jou ook willen zeggen, maar je blokkeerde al haar pogingen. Ik besloot dat ik met jou moest gaan praten, maar had daar even geen klein toehoordertje bij nodig. Dus vandaar. Owen vond het prima, al heb ik hem moeten beloven om morgen weer naar Randal te gaan.”
“Ben je niet bang dat je vader nu Randal bezoekt?”
“Nee. Hij kan er nu niet binnen,” zei hij met een stoïcijns gezicht. “Dit hoeven we niet lang meer vol te houden trouwens, Randal gaat met sprongen vooruit. Ik schat dat we hem over een dag of twee thuis kunnen halen.”
“Werkelijk?” vroeg ik verheugd. “Waarom heb je me niet laten weten dat het goed gaat? De laatste keer dat ik er was, kwam er nog niet veel meer uit dan alleen ‘ja’ of ‘nee’.”
“Ik heb je verwaarloosd. Morgen ga je gewoon mee en de tweeling ook. Laten we nu naar bed gaan.”
Ik dronk haastig de laatste slok koffie op en ging met hem mee naar de slaapkamer. Het glas was opgeruimd, in het kozijn was een plank getimmerd als voorlopige afsluiting.

Natuurlijk bedreven we de liefde. Uitgebreid, heftig, hij had alle aandacht voor mij. Het was als altijd fantastisch en het had een onverwachte afloop, er gebeurde iets dat ik nog nooit had meegemaakt. Ik was gewaarschuwd dat seks met een Chaosiet kon inhouden dat deze zich niet goed kon beheersen en in een demoon kon veranderen. Dit was nog nooit gebeurd, maar onwillekeurig hield ik er altijd een beetje rekening mee, zeker als hij zo onstuimig was. Maar wat ik helemaal niet had verwacht was dat hij in huilen uit zou barsten.
Het enige dat ik kon bedenken was hem tegen me aan te trekken, hem goed vast te houden en hem te strelen. Gelukkig weerde hij me niet af. Het waren allerlei opgekropte emoties die eruit kwamen en dat waren er nogal wat. Niet alleen de traumatische ervaringen met Randal, maar ook de geboorte van de tweeling, het gedoe rondom Owen in het begin en nog een aantal dingen meer. Mijn man, van wie ik soms de indruk kreeg dat veel zaken langs hem afgleden, van wie ik dacht dat hij altijd de sterke rots in de branding was, bleek een zeer emotioneel en bewogen iemand te zijn. Het maakte alleen maar dat ik me nog meer aan hem verbond, dat ik nog meer van hem ging houden. Hij moest me wel vertrouwen, als hij zich zo liet gaan bij mij.
Later, toen hij tot rust was gekomen, legde hij zijn hand op mijn buik. Vrijwel meteen, heel voorzichtig, voelden we beiden voor het eerst de voorzichtige beweginkjes van de baby. Mandor lachte zacht, boog zich naar mijn buik toe en gaf er een kus op.
Voor mij was het heel confronterend. Het had niet geholpen om de baby weg te denken, deze was gewoon doorgegaan met groeien en had nu laten merken dat hij er was. Voor het eerst voelde ik een sprankje van blijdschap over deze zwangerschap en wist ik zeker dat deze zoon net zo warm verwelkomd zou worden als zijn broers en zijn zus.

Mandor wist nog niet zo zeker of dit weer een jongen zou zijn, zei hij tijdens het ontbijt. Hij had me uit laten slapen en intussen de tweeling in bad gedaan en ze aangekleed. De kinderen waren opgewekt en aten gretig hun tot kleine stukjes gesneden boterhammen op.
Daarna nam Mandor ons mee naar Randal toe, die blij was met onze komst. Het was wel zo anders dan de vorige keren, dat ik tranen in mijn ogen kreeg en mijn best moest doen om me goed te houden. Randal wilde zowaar met de tweeling spelen, wat ze toelieten. Het duurde echter niet lang, toen was Randal moe en kwam bij mij op schoot hangen.
“Zo gaat het steeds,” zei Mandor, “maar hij speelt steeds langer en heeft veel meer interesse in zijn omgeving gekregen. Hij gaat echt de goede kant op.”
Hij liet ons even alleen om Owen op te halen. Het was goed om zo met Randal op schoot te zitten. Essilt en Iestyn vermaakten zich met een paar kleurige knuffelbeesten en waren gewoon lief.
Niet veel later kwamen Mandor en Owen terug.
“Mamma!” riep Owen en kwam op me toe rennen. “Weer beter?” vroeg hij terwijl hij zijn stevige armpjes om mijn nek sloeg. Ik keek Mandor aan die net zo verbaasd was als ik. Hoe wist Owen dat ik in een soort depressie had gezeten?

Randal mocht de volgende dag al naar huis. De vermoeidheid die hij zo snel toonde, was normaal, zeiden de doktoren. Het was nu zaak dat hij weer in zijn gewone doen zou gaan komen, de genezing zou voorspoediger gaan in zijn bekende, huiselijke omgeving.
Tussendoor was ik naar mijn ouders geweest op hun landgoed in Antioch en had er een poos met mijn moeder gepraat. Ze had inderdaad spijt van haar uitspraak eerder, ze had zich zorgen gemaakt over Randal en al zijn ongelukken waren bij haar ook niet in de koude kleren aan zitten.
“Niet dat ik het helemaal eens kan zijn met jullie manier van opvoeden,” zei ze met een lachje, “maar jullie gaan er wel helemaal voor en dat is ook iets om respect voor te hebben.”
Ze was geschokt toen ik haar vertelde over de baby die onderweg was, ook al probeerde ze dat voor mij te verbergen. Ik kon me haar reactie goed voorstellen.
“We moeten er zelf ook wat aan wennen,” zei ik. “Toch is dit kind meer dan welkom.”
Ze knikte alleen.

Na een paar weken thuis was Randal volledig genezen. Hij was nog altijd onbesuisd, toch was hij wat rustiger dan voorheen. Owen stond hem zoals steeds trouw terzijde.
De verjaardag van de tweeling was in alle rust gevierd, precies zoals we het zelf wilden en pas enkele weken na hun verjaardag. Ik wist dat Mandor daarover woorden had gehad met Dara, al vertelde hij me er niets over.
Toch waren die verjaardagsperikelen niet voorbij. Zodra we in Elysium kwamen, maakte Gramble zijn opwachting. In de eerste instantie leek er niet veel aan de hand, hij begroette zijn kleinkinderen het eerst, zoals vaker en had voor allemaal iets meegebracht. Een ingewikkeld uitziende puzzelkubus voor Owen, waar deze meteen mee aan de slag ging; Randal kreeg een soort apparaat waarmee hij cirkelvormige dingen mee kon afschieten die dan een poosje in de lucht bleven zweven en voor de tweeling waren er plastic ringen die ze aan elkaar konden passen zodat het een ketting vormde. Hij speelde een poosje met ze, wat ze heel prima vonden, mede doordat ook deze opa geen drukke en enthousiaste pogingen deed om hun aandacht te krijgen.
Pas ruim na het eten, toen alle kinderen eindelijk op bed lagen en wij met zijn drieën aan de koffie zaten in één van de zitkamers, liet Gramble weten waarom hij hier was.
“Hoe zijn jullie eigenlijk van plan om dat aan te gaan pakken met de verjaardagen van mijn kleinkinderen?” vroeg hij bars. Hij zat tegenover ons in een leunstoel, netjes gekleed in een donkerbruine broek, donkergroen fluwelen vest en daaronder een ivoorkleurig overhemd. Zijn staalgrijze ogen keken priemend van de één naar de ander.
“Jouw kleinkinderen, ónze kinderen,” zei Mandor meteen die al even strak naar zijn vader keek. “Wij bepalen zelf hoe we daarmee omgaan, dat zijn ónze zaken.”
“Daaruit kan ik opmaken dat jullie niet van zins zijn om de rest van de familie bij die verjaardagen te betrekken? Als ik het niet dacht. Je wilt ze bewust zoveel mogelijk van me weg houden.”
“Dat is niet de gedachte daarachter,” zei ik, hoewel ik het vermoeden had dat dit voor Mandor wel degelijk een reden was om verjaardagen onder ons te vieren. “Ze zijn nog zo jong en al die drukte…”
“Onzin. Voor kinderen is dat een zeer belangrijke dag, maar ook voor hun grootouders, tantes en ooms. Een verjaardag is voor een kind heel bijzonder.” Hij leunde naar voren en kneep zijn ogen een beetje samen. “Ik wens niet buitengesloten te worden,” zei hij voornamelijk tegen Mandor. “Dit zijn mijn kleinkinderen, ze zijn bijzonder en dat mogen ze best weten. Ik wil er kunnen zijn op hun verjaardagen. Dat jullie je terug trekken op je eigen Schaduw, moeten jullie zelf weten, je verzint maar een mogelijkheid dat ik erbij kan zijn op familiehoogtijdagen.”
“Belachelijk!” riep Mandor, zijn ogen ijskoud. “Ineens wil je je gaan bemoeien! Tijdens mijn jeugd was je er nooit, ik heb nooit geweten dat er zoiets bestond als een verjaardag, een vader, een moeder of wat dan ook. Dat was iets wat andere kinderen hadden. Onze kinderen groeien op binnen een gezin, ze weten tenminste wie hun moeder en vader zijn. Dat er meer familie is, allemaal best, maar ik ben niet van plan om me naar de nukken van die familie te richten!”
Gramble leunde achterover, ineens leek hij een beetje moe.
“Ik heb je al eens uitgelegd waarom ik dat zo gedaan heb,” zei hij. “Dat was toen het beste, maar misschien had ik dat anders moeten doen.”
“Je kunt niet meer terug, het is zo gegaan. Dit is iets wat je nooit meer over kunt doen.”
“Dat besef ik. Er zijn veel dingen veranderd, onder andere de omstandigheden. Die verjaardagen zijn belangrijk en niet alleen voor jullie kinderen, maar ook voor de mensen die om jullie gezin heen staan.”
“Er is heel wat gezeurd over de verjaardag van de tweeling,” zei ik, “maar we hebben er met geen haar op ons hoofd over gedacht om er een groot feest van te maken. Toen ze één werden, was Randal niet thuis en we hadden hele andere dingen aan ons hoofd. Daarbij komt dat ik niets met feesten heb.”
“Dan ben je niet de enige,” zei Gramble. “Denk maar niet dat ik alle feesten afga die er worden gegeven. Maar er zijn uitzonderingen. Ik handel niet in opdracht van Dara - ze is inderdaad nogal boos omdat ze de kans niet heeft gehad om de gulle en enthousiaste oma uit te hangen - maar daar komt ze overheen. Ik wens echter een band te houden met mijn kleinkinderen en wil in ieder geval de kans hebben om die verjaardagen bij te wonen. Dus jullie verzinnen maar een oplossing.”
“Gezeur,” zei Mandor geërgerd. “We zullen het bespreken, ik beloof je niets.”
“Geen gezeur, zoon. Voor mijn part zie je het als gedram van een ouwe zeikerd - ik weet echt wel hoe je over me denkt. Als je maar weet dat die ouwe zeikerd heel vervelend kan worden als hij zijn zin niet krijgt.”
“Dat is een bedreiging.”
“Waarom zou je je bedreigd voelen? Het gaat alleen maar om de verjaardagen van een stel kinderen,” zei Gramble bijna vriendelijk.
“Voor mij voelt het ook aan als dwang,” nam ik het voor mijn echtgenoot op die met een gemelijke blik naar zijn vader zat te kijken.
“Lieve kind, probeer het anders te zien. Als je niet om mij wilt denken, denk dan aan je kinderen. Jullie hebben besloten om het openbaar te maken dat ze er zijn, draag daar ook de consequenties van. Kinderen zijn dol op feest, aandacht en kadoos, niet noodzakelijk in die volgorde. Wij ouwelui zijn dol op kleine kinderen die we willen zien opgroeien. Zo doe je vrijwel iedereen een plezier. Wat is het nu helemaal? Jullie verjaardagen vieren jullie niet, dus er blijven er nog maar drie over in een jaar. Of nee, vier,” zei hij met een blik op mij.
“Hoe weet je dat… er is nog niets te zien!” zei ik verwonderd.
“Mijn neiging tot bestuderen van mensen. Ik zie iets aan je. Wanneer had je dat willen vertellen?”
“Als het gezellig was gebleven, had ik het je gewoon tijdens de koffie gezegd,” zei Mandor grimmig.
“Ach,” zei Gramble met een schouderophaal. “Zo is het ook interessant. Meisje of jongen of tweeling?”
“Ik denk een jongen,” zei ik. “Zeker weten doen we nog niets.”
“Dat is mooi nieuws,” zei Gramble tevreden. “Van die zwangerschap bedoel ik, het maakt me niet uit of het een jongen of een meisje is. Het heeft er een poos op geleken dat het mogelijk alleen bij Owen en Randal zou blijven vanwege dat gif, binnenkort hebben jullie echter vijf kinderen. Ik denk dat er meerdere personen zijn die helemaal niet blij zijn met deze ontwikkeling.”
“Het probleem is dat we er nog steeds niet echter zijn wie de opdracht aan Xiah heeft gegeven,” zei ik. “Het grote vermoeden is dat er een Amberiet achter zit. Brand lijkt tot nog toe de dader te zijn, maar er is niets zeker.”
“Heb je dan enig idee wat het motief is?”
“Als het Brand is, zeker wel. Ik denk dat hij daarmee wilde voorkomen dat later één van onze kinderen hem dwars zou zitten met de Sawall Spikard. Hij heeft die blokkade bij Owen geplaatst en om te voorkomen dat we meer kinderen zouden krijgen, heeft hij dat met dat gif geregeld. Brand schijnt gedacht te hebben dat we inderdaad een politiek huwelijk zouden gaan sluiten en dat Owen echt een ongelukje was dat zich niet meer zou herhalen. Hij was bijzonder onaangenaam verrast toen hij erachter kwam dat we - in zijn ogen dan - stiekem getrouwd waren en dat Randal er was. Hij schijnt tegen een neef van me gezegd te hebben dat hij het hoogst kwalijk van ons vond dat we de tweelingbroer van Owen voor hem verstopt hadden. Dat alles geeft hem een motief, het kan echter goed zijn dat er iemand anders achter zit.”
“Het is belangrijk om te weten wie je vijand is,” zei Gramble peinzend. “Maar bij de familie van Amber is het de gewoonte dat ieder zijn eigen plan trekt en ook dat ze elkaar indekken. Bij Chaosfamilies is dat ook gebruikelijk. Ik heb ook geen informatie verder kunnen krijgen, Xiah is door jullie vermoord, anders…”
“Niet vermoord door ons, ze heeft haar eigen brein opgeblazen,” zei Mandor. Hij stond op om een fles wijn te pakken en schonk ons in.
“Dat is een detail,” vond Gramble. “Ik bedoel dat het erg jammer is dat daar verder geen informatie uitgekomen is.”
“Ik ook,” knikte Mandor. “Ik had graag willen weten welke smeerlap mijn kinderen dood wil hebben. Dan had ik iets kunnen ondernemen.”
“Hmm,” zei Gramble peinzend. “Er zijn wat feiten. Xiah was voorheen in dienst van Dara en het zou me niets verwonderen als Dara haar naderhand nog opdrachten heeft gegeven. Een dergelijk verzoek zou best van haar vandaan gekomen kunnen zijn. Hoe graag ze jullie ook samen zag, het kan goed zijn dat ze niet wilde dat daar kinderen uit voort zouden komen. Dus ook daar is een motief. Een andere goede mogelijkheid is Julian.”
“Daar heb ik ook aan gedacht en we hebben er samen over gesproken,” zei Mandor met een blik naar mij. “Het is echter heel onwaarschijnlijk. Naast ons was er indertijd maar één persoon geheel op de hoogte van ons gezin, hij wist toen ook al dat de tweeling onderweg was. Julian is tot veel in staat, een meedogenloos iemand als het om Chaosieten gaat, maar hij is zeker geen kindermoordenaar.”
“Martin vertelde dat de bestanden die hij gekraakt heeft, erg veel informatie bevatte over Amberieten en Chaosieten,” vertelde ik. “Xiah verzamelde alle gegevens en hield van alles bij. Het lijkt er inderdaad het meest op dat ze opdrachten kreeg van beide kampen, Martin heeft echter niet kunnen achterhalen wie de gifopdracht heeft gegeven, alleen dat ik al een component binnen had gekregen. Dara en Julian hebben met behulp van die gegevens een tegengif kunnen maken.”
“Twee verdachten die in feite alle bewijslast van zich af weten te wentelen vanwege dat tegengif,” grinnikte Gramble.
Ik kon er nauwelijks mee lachen. De gedachte dat de levens van twee van onze kinderen aan een zijden draadje hadden gehangen en dat er dan zeker geen sprake zou zijn geweest van een vijfde kind, liet me heel akelig voelen. Wat het nog vervelender maakte was dat mijn vader als hoofdverdachte werd gezien en dat daarvoor een gegronde reden was. Ik wist zeker dat hij het niet gedaan had, maar wist niet of het ook nooit in hem opgekomen was…

De zwangerschap verliep geheel naar wens. We hadden de algemene aankondiging gedaan tijdens de verjaardagsviering van Essilt en Iestyn in Elysium. Na onderling overleg hadden we besloten om alle kinderverjaardagen twee keer te vieren. Eén keer in alle rust op wat wij dan dachten dat de dag zelf was binnen het gezin in Gormenghast en een paar dagen later voor grootouders en andere belangstellenden in Elysium.
De mededeling over de nieuwe zwangerschap werd met grote verbazing ontvangen, het feit dat er maar een enkeling was die ons feliciteerde met aankomende gezinsuitbreiding zei genoeg. Dara behoorde tot degenen die riep dat het ‘oh zo leuk!’ was, vooral omdat dit de eerste keer was dat we een kind hadden verwekt binnen het huwelijk. Wat later had ze woorden met Gramble omdat deze al wist van de uitbreiding op de familie, maar het haar niet verteld had.

Zoals ik al zei, de zwangerschap ging goed. De baby was actief, groeide prima en daarmee mijn buik ook. We sleepten toch weer allerlei babykleding aan, hoewel we nog best veel hadden liggen en in onze slaapkamer werd er opnieuw een wieg neer gezet. De jongens vonden het geweldig dat er alweer een baby zou komen en Essilt en Iestyn voelden met belangstelling aan mijn buik als de baby zich bewoog. Op de leeftijd van zestien maanden waren ze eindelijk begonnen met echt wat te kruipen en konden ze zelfstandig gaan zitten. Af en toe zeiden ze zowaar een woord, of liever gezegd, een naam. Ze spraken de namen van hun broertjes - en Iestyn die van zijn zusje - perfect uit en mijn buik was ‘baby’.
Inmiddels was deze baby geheel gewenst door zowel Mandor als ik en meer dan welkom. We wisten dat het nog drukker zou worden, maar dat hadden we er graag voor over. Het enige waar ik vreselijk tegenop begon te zien in de laatste weken van de zwangerschap, was de bevalling. Ik was een stuk dikker dan ik bij de tweeling en Randal was geweest, volgens mij zelfs dikker dan tijdens de zwangerschap van Owen. De baby was drukker dan ooit tevoren en ik begon me af te vragen of dit er misschien toch twee waren weer of dat dit één heel groot kind was en dan zou ik het er nooit uit kunnen krijgen.
“Owen is toch ook goed gegaan?” zei Mandor toen ik er eens voorzichtig met hem over begon.
“Jawel, maar nu moet ik nog een paar weken. Bovendien… de geboorte van de tweeling ging ook niet goed, misschien komt dat door dat gifcomponent dat ik toen binnen heb gekregen.”
“Dat is onzin,” zei hij. “Dat zou niet van invloed moeten zijn op bevallingen.”
Ik liet me door hem een beetje geruststellen, maar in de volgende dagen merkte ik dat hij zich ook zorgen maakte. Toen hij een week na ons gesprek mijn vader liet komen om een poosje op de kinderen te passen, wist ik dat Mandor zich heel erg bezorgd maakte zelfs.
“Ik breng je naar het ziekenhuis,” zei hij.
In het meer dan bekende ziekenhuis hadden ze al een kamer gereed om die laatste paar dagen door te brengen. Opnieuw het beste van het beste, een vrolijke bos bloemen op tafel, een grote fruitmand daarnaast en een paar flessen vruchtensap. Ik installeerde mezelf zwijgend op de kamer onder het toeziend oog van Mandor.
“Misschien valt het wel mee,” bedacht ik ineens. “Ik zou het toch ook thuis kunnen proberen? Wie weet hoe lang het nog duurt, sommige kinderen komen later.”
“Ik wil eerst een paar onderzoeken afwachten,” zei hij. “Dan kunnen we altijd nog beslissen wat we doen. Ik wil onder geen beding dat het zo’n hel voor je wordt als de vorige keer. Daar heb ik wel een ziekenhuisbevalling voor over.”
Doordat er allerlei dingen tussendoor kwamen, kreeg ik de volgende dag pas een paar onderzoeken. De gynaecoloog bekeek me met een peinzende blik.
“Ik weet zeker u eerder gezien te hebben,” zei ze terwijl ze een scanner over mijn buik heen zette.
“Misschien familie,” suggereerde ik. Het wissen was blijkbaar niet helemaal goed gegaan of mijn vorige bevalling was dusdanig uitzonderlijk geweest dat deze zich niet zomaar liet wissen.
Op de monitoren verschenen de beelden van ons kind. Het was er eentje, toch wel tot mijn grote opluchting. Ik keek even naar Mandor die ineens vreselijk begon te grijnzen en zowat een luchtsprong maakte.
“Het is een meisje!” riep hij enthousiast.
De gynaecoloog knikte bevestigend terwijl ze een aantal metingen begon te maken van de hoofdomtrek, de schouderomtrek en de buikomtrek. Ik staarde intussen verbaasd naar de schermen. Inderdaad een meisje! En dat terwijl ik er al die maanden van overtuigd was geweest dat dit een jongen zou zijn. Ik keek weer naar het stralende gezicht van Mandor, hij had niet eerder laten merken dat hij graag weer een dochter had willen hebben.
“Het kindje is vrij stevig, maar niet ongewoon groot,” deelde de gynaecoloog toen mee. “Ze ligt netjes in een hoofdligging, ik verwacht niet dat ze nog zal draaien. Ze is niet ingedaald, maar jullie zeggen dat dit niet jullie eerste kind is…” aan haar gezicht was te zien dat ze hieraan twijfelde, “dus dat zal vermoedelijk pas tijdens de bevalling gebeuren. Verder is er een ruime hoeveelheid vruchtwater aanwezig, de placenta ziet er goed uit en de baby zelf is in een uitstekende conditie.”
Daarna ging ze met andere apparatuur aan de slag, om de activiteit van de baarmoeder zelf te kunnen meten en om een goed beeld te krijgen van mijn bekken om te meten of het kindje er wel door kon. Dit was allemaal perfect in orde, de apparatuur gaf zelfs aan dat mijn lichaam zich aan het klaar maken was voor de bevalling.
“Het kan nog enige dagen duren voordat het zover is,” zei ze, “maar geen weken meer. Heeft u al bedacht hoe u wilt bevallen? In bad, met muziek, verticaal of horizontaal?”
“Gewoon thuis,” zei ik beslist.
Ze fronste haar voorhoofd.
“Ik weet niet of dat wel zo verantwoord is. U zegt de vorige keer een zware bevalling te hebben gehad immers… misschien zou ik de gegevens kunnen opvragen van het ziekenhuis waar u toen bent bevallen. Dan kan ik met mijn collega’s bespreken wat de verwachtingen zijn zodat we u van een goed advies kunnen voorzien.”
Ik schudde mijn hoofd.
“Bedankt voor het aanbod, maar ik denk niet dat het nodig is,” zei ik.

“Het is jouw beslissing,” zei Mandor toen we op mijn kamer waren om mijn spullen bij elkaar te zoeken. “Als je liever wilt blijven…”
“Nee, zeker niet. De bevallingen van Owen en Randal verliepen vlot, ik denk nu dat het met dit kind ook zo zal gaan.”
“Hmm. Laten we daar dan maar vanuit gaan. We moeten wel een andere naam verzinnen, we kunnen onze dochter moeilijk Harald noemen.”
Ik lachte en omhelsde hem. Kort daarna, nadat we alles gewist hadden, troefden we terug naar huis.

Nog geen drie dagen later begonnen de eerste weeën. We hadden net de kinderen op bed gelegd, ik was naar de zitkamer gegaan om wat te lezen en Mandor was gaan studeren in zijn studeerkamer.
Ik was weer gaan zitten nadat ik mezelf koffie had ingeschonken toen ik de pijn voelde. Een felle snerpende pijn die me even de adem benam. Het duurde even voordat ik me daarvan hersteld had en toen kwam de volgende wee al. Mandor troefde en liet zich doorhalen.
“Het is dus begonnen,” was zijn conclusie en zijn gezicht stond bezorgd. “Weet je zeker dat je thuis wilt blijven?”
“Heel zeker,” zei ik terwijl ik me klaar maakte om de volgende wee op te kunnen vangen.
Hij wilde de vroedvrouw laten waarschuwen, maar ik hield hem tegen.
“Het is net begonnen,” zei ik. “Volgens de boeken kan dit zo nog wel een poosje duren.”
Er is één ding dat ik wel heb geleerd: niet alleen alle kinderen zijn anders, maar ook alle bevallingen. Deze keer volgden de weeën elkaar snel op en waren fel en snijdend. Nu voelde ik het niet in mijn rug, maar straalde het helemaal uit naar mijn bovenbenen. Ik hing om Mandor’s nek zodra er een wee op kwam zetten, maar tussen de weeën door veelde ik geen aanraking, doch verplichtte ik hem wel om doorlopend bij me te blijven. Tijdens bevallingen kan ik een enorme feeks zijn.
Ik had steun aan zijn bedaarde kalmte, ook al voelde ik zijn toenemende bezorgdheid. Want het ging zeker niet zo vlot als bij de jongens, iets wat ik toch wel had verwacht. En ik wilde er niemand anders bij hebben, ik moest niet denken aan de aanwezigheid van iemand die me vreemd was, die dan aan mijn lijf en aan onze baby zou zitten.
Tegen middernacht braken de vliezen, iets wat me het gevoel van opluchting gaf. Intussen raasden de weeën bijna onafgebroken verder, wat minder fel nu, maar een stuk intenser en ook langduriger. Tussen de weeën door liep ik rond, niet luisterend naar Mandor’s adviezen om onder de douche te gaan zitten of in bad, of gewoon wat te gaan liggen.
Ergens tegen de ochtend besloot Mandor om toch de vroedvrouw te laten waarschuwen. Niet veel later kwam de huishoudster melden dat de vroedvrouw niet in staat was om te komen, iets wat bij Mandor absoluut in het verkeerde keelgat schoot, zeker toen hij hoorde wat de reden was.
“We hebben niets aan dat wijf!” raasde hij. “Bij de vorige bevalling was ze niet competent genoeg om te oordelen wat er aan de hand was en nu is ze ladderzat!”
“Ik kan vragen of er iemand anders is die…” begon Mary Ann.
“Niets ervan! We gaan weer naar het ziekenhuis,” besloot mijn echtgenoot en haalde de Troef van mijn vader tevoorschijn die hij klaarblijkelijk weer wilde inschakelen als oppas.
Op dat moment voelde ik iets veranderen tijdens een wee en zei tegen Mandor even te wachten. Met een lichte aarzeling stopte hij de Troef weer weg en snauwde tegen Mary Ann dat ze kon gaan wat ze haastig deed. Toen zei hij tegen mij dat ik heel snel met een goed alternatief moest komen, anders zouden we alsnog naar het ziekenhuis gaan.
“Hou me goed vast, er komt er weer één,” waarschuwde ik. Dat was een hele heftige, waarbij ik moest snakken naar adem. Maar het kind voelde ik tegelijkertijd zakken en de wee eindigde in een echte perswee. Eindelijk was het zover, het kind zou nu niet lang meer op zich laten wachten.
“Misschien dat er iemand hier is die kan helpen,” zei Mandor lichtelijk zenuwachtig toen ik hem dat vertelde.
Ik moest er niet aan denken en dat zei ik hem ook. Er was niet veel tijd meer, de baby was begonnen aan haar weg naar buiten. Ik kon me niet meer herinneren van de vorige bevallingen dat dit zo’n pijn deed. Ik zette mijn tanden op elkaar om het niet uit te schreeuwen, intussen was Mandor op de grond gaan zitten en zette mij zo neer dat ik half over hem heen hing en hij zowel mij kon steunen als de baby opvangen. Van zijn eerdere nervositeit was niets meer te merken.
Na nog een keer van flink persen en in een golf van pijn, bloed en vruchtwater glibberde het kind naar buiten, vastgehouden door haar vader. Het meisje slaakte een kreetje, keek onmiddellijk onze richting uit en lachte.
“Ze is prachtig,” stamelde ik terwijl ik haar in mijn armen nam. Ik was de toch niet zo gemakkelijke bevalling op slag vergeten toen ik in het gezichtje van deze dochter keek.
“Weer een hele mooie dochter,” beaamde Mandor die zijn armen om ons allebei heen geslagen hield en het kind met een zachte trek op zijn gezicht bestudeerde. Intussen nam het kind ons heel goed op met haar babyblauwe ogen, steeds opnieuw werden we getrakteerd op een lachje.
Ik herkende zo niets van haar broertjes of zusje in haar gezichtje. Ook haar haar was anders. Behalve dat het bruin was in plaats van zwart, had ze vrij lang haar. Owen en Randal hadden een dikke bos zwart haar gehad, maar het was niet zo lang geweest. Verder was de baby vrij stevig, iets wat we herkenden van Owen.
Terwijl ik zo op de grond zat, werd de placenta geboren. Mandor sneed daarna de navelstreng door en wikkelde een plaid om ons beiden heen.
“Ik zal onze slaapkamer klaar laten maken en wat kleding voor jullie gaan halen.”
“Ik wil me eerst even douchen. Jij mag zelf ook wel wat schoons aantrekken,” zei ik toen ik hem op zag staan. De bevalling had de nodige sporen op zijn pak achtergelaten.
Hij grinnikte slechts, boog zich voorover en zoende me op de mond. Hij aaide de baby over haar bolletje en liet ons toen even alleen.
Ik keek naar dit dochtertje terwijl ik het vertrouwde oergevoel van het moeder zijn opnieuw op voelde zetten. Het was helemaal goed zo, zij hoorde bij ons gezin.
Op de gang was het geren van kleine blote voeten te horen en even later stonden Owen en Randal in de kamer met een verwachtingsvolle, maar ook wat verlegen uitdrukking op hun gezicht. Achter hen aan kwam Mandor.
“Wij zijn wakker, want er is een baby!” kondigde Randal aan.
“Jahaa, ik maakte Randal wakker,” vond Owen het toch nodig om even de juiste gang van zaken te vermelden.
“Kom maar kijken,” nodigde ik ze uit.
Behoedzaam kwamen ze nader en staarden vol ontzag naar het kleine zusje dat meteen naar hen keek en vriendelijk naar ze lachte.
“Die is lief,” vond Randal. “Maar ze kan nog niet met ons spelen hè?”
Ik trok hem tegen me aan. Nog geen anderhalf jaar geleden kon hij maar niet begrijpen waarom de tweeling niet met hen kon spelen, nu was hij al zover gegroeid dat hij uit zichzelf wist dat het nog niet ging.
“Ze kan lachen,” zei Owen tegen zijn broer terwijl hij het zusje heel voorzichtig over haar haartjes streek.
Mandor kleedde de baby onder toeziend oog van haar broertjes aan, terwijl ik naar onze slaapvertrekken ging om me te douchen. Daarna kleedde ik me in een satijnen nachthemd en deed een laag kraamverband in mijn onderbroek. Ik voelde me vreemd leeg. Ik miste het vertrouwde getrappel in mijn buik en de constante aanwezigheid van het kleine wezentje in mijn lichaam. Vijf kinderen in vier jaar tijd - er waren er niet veel die me dat nadeden. Voorlopig geen kinderen meer, zo hadden we het afgesproken en er waren heel veel redenen om ons daaraan te houden. Maar toch… ik miste het gevoel van zwanger zijn nu al.
Mandor en de jongens waren inmiddels op het bed komen zitten, de baby lag in het midden, ze keek nog steeds vriendelijk van de één naar de ander. Mandor stond onmiddellijk op toen hij me zag en installeerde me behoedzaam in het bed. Daarna kreeg ik de baby aangereikt zodat ik haar kon voeden. Het kindje hapte zo gretig toe dat ik even naar adem moest happen en al snel lag ze uit alle macht te zuigen, haar ogen op mijn gezicht gericht. Owen en Randal volgden alles met grote belangstelling en toen Mandor vroeg of ze nog een poosje wilden slapen, schudden ze om het hardst van nee.
“Het ziet ernaar uit dat dit een slapeloze nacht wordt,” zei hij met een zucht toen we de tweeling om pappa hoorden roepen vanuit de aangrenzende kamer.
“Het is zo goed als ochtend,” zei ik vergoelijkend. “Ik heb er wat lang over gedaan. Misschien zit er deze keer een middagdut voor ons allemaal in.”
Essilt en Iestyn waren vol ontzag. Ze bekeken hun zusje nieuwsgierig, aaiden met voorzichtige vingertjes haar haartjes en ze begonnen te stralen toen de baby de tepel losliet om even naar ieder van hen te kunnen lachen.
“Hoe heet de baby?” vroeg Owen belangstellend. Mandor en ik keken elkaar aan. Er waren twee namen die we mooi vonden en we hadden besloten om een definitieve keuze te maken als de baby geboren zou zijn.
“Bryana,” zei ik met mijn blik nog steeds op Mandor gericht die instemmend knikte.
“Dit is Bryana,” zei hij rustig tegen de kinderen. “Ze is jullie kleine zusje en met zijn allen moeten we goed voor haar zorgen.”
“Dat kan ik wel!” riep Randal heel enthousiast en keek om zich heen. “Ik kan haar een schone luier aandoen.” Hij klom het bed af, waarschijnlijk met de bedoeling om meteen de daad bij het woord te voegen, maar Mandor ving hem op.
“Wij gaan ons eerst even douchen en schone kleren aantrekken,” zei hij tegen hem. “Wil jij de kleren voor Essilt en Iestyn uitzoeken?”

Het verschil van vier naar vijf kinderen viel me erg mee. Op de eerste dag kwamen alleen mijn vader en mijn ouders even kijken, op de tweede dag gingen we naar Elysium om zo ook Gramble en Dara de kans te geven om kennis te maken met Bryana. Op de derde dag besloot de tweeling om ineens te gaan staan en meteen langs allerlei meubelen te gaan lopen. We spraken de verwachting tegen elkaar uit dat ze mogelijk toch nog voor hun tweede verjaardag los zouden lopen. Op de vierde dag al had Mandor een tweede naam voor Bryana bedacht, Marily.
“De veelarmige,” legde hij uit. “Ik denk dat het op haar van toepassing zal zijn. Ze weet in ieder geval iedereen voor zich te winnen.”
Dat was waar. Bryana was vriendelijk tegen iedereen en had er, in tegenstelling tot Iestyn en Essilt, er geen enkel bezwaar tegen om van arm naar arm te gaan. Met name de oma’s waren helemaal weg van dit kind, maar ook de opa’s leken een beetje een zwak voor haar te hebben. Op de tantes en ooms die kwamen kijken had Bryana hetzelfde effect. Ik was blij dat ze wat de voeding betrof tenminste van mij afhankelijk was, zo had ik haar een aantal keer per dag voor mij alleen.
Ik had een vrij lang gesprek met Flora. Ik vertelde haar voorlopig geen kinderen meer te willen hebben en hoe ik dat moest aanpakken. Ze liet niet merken verbaasd te zijn over het feit dat ik met een dergelijke vraag bij haar kwam, maar begon me gewoon rustig alle mogelijkheden uit te leggen. Volgens haar was het het gemakkelijkst door middel van Patroon, als je niet zwanger wilde worden, zou dat niet gebeuren. Ik zag daar echter meerdere nadelen in. In Gormenghast kon ik niet eens beschikken over Patroon en als het wel zo was, dan zou het gebruik ervan ons liefdesleven wel eens nadelig kunnen beïnvloeden, mijn Patroongebruik zou voor Mandor niet prettig zijn. Bovendien zou ik er dan steeds aan moeten denken om daar gebruik van te maken en dat vond ik ook niet ideaal.
Daarna kwamen de wat algemenere methoden ter sprake. Condooms vond ik waardeloos en ik dacht ook niet dat het voor ons een goede optie zou zijn en dat gold ook voor een pessarium. Sterilisatie vond ik te definitief, al zei Flora grinnikend dat binnen een paar jaar alles weer aan elkaar gegroeid zou zijn. Uiteindelijk kwam ze op het idee van een soort implantaat. Niet vreselijk futuristisch, gewoon een soort dun staafje dat in de bovenarm kon worden aangebracht en dat dagelijks genoeg hormonen uit zou stoten om een zwangerschap te voorkomen.
“Voor al die voorbehoedsmiddelen geldt dat het compleet geneutraliseerd wordt als je er een keer Patroon mee loopt,” zei ze. “Maar dat is de enige beperking.”
Dus ik ging naar het vertrouwde ziekenhuis en liet me daar instellen, zoals het zo mooi genoemd werd. Ik vertrok met een implantaat dat de hoogste dosis hormonen gaf die mogelijk was, daarbij zou ik het ieder jaar moeten laten vervangen in plaats van de gebruikelijke tien jaar. Soms verbeeldde ik mezelf het ding gewoon te voelen, al was mij in het ziekenhuis verzekerd dat dit niet mogelijk zou moeten zijn. Ik was bang dat het van invloed zou zijn op ons seksleven, maar dat was zeker niet het geval.

Bryana’s lichamelijke ontwikkeling ging razendsnel. Ze rolde zich om toen ze enkele weken oud was, ging kruipen met drie maanden, ze kon zitten toen ze vier maanden oud was en vlak daarna kon ze staan. Ze was nog geen zes maanden toen ze al los liep, zowat tegelijkertijd met Essilt en Iestyn die slechts een maand daarvoor, onder veel aanmoediging, uiteindelijk waren gaan lopen. Drieëntwintig maanden waren ze toen, ze hadden het in ieder geval gered vóór hun tweede verjaardag.
Alle kinderen waren dol op hun kleine zusje en het kind werd behoorlijk verwend met vooral aandacht. Ze had heel veel belangstelling voor allemaal, kon vol aandacht toe liggen kijken wanneer Owen bezig was met zijn puzzels, schaterde wanneer Randal zijn koprollen voor haar deed en als de tweeling bezig was om samen een blokkentoren te bouwen, kwam ze meedoen. Wanneer we de andere kinderen voorlazen, kwam ze er altijd bij zitten en aan tafel wilde ze van ieders bord iets proeven. Alles wat we ondernamen vond ze leuk en dan deed ze echt mee. Ze had met name veel belangstelling voor Essilt en probeerde haar zusje te betrekken in haar spel. En wat ons niet gelukt was, lukte kleine Bryana wel: ze kreeg de tweeling uit elkaar.
De manier waarop zal ik nooit vergeten. Ik was met de drie jongste kinderen in de speelkamer, terwijl Mandor Owen en Randal had meegenomen naar de studeerkamer voor hun lessen in lezen en schrijven.
Het leek allemaal erg eenvoudig te gaan. Bryana, acht maanden oud, had sinds een paar dagen erg veel belangstelling voor het kleurige poppenhuis dat Essilt gekregen had voor haar tweede verjaardag en waar nooit mee gespeeld was totdat Bryana het ontdekte. Die dag had ze er al een poosje mee gespeeld toen ze ineens opstond. Ze sleepte met moeite het poppenhuis in de buurt van de tweeling die beiden met een wat verveelde uitdrukking op hun gezicht hun zoveelste blokkentoren aan het bouwen waren.
“Kijk Essyn,” zei ze en wees met een priemend vingertje op het poppenhuis. Essilt en Iestyn keken beiden verwonderd naar Bryana.
“Pele,” zei deze. “Kom maar Essyn,” en ze greep Iestyn en Essilt beiden bij de arm om ze met het huis te laten spelen. Ze lieten zich met een verbaasde blik betrekken, maar Iestyn had er al snel genoeg van en deed een paar stappen naar achteren, terug naar de blokkentoren.
“We gaan verder bouwen, Essilt,” zei hij terwijl hij zich naast de blokken liet zakken.
Ik was met stomheid geslagen over wat ik hier zag en hoorde. Ik kon me niet herinneren dat de tweeling ooit meer dan een halve meter vrijwillig van elkaar verwijderd was geweest en Iestyn had zomaar een volzin gesproken, terwijl hij het tot die tijd alleen bij de namen van de leden van ons gezin had gehouden. Voorzichtig pakte ik de Troef van Mandor en zei hem om mee te kijken en te luisteren. Essilt keek heel even mijn richting uit toen ik dat deed en vervolgens naar Iestyn.
“Nu ga ik met Bryana spelen. Straks weer met jou,” zei ze rustig en ging verder met alle meubelen goed te zetten in het poppenhuis.
Iestyn staarde een poosje naar haar met een verbaasde uitdrukking op zijn gezicht. Toen knikte hij langzaam.
“Straks is goed,” zei hij en begon met langzame bewegingen de blokken in de blokkendoos te laden.
Verder gebeurde er niet veel meer. Iestyn speelde helemaal niet en Bryana en Essilt gingen op in hun spel met het poppenhuis, waarbij Bryana de leiding nam. Mandor was verrast, maar ook zeer opgelucht over deze doorbraak.
“Ik moet eerlijk zeggen dat ik wel eens bang ben geweest dat de tweeling een stoornis had,” bekende hij eerlijk. “Soms vloog het idee dat ze zo hun hele leven lang zouden blijven me gewoon naar de keel.”
Deze gebeurtenis stond niet op zichzelf. Bryana had in feite de hele structuur van ons gezin omgegooid en het was een enorme verademing. Want Essilt begon vaker met Bryana op te trekken, al bleef haar band met Iestyn bijzonder sterk. Iestyn deed in het begin helemaal niets in zijn eentje, toen begon hij voorzichtig het speelgoed te ontdekken waar Owen ook graag mee speelde. En Randal kwam er ineens achter dat Iestyn alleen was en begon hem te betrekken in zijn wilde spel, wat Owen soms een beetje aan de kant zette. Alles werd anders. Owen kwam ineens wat meer aan zichzelf toe, Randal had wat afwisseling in speelkameraadjes, Iestyn kreeg de kans om soms ook flink te donderjagen en tevens in alle rust zijn eigen belangstelling te volgen. Voor Essilt gold hetzelfde, al was ze nog wat rustiger en bezadigder dan haar tweelingbroer. En Bryana, die met iedereen kon opschieten, had nu een hele sterke band gekregen met haar oudere zusje.
Ieder kind kon wat meer zichzelf zijn. Naar buiten toe bleef de kinderen overigens vasthouden aan de oude ‘orde’. Owen en Randal altijd samen, Essilt en Iestyn bleven aan elkaar klampen zodra we te maken kregen met de buitenwereld. Bryana wervelde daar tussendoor en omheen. Wij vonden het prima werken, andere mensen wat minder.

Bryana had een zelfde stevige bouw als Owen, beiden hadden dat beslist van mijn vader geërfd. Ze was bijzonder handig en lenig, de manier waarop ze daarmee omging, deed ons erg aan Owen denken. Mandor had al eerder geconcludeerd dat ook dit kind een shapeshifter was, dit moest wel een hele dominante eigenschap zijn.
Het duurde bijna een jaar voordat Bryana haar uiteindelijke oogkleur had. Al een paar weken na haar geboorte hadden we het vermoeden gekregen dat ze niet blauw zouden blijven, dit toch wel tot onze verbazing. We hadden lang getwijfeld of ze grijs zouden worden, de kleur van opa Gramble’s ogen, of de groene kleur van mijn moeder zouden krijgen. Het leek er een poos op dat het een soort van grijsgroen zou blijven, totdat er langzaamaan een wat andere tint doorheen kwam. Bruin. Het kon natuurlijk, mijn overgrootmoeder Dulcimea heeft bruine ogen, maar zes generaties ver weg? Daarbij kwam dat Bryana’s ogen niet donker werden, maar juist heel licht bleven. Ze waren daarmee ook niet echt bruin, maar zowat goudkleurig, ergens balancerend tussen heel lichtbruin, ietwat grijs en net geen groen. Een bijzondere kleur die je maar zelden ziet. Het paste heel goed bij Bryana, bij haar open natuur. Altijd zonnig, altijd vrolijk, altijd goedlachs. Zeker binnen het gezin kon ze met iedereen goed omgaan en toonde voor iedereen belangstelling. Eigenlijk was het voor mij een verrassing, misschien ietwat een teleurstelling, toen bleek dat ze helemaal niets had met dieren en er zelfs bang voor was. Niet zo erg als Randal, maar zeker zo erg als Iestyn en Mandor. Ook Essilt moest niet veel van de dieren hebben, maar ze kon zich wat beter over de voortdurende aanwezigheid van de dieren heen zetten.

Het was mijn moeder die me vertelde op wie Bryana leek. Het was op de vooravond van de vijfde verjaardagsviering van Owen die in Elysium gehouden zou worden. Mijn ouders waren al vroeg in de ochtend gekomen en zouden een paar dagen blijven. Essilt en Iestyn hadden de hele dag zich teruggetrokken gedragen en op een begroeting na niets tegen hun grootouders gezegd, iets wat mijn moeder mateloos ergerde. Randal en Bryana waren daarentegen enthousiast geweest over hun komst en met name Bryana was steeds vooral mijn moeders aandacht komen vragen om te komen kijken naar hoe leuk ze met haar oudste broertjes ze aan het spelen was. Owen en Randal hadden leren fietsen en waren de hele dag in de weer geweest op de binnenplaats van Elysium. Iedere keer ging Bryana, klein als ze was, midden op hun pad staan zwaaien met haar armen en vroeg ze mee te mogen. Steeds weer klom ze dan achterop bij één van haar broers en omklemde stevig hun middel, terwijl ze om het hardst fietsten. Mijn moeder probeerde ze zover te krijgen dat ze wat rustiger zouden omspringen met hun kleine zusje, maar ze luisterden nauwelijks naar haar, terwijl Bryana zo enthousiast was dat ze zelfs tot twee keer toe achterop de fiets ging staan.
“Ikke circus!” gilde ze dan enthousiast.
Wonderwel ging het het grootste deel van de tijd goed, ze viel twee keer samen met Owen die een beetje uit de bocht vloog en een keertje toen ze bij Randal achterop zat. Aan het einde van de dag knakte Randal zijn voet doordat hij deze tussen de spaken van Owen’s fiets stak om hem te dwingen om te remmen. Beide broertjes vlogen over de kop en zowel zij tweeën als Bryana vielen behoorlijk hard. Randal was meteen gedwongen tot rust. Zijn voet was niet gebroken, maar waarschijnlijk flink verstuikt en mogelijk was er ook een pees gescheurd. Daarbij kwam dat hij zijn kin, beide armen en zijn knieën helemaal open geschaafd had. Owen en Bryana hinkten beiden heel even, klopten zichzelf af en liepen toen weer rond alsof er niets gebeurd was, hier en daar hadden ze een klein schrammetje. Ik verbond Randal’s voet eerst stevig, daarna maakte ik de open wonden voorzichtig schoon, deed er zalf op en verbond deze. Ik vroeg Owen of hij beide fietsen weg kon zetten, voor die dag hadden ze genoeg gefietst. Hij knikte ijverig en bracht de fietsjes één voor één naar de schuur. Ik zette Randal op een tuinstoel en Bryana kwam met een bezorgd gezicht naast hem zitten
“Ze lijkt op mijn zus,” zei mijn moeder ineens terwijl ze naar Bryana keek die Randal zat te aaien omdat hij zo gewond was. “Uiterlijk zeker, al waren de ogen van Lenore van een iets donkerder bruin, maar ook in haar gedrag.”
Dat laatste kwam er een beetje misprijzend uit en als altijd schoot ik meteen in de verdediging zodra het om mijn kinderen ging.
“Er is niets mis met Bryana’s gedrag,” zei ik fel. “Ze is levendig en ze is gewoon zoals ze is!”
Bryana keek op en lachte naar me. Ze liet zich van Randal’s stoel zakken en kwam naar me toe om op mijn schoot te komen zitten. Ze legde haar hoofdje tegen me aan en ik streelde haar over het lichtbruine haar dat verschrikkelijk in de war was.
“Lenore’s haar had ook dat kleurtje,” zei mijn moeder die mijn opmerking totaal negeerde zoals vaker het geval was. “Ze was lang zo donker niet als jij of je oudste zonen.”
“Wij hebben dat van Julian,” zei ik. “Ik denk dat je dat heel goed weet. Maar ik ben blij om te horen dat Bryana op een direct familielid lijkt en niet de trekken van één of andere wildvreemde vent heeft.”
Op dat moment kwam Mandor naar buiten lopen. Bryana veerde onmiddellijk op: “ikke pappa toe!” Mandor tilde haar hoog op en knuffelde haar voordat hij met haar op schoot bij ons kwam zitten. Hij keek naar Randal.
“Ik ben gevallen met de fiets,” zei Randal.
“Ik dacht al zoiets,” zei Mandor ernstig. “Doet het nog zeer?”
Randal schudde zijn hoofd. Owen kwam aanlopen en ging zwijgend naast Randal zitten.
“Hoezo lijkt mijn dochter op een wildvreemde vent?” vroeg Mandor toen aan mij met een twinkeling in zijn ogen.
“Als je toch afluistert, doe het dan goed,” adviseerde ik hem lachend.
Mijn moeder zat er een beetje ongemakkelijk bij, dergelijke praatjes vond ze maar niets.
“Oh, ik heb heel goed geluisterd,” grijnsde Mandor en kriebelde Bryana in haar nekje wat haar deed schaterlachen. “Mijn dochter heeft de streken van jouw familie. Ik ben daar wel blij mee, dan is niet alles afkomstig uit de mijne.”
“Lieve pappa,” zei Bryana terwijl ze haar hoofdje scheef hield en hem over zijn wang aaide.
“Vleien kan ze ook,” zei mijn moeder half mopperend, maar toch ook met iets van een lach in haar stem.

Huis Elysium

Mijn vriendin Maureen vertelde me ooit dat haar trouwdag de mooiste dag van haar leven was. Ik vond het indertijd ongeloofwaardig, hoe kon iemand met zo’n ellendige echtgenoot – iets waar ze inmiddels zelf ook achter was gekomen – juist die dag aanmerken als mooi, als een gebeuren waar ze met plezier op terugblikte.
Ik denk dat ik nu weet waarom. Je eigen trouwdag is inderdaad speciaal en je kunt je eigenlijk niet voorstellen dat andere mensen er niet hetzelfde over denken. Ons huwelijk hebben we net enkele uren geleden gesloten en het was gewoon perfect. Iedereen die voor mij belangrijk is, was aanwezig, Mandor heeft er zelfs onze zonen bij betrokken. Het is precies zo gegaan als ik wilde, kort en krachtig. Geen gedoe, geen eindeloze reeks aan felicitaties, geen kadoos. Ook geen huwelijksnacht – nog niet. De gelegenheid om elkaar de kus te geven die het huwelijk moest bezegelen hebben we zelf moeten arrangeren.
Zoals ik al schreef, het was geweldig. We zijn getrouwd, onze kinderen zijn erkend en we hebben een ring die onze liefde symboliseert in meer dan één opzicht.
En we zijn nu Hoofd van een nieuw Huis. Het behoort niet tot Amber, noch tot Chaos. We staan aan het begin van Huis Elysium en ons landgoed wordt gezien als de vrijplaats tussen twee grootmachten.
De verantwoordelijkheid is enorm. Vooral als deze is toegewezen en bevestigd door een aantal Opperwezens….
Aandacht willen was één ding, aandacht krijgen was nog eens veel moeilijker. Mijn pogingen werden door niemand opgemerkt, behalve door Jurt die in de buurt stond en de aandacht vroeg door tegen een glas te tikken – dat uiteraard sneuvelde. In ieder geval had hij daarmee bereikt dat iedereen naar hem keek.
“Morwenna wil wat zeggen!” riep hij, waardoor alle blikken op mij gericht werden. Ik voelde de neiging opkomen om te zeggen dat het een vergissing was, dat men verder moest gaan met overleggen alsof deze interruptie er niet geweest was. Maar dat zou geen pas geven. Ik haalde diep adem en begon.
“Beste aanwezigen, allereerst wil ik mijn waardering uitspreken over het feit dat jullie allen gehoor hebben gegeven aan de uitnodiging om over de huidige situatie te praten en de algemene intentie hier iets aan te doen.” Het was niet z’n best begin. Ik bedoel, als opening was er niets mis mee, maar de woorden kwamen er hakkelend en stotterend uit wat niet zo’n beste indruk gaf. Door de ijzige blikken die Mandor wierp naar een ieder die begon te lachen – dat waren er toch wel een paar – voelde ik me echter gesteund en de woorden kwamen wat meer vloeiend.
“Er is echter iets dat ik hier nog niet voorbij heb horen komen dat volgens mij toch belangrijk is. De twee vorige aanvallen zijn afgeslagen doordat de bezetter gebruik maakt van bepaalde voorwerpen met macht. Deze voorwerpen of de macht daarachter is heel erg sterk, er is echter wel iets aan te doen door samen te werken. De ervaring die ik zelf heb met iemand die een dergelijk voorwerp gebruikte, was dat er twee Patroongebruikers, twee Logrusgebruikers en een goede magiër nodig waren om deze uit te schakelen en dat het alleen ging als die krachten tegelijkertijd gebruikt werden. Ik stel daarom voor dat er, naast de aanvallende legers, er enkele groepjes worden gevormd met een dergelijke samenstelling, die op deze manier de bezetters bezig kunnen houden. We weten dat er in ieder geval drie van hen een dergelijk voorwerp hebben, mogelijk zijn er meer.
Als er mensen zijn die op deze manier samen willen werken, meldt je dan even bij mij of wie er anders zich daarmee bezig wil houden.”
Het zat erop. Men rumoerde, dit was inderdaad iets waar geen rekening mee was gehouden. Er werden wat nieuwe afspraken gemaakt, doch ik had geen idee of er op deze manier ook een paar dergelijke groepen werden samengesteld, er was in ieder geval niemand die zich bij me kwam melden.
Even later nam ik Random apart en vertelde hem over ons voornemen.
“Zou jij mijn ouders en mijn broer kunnen gaan halen?” vroeg ik.
“Ik denk dat wel kan,” zei hij opgewekt. “Al verwacht ik problemen wat je broer betreft.”
“Als in moeilijk te traceren of als in moeilijk doen?”
“Dat laatste.” Hij grijnsde. “Tijdens de verloving was hij ook niet bepaald in zijn humeur, is het wel?”
“Ik begrijp het. Je moet maar zien. Als hij erg lastig doet, laat hem dan lekker waar hij is, dan praat ik later nog eens met hem.”
“Goed. Ik zal nu meteen gaan, dan haal ik het misschien nog net op tijd.” Hij draaide zich om en liep weg.
Mijn vader stond ergens in één van de deuropeningen tussen de zaal en de hal de menigte gade te slaan. Zijn gezicht klaarde op toen ik naderbij kwam.
“Ik zou je graag even willen spreken,” zei ik.
“Dat kan altijd. Ik wilde eerst even de gevangene gaan checken, als je mee wilt gaan?”
Hij ging me voor naar een gedeelte onder het huis, waar een soort kerkers waren. Xiah zat, nog steeds gebonden en gekneveld, tussen een tweetal waakzame honden in een cel. Ik bekeek de situatie grondig en wist dat deze dame niet zomaar zou ontsnappen. Ik zei dat tegen mijn vader die tevreden knikte. De donkere ogen van Xiah straalden een bittere woede uit die tegen ons beiden gericht was. Als ze ooit vrij zou komen, zouden we een vijand aan haar hebben.
“We hebben haar daarnet eten en drinken gegeven,” zei Julian, “dus voorlopig hoeven we ons daar niet druk over te maken. Ze heeft net genoeg bewegingsvrijheid om van de pot gebruik te maken,” hij knikte naar een soort houten plee in een hoek, “en dat is meer dan genoeg.”
We gingen weer weg, mijn vader sloot de cel zorgvuldig af. Slaughter gromde naar Xiah toen ze een beetje ging verzitten.
Ergens op de tweede verdieping wist ik een vertrek waar we niet afgeluisterd zouden worden. We gingen daar naar binnen en ik sloot de deur achter me. Toen vertelde ik mijn vader van ons voornemen en wat we inmiddels in werking hadden gezet.
“Het huwelijk wordt steeds verder uitgesteld als we het aan de koninginnen overlaten en we hebben die tijd niet meer,” legde ik uit. “We hebben twee zonen van twee, deze zwangerschap gaat sneller dan een normale zwangerschap, we moeten ons steeds meer in allerlei bochten wringen om alles zo geheim mogelijk te houden en intussen deze functie uit te oefenen.”
“Het is niet aan je te zien,” zei hij met een blik naar mijn buik.
“Nog net niet. Zoals het nu gaat, zou het in enkele dagen wel zichtbaar kunnen zijn.”
“Ben je niet bang?” vroeg hij en liep naar een stoel waar hij zich in liet zakken.
Ik ging tegenover hem zitten. We waren in een studeerkamer met wat gevulde boekenkasten, een tweetal bureaus en een paar gemakkelijke stoelen.
“Natuurlijk wel. Ik heb die voorspelling gehad en zal dit niet negeren. Een voordeel van dit haastige huwelijk is mogelijk dat er niemand anders in de plaats van Xiah de aanslag zal plegen en het voorkomt misschien ook andere beraamde aanslagen. Men heeft de tijd niet om zich voor te bereiden.”
“Hmm, klopt. Alhoewel dit niet echt de geheime locatie is waar Deirdre naar op zoek was. Maar er zal geen feest zijn.”
“Dat geeft niets,” zei ik glimlachend. “Zowel Mandor als ik zitten niet te vlassen op een feest.”
“Ik begrijp het,” zei hij. Natuurlijk begreep hij het. Het niet van feesten houden heb ik niet bepaald van vreemd.
“Wat verwacht je van mij? Ik bedoel, moet ik nog iets doen?”
“Ik denk het eigenlijk niet.”
“Je bent mijn dochter. Moet ik je niet weggeven ofzo?”
“Als het zo werkt, dan graag. Ik weet ook niet hoe ze het één en ander gedacht hebben.”
“Ik kan besluiten om je niet weg te geven en het op een andere manier oplossen,” grijnsde hij en klopte op zijn zwaard. “Dan hebben we een begrafenismaaltijd in plaats van een bruiloftsmaal.”
“Als je het maar laat,” zei ik quasi streng en hij begon te lachen.
“Eigenlijk moet Llewella er dan bij zijn,” zei hij peinzend toen hij was uitgelachen.
“Ik kreeg haar eerder niet bereikt. Maar waarom denk je dat ze aanwezig moet zijn?”
“Dat denk ik. Ze is ook van de familie van Amber immers?”
“Er zijn er meer niet aanwezig,” zei ik.
“Daar heb ik in het geheel geen moeite mee,” zei hij. “Maar met Llewella ligt het net even anders. Kan ik haar troeven?”
Ik knikte en liet toe dat hij vanuit hier Troef gebruikte. Hij stond even in trance en knikte toen.
“Ze zal kijken wat ze doet,” zei hij. “Misschien is ze er tijdens de ceremonie.”
We stonden op en verlieten de kamer.
“Als er ooit problemen mochten zijn, dan moet je het laten weten,” zei hij terwijl we terug gingen naar de grote zaal.
“In dat geval zouden die problemen wel heel heftig moeten zijn,” antwoordde ik. “Ik ga niet met ieder wissewasje naar je toe.”
“Dat weet ik. Maar wat er ook gebeurt en wat je ook doet, je blijft altijd mijn dochter. Dat geeft me het recht om me verantwoordelijk voor je te voelen.”
Ik drukte even zijn arm voor we de zaal weer in gingen.

Rhexenor liep net weg van een overleg met een aantal mensen en ik greep hem bij de arm.
“Ik wil je even een probleem voorleggen,” zei ik zodra we een beetje buiten de menigte stonden. “Ik heb net met Kelder Mason en Oliva Mason Duranthe gepraat,” ik wees hem op het stel dat ergens alleen aan een tafeltje zat en vertelde hem dat ze zich zorgen maakten over hun zoon Ardan.
“Het zou niet best zijn als hij dood zou gaan,” legde ik uit. “Ik weet dat je hem kent, zou jij hem op kunnen sporen en hem in veiligheid brengen voordat de puinhoop losbarst?”
“Dat wil ik wel doen,” zei hij en keek nog eens naar Ardan’s ouders. “Ik zal even met ze gaan praten.”
Hij voegde meteen de daad bij het woord en liep naar het tafeltje toe waar hij ze hartelijk de hand schudde.

Niet veel later vroeg Corwin de aandacht en kreeg deze volop. Hij kondigde aan dat er een ceremonie ingepland was, ons huwelijk. Of de aankomende echtelieden zich wilden verwijderen en de anderen even de handen uit de mouwen wilden steken om de grote zaal geschikt te maken voor het evenement. Ik vroeg Flora of ze me wilde helpen en haar gezicht lichtte op.
“Graag,” zei ze en liep mee naar mijn kamer. Alles was daar zoals ik verwachtte. De bruidsjapon die ik eerder had gezien in een catalogus hing aan een hanger aan een kastdeur, de witte schoentjes stonden daaronder klaar. En in een vaas stond het bruidsboeket, paarse tulpen, witte rozen en opgemaakt met wat wit gipskruid en violet lathyrus.
“Je hebt je voorbereid,” merkte Flora op.
“Ik heb net mijn haren gewassen,” zei ik, “dus dat hoeft niet meer. Ik zal mezelf opfrissen, zou jij mijn haar kunnen doen dadelijk?”
Ik kleedde mezelf uit tot op mijn ondergoed, waste mezelf snel en ging daarna op de stoel bij de kaptafel zitten.
“Had je iets in gedachten voor je haar?” vroeg Flora terwijl ze met vaardige handen mijn haar begon uit te kammen. Ik legde haar uit wat mijn wensen waren, ze dacht dat dit geen probleem zou zijn.
“Ik had natuurlijk kapster kunnen worden,” zei ze, terwijl ze mijn haar heel losjes begon te vlechten, hier en daar stak ze wat kleine witte bloemen in mijn haar. “Ik denk dat ik mijn roeping gemist heb.”
Ik was het met haar eens toen ik het resultaat zag. Mijn haar was in diverse vlechten gevlochten dat uitliep op één grote, brede vlecht. Het was prachtig, nog mooier dan ik me had voorgesteld. Daarna hielp ze me in de witte bruidsjurk, eigenlijk een tamelijk eenvoudig model. Deze liet de armen en schouders bloot, had een strak aansluitend bovenlijf en een wijde rok die op enkele plaatsten wat opgekropt was. Geen sleep, daar ben ik gewoon niet elegant genoeg voor. Geen sluier. Geen tasje. Wel een paar bijpassende witte handschoenen tot halverwege mijn bovenarmen. Tijdens het kleden werd ik steeds zenuwachtiger. Niet zozeer vanwege de ceremonie zelf, maar bij de gedachte aan wat er zou kunnen gebeuren, dat er mogelijk toch een aanslag gepleegd zou gaan worden op de tweeling. Ik zei hiervan niets tegen Flora die al die tijd over allerlei onbelangrijke zaken aan het praten was.
Ik was net klaar toen er op de deur geklopt werd. Corwin, die beweerde dat de gasten ongeduldig aan het worden waren. Ik haalde een paar keer diep adem en riep dat we eraan kwamen.
“Je bent er klaar voor?” vroeg Flora, een lichte frons tussen haar wenkbrauwen. “Je ziet een beetje bleek.”
“Zenuwen,” bekende ik.
Ze begon te lachen.
“Dat lijkt me nauwelijks nodig, je ziet toch niet op tegen de huwelijksnacht?”
Ik glimlachte flauwtjes toen ik achter haar aan ging, de trap af in de richting van de grote zaal.

Ik denk nu dat we het goed aangepakt hebben zo door het huwelijk te sluiten in Elysium. Het is, zeker achteraf gezien, alleen maar passend geweest.

Is het niet zo dat er tijdens de meeste bruiloften muziek wordt gespeeld wordt als het bruidspaar binnen komt? Dat was zo bij Rhexenor en Dyenne, ik herinner het me ook van de bruiloft van Maureen en bij die van Karen Whateley. Deze bruiloft werd niet ondersteund door muziek. Het was doodstil toen ik de zaal betrad, iedereen gaapte me aan. Ik voelde me lichtjes opgelaten terwijl ik in de richting van het geïmproviseerde podium liep waar de koning en de koninginnen stonden te wachten.
Gelukkig werd de aandacht van de aanwezigen al snel afgeleid doordat er een andere deur openging en Mandor binnen kwam. Gekleed in een zwarte broek, halflang zwart jasje, wit overhemd met wat ruches en een hoge hoed. Maar de meeste aandacht ging uit naar de twee donkerharige jongetjes die hij bij zich had die – op de hoed na – bijna net als hij gekleed waren en met zichtbare trots een kistje tussen zich in droegen. Beiden keken me met een wat verlegen lach aan, maar zeiden niets, waarschijnlijk had hun vader ze instructies gegeven. Over hen heen keek ik naar Mandor die, zonder zich iets van de aanwezigen aan te trekken, naar me lachte en me een dikke knipoog gaf.
Vervolgens kwam mijn vader binnen met Fillipien, Loki en de Barghest. Hij bleef staan, de valken kozen ieder een bovennis en beloerden van daaruit de aanwezigen die zich op slag ongemakkelijk voelden. De Barghest ging liggen, maar bleef opletten.
Ik had er niet aan gedacht om de dieren de plechtigheid bij te laten wonen, het was typisch iets voor mijn vader om aan dat soort dingen te denken. Hij had gelijk, ze hoorden erbij en ik was blij dat ze er waren.
Maar dat de jongens er waren – het was gewoon geweldig! Een hele verrassing, dat zonder meer. Ik had altijd gevonden dat ze erbij hoorden te zijn, maar ik begreep maar al te goed de tegens en had me er al eerder bij neergelegd dat dit niet zou gebeuren. En nu had Mandor besloten ze erbij te halen alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. Besloten om niet nog een jaar te wachten voordat bekend gemaakt zou worden dat er kinderen waren. Ik besefte heel goed wat dit betekende, wat hij hiermee aan de buitenwereld bekend zou maken. Het maakte in ieder geval mijn gevoelens voor hem nog sterker en ik heb mezelf echt moeten bedwingen om hem niet daar ter plekke om de nek te vliegen om deze gevoelens te uiten.
De kinderen hadden wat moeite om het podium op te klimmen - ze bleven ijverig ieder een kant van het kistje vasthouden - en ze kregen een beetje hulp van Gramble die ze intussen zowel onderzoekend als goedkeurend bekeek.
De koninginnen begonnen meteen toen we op het podium stonden met het afnemen van de huwelijksbelofte. Simpel, eenvoudig, doeltreffend en ik kan me er niet veel meer van herinneren, ik was er veel te zenuwachtig voor. Ik herinner me dat Mandor een hele rij titels bleek te hebben – weer iets wat ik niet van hem wist, hij is niet iemand die daarmee voorop loopt. Ook weet ik nog dat er niet naar bezwaren werd gevraagd. Mogelijk omdat deze toch allemaal als ongeldig zouden verklaard of omdat ze vermoedden dat zo ongeveer de helft van de aanwezigen bezwaar zou aantekenen.
Er was nog iets eigenaardigs wat ik me herinner van deze voltrekking. Hoewel dit een politiek huwelijk betrof, lieten de koninginnen ons trouw zweren aan elkaar. Niet dat ik hier mijn twijfels bij had, ik had het gewoon niet verwacht.
Er was een kleine onderbreking. De deuren zwaaiden open en Random kwam binnen met mijn ouders en mijn broer. Allen zagen eruit alsof ze zich vreselijk hadden gehaast, niet alleen om hier te komen, maar ook om zich te wassen en te kleden. Alles netjes en schoon, maar niet speciaal voor de gelegenheid aangeschaft en hun haren waren nog nat.
Ik glimlachte vluchtig naar ze en vestigde mijn aandacht weer op de verdere voltrekking. Nadat we ons jawoord hadden gegeven werden we tot man en vrouw verklaard, voor eeuwig met elkaar verbonden. Mandor duwde de jongetjes een beetje mijn richting uit, maar werd onderbroken doordat Coral ineens tussen ons in stond, opvallend gekleed in een doorzichtige jurk die bijna Rebmaans aandeed. Ze pakte onze rechterhand en legde deze op elkaar. Toen begon ze met zachte, doch welluidende stem te spreken.
“De Eenhoorn staat voor verbondenheid, voor opbouw en liefde. Hierbij geef ik Haar zegen aan deze verbintenis, laat het voor eeuwig een toekomst hebben.” Meteen daarna begon zich iets te vormen, een soort werveling in de lucht. De geur van bloemen op een frisse zomermorgen verspreidde zich door de zaal terwijl de werveling vastere vormen begon aan te nemen. Die van de Eenhoorn. Ze was er echt. Niks manifestatie, niks illusie, ze was er gewoon. Wit en glanzend. Ze was het echt zelf. Toen Coral eerder zei dat er een kans op was, had ik haar eigenlijk niet zo geloofd, ik kon me niet voorstellen dat een wezen als de Eenhoorn zich persoonlijk zou komen bemoeien met onze verbintenis. Maar dat deed ze en hoe! Een zachte, vriendelijke vrouwenstem klonk in mijn hoofd, in ieders hoofd wist ik.
“Mijn kinderen, hoe gaat het aan mijn hart om jullie allen weer bijeen te zien. Laat deze verbintenis een symbool zijn van jullie verbondenheid, laat deze plaats voor altijd een plek zijn waar jullie elkaar vredig kunnen spreken en elkaar leren kennen. Mijn geschenk zal zijn dat deze plaats hiertoe is versterkt, het nieuwe Huis Elysium zal dit geschenk in hun hart dragen.”
Er veranderde iets aan de omgeving, maar ik wist echter niet wat. De Eenhoorn verdween, de lucht van bloemen bleef, men was stil. Randal had de hand van Mandor stevig vastgegrepen. Er was echter geen tijd om dit alles te overdenken, zonder dat ik er iets van gemerkt had was Coral ergens in het publiek verdwenen en stond Bances tussen ons in. Imposant, gekleed in een rode mantel met een zwarte bies sprak hij ons toe met luide stem.
“Het Serpent staat voorvernieuwing, voor daadkracht en passie. Hierbij geef ik Zijn zegen aan deze wezens, laat hen voor eeuwig een toekomst hebben.”
Ik was niet eens echt verrast toen er opnieuw iets verscheen, iets dat de scherpe geur van schroeiende dingen met zich meebracht. De eerdere bloemenlucht werd hiermee verdrongen. Intussen werd het Serpent gevormd. Net zozeer als ik eerder zeker wist dat de Eenhoorn er echt was, wist ik nu zeker met het Serpent zelf te maken te hebben. Ik hoorde hoe Owen even zijn adem geschokt inhield, met één stap was hij bij me en greep mijn hand vast. Het kistje, dat eerder zo zorgvuldig door de twee jongens was vastgehouden, lag nu op de grond.
Het Serpent had één oog, recht in zijn voorhoofd. Zo begreep ik dat het Juweel, dat ook wel het Oog van het Serpent genoemd werd, niet echt diens oog was. Het Serpent was gewoon een eenogig wezen en erg indrukwekkend. Met zijn rode oog leek hij iedereen recht aan te kijken en even later was er een sterke, mannelijke stem te horen.
“Mijn kinderen, het is goed om te zien hoe jullie ieder je eigen weg gaat, maar toch de stem van het bloed volgt en elkaar nodig heeft. Laat deze brandende passie een leidraad zijn voor allen die op zoek zijn naar hun wederhelft. Deze plaats heb ik gesigneerd om het nieuwe Huis Elysium hun eigen plaats te geven. De toekomst begint hier.”
Dat was duidelijke taal. Heel duidelijk. Weer veranderde er iets met de omgeving terwijl het Serpent verdween, de lucht van verschroeiing bleef hangen. Er heerste een doodse stilte. Intussen stond Iolanthe tussen ons in, ze was duidelijk in de functie van priesteres. Ook zij zegende onze verbintenis.
“De Feniks staat voor leven en stemt volledig in met de keuze van deze twee personen. Zij en hun nazaten zullen hier een veilig onderkomen hebben en deze luxe ook kunnen bieden aan ieder die hun wensen respecteert. De verbintenis is hierbij gezegend door de Feniks.”
Waardig schreed ze het podium af en nam ergens plaats terwijl er alweer iets veranderde in de omgeving.
Llewella’s aanwezigheid had ik niet eerder opgemerkt. Ook zij ging tussen ons in staan en legde haar hand op die van ons die we nog steeds op elkaar hielden. Het leek erop alsof ze in trance was.
“Namens Heiron wil ik alleen maar dit nog zeggen: de Cirkel is compleet.” Ze schrok ineens op, keek ons bijna verontschuldigend aan en ging haastig ergens zitten. Wederom een verandering in de omgeving.
Het bleef even stil, maar toen het duidelijk was dat er niet nog meer inzegeningen zouden komen, begon men te klappen en hoera te roepen. De jongetjes hadden inmiddels zich over hun angst heen weten te zetten en ijverden zich om het kistje weer op te pakken. Mandor bukte zich en fluisterde ze iets in hun oor. Ik ging op mijn knieën zitten, zodat ik op ooghoogte was met de kinderen, die trots en verlegen naar me keken.
“Wij hebben iets voor jullie,” zei Randal en samen met Owen maakte hij het kistje open. Ze toonden me de inhoud. Op nachtblauw fluweel lagen twee ringen, vrijwel identiek, de ene wat groter dan de andere. En ze waren prachtig! Ze deden me Keltisch aan met hun rechte ononderbroken lijnen die regelmatig afbogen in een cirkel. Lijnen die om de diamantjes heenliepen die op regelmatige afstand van elkaar in de ring waren gezet. Een soort Keltische knoop – geen begin en geen einde. Ze leken gemaakt te zijn van een soort witgoud.
Mandor ging ook op zijn knieën naast me zitten en knikte naar de jongens. Met uiterste voorzichtigheid pakten ze ieder een ring uit het kistje. Owen schoof vervolgens mijn ring om mijn vinger en Randal deed hetzelfde bij Mandor.
Op het moment dat ik de ring omhad, voelde ik dat deze verbonden was met de ring die Mandor nu droeg en keek hem aan. Hij glimlachte, er was een liefdevolle blik in zijn ogen te zien.
“Dit zijn speciale ringen,” zei hij zacht. “Het patroon op de ringen symboliseert de eeuwige liefde die onsterfelijk is. Deze ringen versterken onze onderlinge empathie, de vervlechting zal ervoor zorgen dat we steun van elkaar hebben. Als een soort van twee-eenheid.”
Ik staarde hem aan, wist even niet wat ik moest zeggen. Met deze woorden zei hij zoveel – het liefst had ik hem omhelst en ik zou het gedaan hebben als Corwin niet naar ons was toegekomen met een boek.
“Voordat we tot felicitaties overgaan moeten jullie even tekenen,” zei hij. “En daarna iedereen hier aanwezig als getuige.”
Mandor en ik gingen staan met ieder een kind aan de hand. Met de andere hand schreven we als eerste onze namen in het boek.
“Wie zijn die jochies eigenlijk en wat doen ze hier?” vroeg Dara ineens. Haar stem klonk scherp door de ruimte en iedereen viel stil.
“Ik zou dat eigenlijk ook wel willen weten,” zei Deirdre met een frons tussen haar wenkbrauwen.
“Ah, de jongens,” zei Mandor met brede lach. “Dat zijn onze zonen.” Hij tilde Owen hoog de lucht in zodat iedereen hem kon zien. Owen vond al die aandacht duidelijk niets, keek wat verlegen om zich heen om uiteindelijk zijn blik op Fillipien gevestigd te houden.
“Dit is Owen,” zei Mandor en met een knikje wees hij Randal aan die ik inmiddels had opgetild en - anders dan zijn broer - alle aanwezigen vol belangstelling bekeek. “Dat is Randal. Bij deze zijn ze officieel erkend.”
Omdat ik het idee had dat het beter was om ze ook zelf ten overstaan van iedereen te erkennen – om gedoe later te voorkomen – zoiets als Mandor die hun vader zou zijn, maar ik niet hun moeder omdat ik dat nooit wettig had gemaakt – erkende ik ze ook officieel in publiek. Daarna zette ik Randal weer neer en keek vluchtig om me heen om reacties te peilen. De ietwat tevreden uitdrukking op het gezicht van mijn vader – die deze stap inderdaad eerder geadviseerd had; de al te nadrukkelijk stoïcijnse uitdrukking op het gezicht van Benedict, het wat geërgerde gezicht van Caine – tenslotte was er van zijn hele plan helemaal niets terecht gekomen. Eerst had hij geadviseerd om Owen nooit en te nimmer te erkennen, ook niet nadat we getrouwd waren. Of hooguit pas als volwassene. Later had hij het plan bedacht waarbij Owen Benedict’s zoon zou worden en wij het kind zouden adopteren. Alle goede plannen, alle goede raadgevingen – alles was met deze erkenning in de wind geslagen. Natuurlijk was er bij al die plannen geen rekening gehouden met de ‘voortijdige komst’ van Randal, maar het hele idee was nog steeds gebleven dat – als wij zonodig onze voorkinderen moesten erkennen – dat pas ruim na het huwelijk te doen.
Dara en Deirdre waren beiden helemaal niet blij met deze ontwikkeling. We werden door hen gefeliciteerd op een afgemeten manier, alsof we ze er hadden ingeluisd. Iets dat heel goed te begrijpen was. Gramble daarentegen vond het fantastisch en stelde zichzelf meteen voor aan de jongens, die dat beiden erg interessant vonden.
“Dus jij bent de pappa van onze pappa,” concludeerde Randal. “Jij ziet er ook wel een beetje uit als onze pappa.”
“Jij lijkt ook erg veel op je pappa,” zei Gramble lachend.
“Helemaal niet,” zei onze zoon verontwaardigd. “Ik heb ander haar.”
“Jahaa,” zei Owen. “Bruin haar.”
“Niet waar,” zei Randal. “Ik heb gewoon mijn haar.”
Gramble moest hier hartelijk om lachen en nam ze vervolgens beiden mee naar een tafel waar ze wat konden drinken en gebak eten.
Mijn ouders zeiden geen woord over de kinderen. Ze feliciteerden ons beiden, maakten excuses over het feit dat ze niet passend genoeg gekleed waren omdat ze daar geen tijd voor hadden gehad. Maar ze zeiden niets over de jongens. Ik kreeg de indruk dat ze daar nogal overdonderd door waren. Wel gingen ze even later aan een tafel in hun buurt zitten en sloeg vooral mijn moeder de jongens gade die in een enthousiast gesprek verwikkeld waren met Gramble. Ik zag dat Mandor die ontwikkeling niet echt geweldig vond, hij hield voortdurend de jongens en zijn vader in het oog.
Meer felicitaties. Deze keer gelukkig niet zo’n eindeloze rij mensen als toen met onze verloving. Regelmatig werden we ook gefeliciteerd met de jongens, de meeste mensen dachten dat het een tweeling was en wij lieten ze maar in die waan.
Julian was inderdaad tevreden over deze ontwikkeling, maar meende ook te moeten waarschuwen.
“Ik denk dat dit het beste is wat jullie in deze situatie konden doen,” zei hij. “Je hebt nu echter kans dat men zich gaat richten op de kinderen.” Ook hij keek wat somber naar Gramble die een beetje de joviale opa aan het uithangen was.
“We blijven ons andere onderkomen aanhouden,” zei ik. “Daar zijn ze veilig. Hier trouwens ook.”
“Maar in het andere huis kunnen bepaalde mensen niet komen en hun invloed uitoefenen,” zei Mandor. “Ik denk dat we daar de meeste tijd zullen doorbrengen toch.”
Het merendeel van de mensen was niet erg enthousiast over het feit dat er al kinderen waren. Mogelijk omdat ze niet wisten wat dit voor henzelf zou gaan betekenen. Ik kreeg een beetje de indruk dat men nog niet helemaal in de gaten had dat wij door deze ceremonie een nieuw Huis waren, een Huis dat niet viel onder Amber of de Hoven van Chaos. Dat we daardoor buiten bepaalde kwesties als troonopvolging zouden vallen. Dat door de beslissing van zowel de Eenhoorn als het Serpent onze kinderen gevrijwaard waren van de strijd om de troon. Zelfs Gramble leek het nog niet helemaal door te hebben. Eerlijk gezegd drong het ook nog niet helemaal tot mij door.
Flora leek de kinderen leuk te vinden.
“Die knaapjes heb ik gezien,” zei ze beslist. “Bijna een tweeling. Ze lijken trouwens heel veel op elkaar.”
Dat laatste hoorde ik van meer mensen. Natuurlijk is het heel goed te zien dat het broertjes zijn, maar het blijft een feit dat Randal sprekend Mandor is, terwijl Owen, naast uiterlijke trekken van Mandor, toch ook vrij veel van Julian weg heeft.
Zodra de felicitaties gedaan waren, liep Mandor naar zijn zonen toe en nam ze bij de hand om kennis te gaan maken met iedereen hier aanwezig. Iets dat Randal helemaal geweldig vond, maar Owen echt helemaal niets.
Ik wilde de kans waarnemen om even met mijn ouders te praten, maar werd onderschept door Oliva Mason die me vertelde dat ze het zo geweldig had gevonden om hier getuige van geweest te zijn.
“Mijn man ook,” verzekerde ze. “We waren aangenaam verrast. We zijn niet alleen getuige geweest van jullie huwelijk, maar we hebben ook nog het Serpent en de Eenhoorn mogen aanschouwen. Wie kan daar nu tegenop! Jullie zien er fantastisch uit, wat leuk dat jullie de moeite hebben genomen om jezelf passend te kleden voor de gelegenheid! En jullie jongens zijn een stel schatten.” Ik praatte even met haar en kreeg te horen hoe de trouwerij van haar en Kelder was verlopen – zonder enig voorval. Ik had het vermoeden dat er niemand was die redenen zou zien om een huwelijk binnen de Mason familie te verstoren. De enige die wat moeilijk had gedaan was haar stiefzoon Jonas geweest.
Deze keer kwam ik niet zomaar weg, ze bleef praten, me voorvallen vertellen over de jeugd van hun kinderen en over hun geboortes. Ik kreeg het gevoel dat ze me deelgenote maakte van hun gehele gezinsleven. Misschien goed bedoeld, maar niet het soort gesprek dat ik graag voerde. Gelukkig kwam Mandor er toen aan met de jongens, die braaf aan Oliva een hand gaven. Owen vond dit alles verschrikkelijk, maar zelfs Randal had het wel een beetje gehad. Oliva boog zich naar hen over en begon te informeren naar waar ze graag mee speelden, wat voor kamer ze hadden, of ze goed sliepen en dergelijke. Ze had niet eens in de gaten dat Owen helemaal niet antwoordde, terwijl de antwoorden van Randal minimaal waren.
“Ze zijn moe,” zei ik tegen Oliva. “Ik denk dat het beste is dat we ze even rustig bij laten komen. Ik spreek je later nog wel.” Ik tilde Randal op en droeg hem naar een tafeltje dat wat achteraf stond, voor vier personen. Mandor kwam achter me aan met Owen op de arm. We gingen zitten, het personeel kwam meteen wat te drinken en te eten brengen.
“Ik heb niet eens iets van de bruiloftstaart geproefd,” zei ik toen een meisje ons een schaal voorhield waarin ik bitterballen en frikandellen zag liggen. Het dienstertje schrok.
“De taart is schoon op, ben ik bang,” zei ze. “Ik kan gaan kijken of er nog iets van ander gebak is…”
“Laat maar,” zei ik. “Gewoon gebak is natuurlijk niet hetzelfde.”
“Ik heb ook niets gehad,” mopperde Mandor. “Hoe ter wereld is het mogelijk geweest dat de taart al werd aangesneden? Dat hoort het bruidspaar toch te doen?”
“Nou ja, die ene meneer zei dat er niet zoveel tijd was, dat er snel met de hapjes begonnen moest worden. Dus toen zijn we maar gaan uitdelen.” Ze wees op Jurt en Rhexenor. “Die twee heren hadden heel veel trek, ik geloof dat ze ieder wel tien stukken taart ophebben.”
“Ten koste van ons en misschien meer mensen,” zei ik geërgerd. “De man die jullie zei om vast met de taart te begonnen was zeker die meneer in die spijkerbroek?”
“Precies ja,” zei ze. “Weet u zeker dat u geen gebak wilt?”
“Heel zeker. Is er ook wat anders dan bitterballen of frikandellen?”
“Nou, die meneer zei…”
“Het kan me niet schelen wat hij zei,” zei ik boos. “Ik heb daarstraks met het hoofd van de keuken gesproken en het menu doorgenomen. Er was genoeg van alles, er stonden nergens bitterballen en frikandellen op het menu.”
“Het spijt me, ik weet van niets,” zei het meisje. “Ik kan vragen of het hoofd van de keuken even met U komt praten.”
“Ik zal dat even gaan regelen,” zei Mandor en stond op. Meteen was Randal van zijn stoel af en stond naast hem om mee te gaan. Owen kroop bij mij op schoot en legde zijn hoofd op mijn schouder. Ik aaide zijn ruggetje terwijl ik de felicitaties van William in ontvangst nam. Hij was er nogal van ondersteboven van dat de Eenhoorn tijdens de ceremonie was verschenen, hij voelde zich nu heel speciaal. Alleen begreep hij niet dat al die Chaoslui nog steeds in leven waren. Het typische was dat hij de komst van het Serpent zag als een soort van evil act van deze, bedoeld om iedereen aan het schrikken te maken. De woorden van het Serpent had hij heel goed gehoord, maar hij gaf aan alles zijn eigen uitleg. Ik kreeg meer en meer het gevoel dat William nu nog meer zwart – wit dacht dan ooit tevoren.
Net toen William weer weg was, kwam Mandor terug, een opgetogen Randal naast zich die twee lolly’s in de hand had. De ene gaf hij aan Owen die door de aanblik ervan alleen al nieuwe energie kreeg.
“Er gaat nu een tafel gedekt worden met een buffet,” zei Mandor terwijl hij zich op de stoel naast de mijne liet zakken. “Je oom bleek ons hele menu omgegooid te hebben, ze waren al bezig met grote hoeveelheden patat te bakken en nog meer van die dingen. Ik heb het er maar op gehouden dat het een misverstand was en dat ze in het vervolg altijd naar één van ons toe moeten komen als iemand met dergelijke menuplannen aankomt. Er komt een schaal patat, daar heb ik geen moeite mee. Maar ik wens geen bruiloftsmaal compleet uit de frituur, het is hier niet een of ander Hollands snackbarretje.”
Op dat moment kwam Random aanzetten, met twee frikandellen die op een onsmakelijke manier waren toegetakeld op een bordje.
“Jullie jongens hebben nog niet geproefd,” zei hij opgewekt. Hij schoof een stoel bij en kwam aan tafel zitten. Owen en Randal kregen ieder een frikandel aangeboden die ze met smaak opaten. Zo jong en nu al verpest.
“Who are you?” vroeg Randal tussen twee happen door.
“Random.”
Het gezicht van Randal kreeg een geërgerde uitdrukking.
“I’m asking who you are!”
“Random.”
“No no,” bemoeide Owen zich er mee. “Your name. What is your name!”
“It really is Random. It is my name.”
“That is silly,” was Randal’s mening en Owen knikte heftig. Ik vond het wel grappig dat de jongens uitgerekend in het Engels de vraag hadden gesteld. Thuis spreken we meestal Engels onderling, het is mijn moedertaal en Mandor heeft geen enkele moeite met de taal. De jongens pikken het feilloos op en hebben er ook geen problemen mee, net zo min als met Thari overigens dat we ook regelmatig spreken, zeker naar buiten toe. Hier in Elysium was er tot nog toe uitsluitend Thari gesproken en de jongens hadden dat ook steeds gedaan.
Uiteindelijk werd het echte buffet geserveerd, waarbij de huismeester er op lette dat wij de eersten waren die gingen opscheppen. Eindelijk zaten we met zijn vieren alleen aan een tafel en werden we echt met rust gelaten.
“Ik ben helemaal onder de indruk,” zei ik tegen Mandor. “Ik had niet verwacht dat je tijd zou hebben om iets met ringen te doen bijvoorbeeld.”
“Ik mocht de ring aan pappa geven,” zei Randal trots. Ik streek hem even over zijn bol.
“Ik was al een poosje bezig met die ringen, maar het was nog niet af,” zei Mandor lachend. “Toen jij me zei dat we vandaag nog zouden trouwen, kreeg dat ineens haast, ik had geen zin in op en aanmerkingen van Merlijn alweer. Tijdens die verloving bleef hij er maar over doorzeuren.”
“Ik vind ze prachtig,” zei ik. “Helemaal mijn smaak.”
“Ik vermoedde al zoiets,” zei hij. “Ik wilde graag twee identieke ringen, het probleem met dergelijke Keltische juwelen is dat de versieringen al snel vrouwelijk aandoen of juist heel pompeus zijn. Het was dus even zoeken naar de juiste, die ook nog een betekenis zouden hebben die waardevol zou zijn.”
“Ik ben mee!” zei Owen plotseling. Hij zat daar met rode wangen en keek opgetogen om zich heen. Zo, zonder zelf de aandacht te hebben, vond hij het wel interessant om naar iedereen te kijken.
“Ik ben daar heel blij om Owen. Jij en Randal zien er ook prachtig uit, hele mooie kleren hebben jullie aan, echt feestkleding.”
“Jahaa,” knikte hij ijverig. “Gingen met pappa mee.”
“Wij hebben deze kleren aan omdat jullie gingen trouwen!” riep Randal. “Dan is het feest met speciale kleren en ringen!”
Ik glimlachte naar Mandor die met zichtbare trots naar zijn zonen keek.
“Jij ziet er geweldig uit,” zei ik zacht tegen hem.
“Jij ook,” zei hij.
“Ik had niet verwacht dat je de jongens mee zou nemen,” zei ik.
“Ik weet dat het niet helemaal is zoals de buitenwereld het graag had gezien, maar ik was het zat. Vlak nadat we thuis waren gekomen met Randal heb ik het besluit genomen om alles in één keer te regelen, zodat we van het gezeik en gedoe af zouden zijn. Ik had niet helemaal ingecalculeerd dat ook de Eenhoorn en het Serpent op het feestje zouden komen en zouden zeggen wat ze gezegd hebben. Nu weet iedereen dat we om elkaar geven, de jongens zijn daar het bewijs van.” Hij haalde zijn schouders op. “Ik schaam me er echter niet voor en dat wilde ik tonen. De meest veilige methode is het natuurlijk niet, ik denk echter dat het ons wat meer rust zal geven nu het bekend is.”
“Ik ben best bang geweest,” bekende ik. “Je weet wel, vanwege die voorspelling. Dankzij de woorden van die wezens en ook wat Iolanthe namens de Feniks zei, is die angst weggenomen.”
Hij keek toch een tikje bezorgd.
“Zijn de baby’s in orde?”
Ik voelde wat gewoel in mijn buik en knikte glimlachend naar hem.
“Welke baby’s?” vroeg Randal en keek om zich heen.
“We hebben een geheimpje,” zei ik zacht tegen hem en Owen. “Iets dat alleen wij vieren hier aan tafel mogen weten, en we verder aan niemand zeggen nu. Er groeien nu twee baby’s in mijn buik. Als ze groot genoeg zijn worden ze geboren en komen ze bij ons wonen. Dan zijn jullie hun grote broers.”
Ze knikten beiden heftig en gingen verwoed verder met hun eten.
“Alles is redelijk naar wens gegaan,” zei Mandor mijmerend, “en ik heb het gevoel dat we alles weer in eigen handen hebben nu. We zijn Hoofd van Huis Elysium en hoeven daardoor dus geen verantwoordelijkheid meer af te dragen aan Chaos, noch aan Amber. Door die beslissing zijn we nu Hertogin en Hertog. Dit is ons eigen Huis, met onze eigen wereld en derhalve geen Baronie zoals de koninginnen voor ogen hadden. Ik moet zeggen dat dat een stuk beter aanvoelt.”
“Voor mij ook,” zei ik, “al kan ik me nog niet echt een voorstelling maken van hoe het zal gaan.”
“Dat gaat vanzelf,” zei hij schouderophalend. “Maar we zijn een belangrijk ding vergeten, we hebben ons huwelijk nog niet bevestigd met een kus.”
“Dan doen we dat nu meteen,” zei ik, stond op en ging op zijn schoot zitten. We zoenden elkaar uitgebreid, het was een heel vreemde ervaring. Door de ring had ik een beetje het gevoel alsof ik mezelf kuste. Het maakte alles heel erg intiem en speciaal.
“Yuck, doen ze dat alweer!” hoorden we onze zonen tegelijkertijd uitroepen. Mandor en ik begonnen te lachen en hervatten toen waar we mee bezig waren.
“Als jullie uitgezoend zijn, is het dan misschien mogelijk om de poort naar Chaos te openen?” Het lijkt erop alsof niemand anders dat voor elkaar krijgt.” Corwin stond achter ons en leek wat uit zijn humeur te zijn. Ik liet Mandor los en ging weer op mijn eigen stoel zitten.
“Hoezo niet? Het is toch ook eerder door anderen afgesloten?”
“Klopt. Maar ze krijgen die poort dus niet open.”
“We doen dat wel,” zei Mandor, stond op en trok mij ook overeind. Met ieder een zoon op de arm liepen we naar buiten, helemaal richting Chaos. Hoewel we wisten dat dit niet nodig was, we hadden dit gewoon vanuit de feestzaal van Elysium kunnen doen, hadden we er beiden behoefte aan om even buiten te zijn.
Elysium was veranderd. Was het eerder donker geweest, nu was het nog steeds nacht, maar er stond een maan aan de hemel en er waren sterren te zien. Zo in het donker waren ook ibossen zichtbaar die er eerder niet waren geweest. Beiden hadden we het gevoel dat Elysium steviger was, groter en een echte wereld geworden was. Geen stuk rots meer dat ergens tussen Chaos in Amber zweefde. We spraken er wat over en onze conclusie was dat we nu alle beheer in handen hadden wat Elysium betrof. De personen die hier eerder ook een bepaalde macht hadden, was dat ontnomen. Dankzij het ingrijpen van zeker het Serpent en de Eenhoorn was Elysium echt van ons geworden, waarbij de Feniks had gezorgd voor een bepaalde veiligheid.
“Ik vind het heel prima zo,” verzekerde Mandor me. Hij zag er vastberaden uit. “Het beviel me helemaal niets dat eerder al die lui een invloed hadden op deze plaats. Dit is zoals het moet wezen.”
“Het voelt een beetje vreemd aan,” zei ik, me een beetje concentrerend op Elysium. “Zo weet ik dus nu zeker dat Xiah in die cel zit, nog steeds bewaakt door die honden en dat er geen enkele kans is op ontsnapping.”
Bij de mistdoorgang was het gemakkelijk om deze poort te openen. Met de jongens stapten we er doorheen en daar aanschouwden ze voor het eerst een gedeelte van Chaos. Ze keken met open mond naar de zwevende rotsen, op één daarvan was het paleis van Chaos te zien. Ze waren stomverbaasd dat de lucht paars met oranje was en dat de zon goudkleurig was.
“Het is ineens dag!” zei Randal verwonderd.
“We komen uit een andere wereld,” zei Mandor. “Dan kun je zomaar van de nacht in de dag komen.”
Inmiddels waren er zich een heleboel mensen zich aan het verzamelen op de oranjegele vlakte en wij keerden weer terug naar Elysium. Owen en Randal wilden zelf lopen en renden voor ons uit over het door de maan verlichtte pad naar het kasteel.
“Ik moet een aantal dingen gaan voorbereiden,” zei Mandor. “Kun jij ze dadelijk naar huis brengen?”
“Doe ik. Ik beheers geen sorcery, dus ik hoef niet meer voor te bereiden dan wisselen van kleding. Ik zal eerst met mijn ouders gaan praten en de jongens fatsoenlijk aan ze voorstellen.”
“Hmm, je ouders… ik ga wel even mee.”
In de grote zaal waren er niet veel mensen meer en waren mijn ouders in gesprek met de Masons. Toen we naderbij kwamen, hoorden we dat het ging over het groter worden van kinderen en de problemen die je dan te wachten stonden als ouder. Het echtpaar Mason ging meteen weg toen ze ons aan zagen komen, mogelijk vanwege de aanwezigheid van Mandor.
We gingen bij mijn ouders aan tafel zitten, een vriendelijke serveerster bracht ons een grote pot thee en een schaal koekjes.
“Zo, dus jullie hebben al kinderen,” zei mijn moeder zodra ze weg was. Ik kon zien dat ze uit haar humeur was en dit niet zo’n geweldig leuke verrassing had gevonden. Ook mijn stiefvader leek dit alles niet te bevallen. Hoewel ze vriendelijk genoeg waren naar de jongens toe en beleefd bleven tegen Mandor, was dit alles niet zoals ze graag hadden gewild.
“Ze zijn nu twee jaar,” knikte ik. “Owen en Randal, maar dat wisten jullie al.” Het had geen enkele zin om excuses aan te bieden, alles was gegaan zoals het was gegaan. En als het aan de ooms had gelegen, zou het nog langer hebben geduurd voordat ze hadden geweten dat ze kleinzonen hadden.
“Pas twee?” Het gezicht van moeder drukte verbazing uit. “Dan zijn het al hele ferme knapen. Dat met die ringen was trouwens een genoegen om te mogen aanschouwen.”
“Ik mocht de ring aan pappa geven!” riep Randal enthousiast. “En Owen gaf de ring aan mamma!”
“Jullie deden dat fantastisch,” zei ik tegen hem. “Ik ben heel trots op jullie.”
“Is het een tweeling?” vroeg mijn moeder.
“Nee. Randal is ergens geboren en een poosje opgegroeid waar de tijd heel anders ging. Owen was in die tijd gewoon thuis en we konden hem niet naar ons toe halen. Toen we weer thuis kwamen met Randal was er voor Owen maar een week voorbij en was Randal ongeveer vier maanden ouder dan hij.”
Allebei mijn ouders keken stomverbaasd, iets dat ik me goed kon voorstellen. Voor mensen die nu net pas iets weten over andere werelden en Schaduwen was dit wel erg lastig om te bevatten.
“Weet je wie nu echt een leuke oom van jou is?” vroeg mijn moeder, compleet op een ander onderwerp overstappend. “Corwin. Die is geweldig! Hij is aardig, vrolijk en sympathiek. Hij toont echte belangstelling voor anderen en komt gewoon met ons praten. Heel anders dan bepaalde andere mensen. Die twee zatlappen hebben zich dan vandaag ingehouden, dat scheelt alweer. En dan jouw vader…”
Gelukkig werd ze afgeleid door Oleg, die ook bij ons aan tafel kwam zitten. Hij had eerder een poosje staan praten met William, die nu de zaal uitliep. Oleg was rustig deze keer.
“Hebben jullie een goede reis hier naartoe gehad?” vroeg ik om er zeker van te zijn dat het gesprek niet verder zou gaan over ofwel Corwin ofwel mijn vader.
“Haastig vooral,” zei Oleg met een frons tussen zijn wenkbrauwen. “Ik snap er niets van, het lijkt erop dat ik helemaal niet meer in op onze wereld ben. Toch heb ik niet het idee gehad dat er een soort ruimtereis heeft plaats gevonden. Die Random had op een gegeven moment een soort koets zonder paarden die heel hard ging en iedere keer voelde ik rukjes en had steeds het gevoel dat we ergens anders uitkwamen. Hij was nogal geconcentreerd bezig, dus er werd niet veel gezegd.”
Ik was een beetje van mijn stuk gebracht. Waarom had Random, die zo goed zou zijn met Troef, besloten om er een langer durende Schaduwreis van te maken? Ook het gezicht van Mandor drukte verbazing uit.
“Ik vond hem er slordig mee omgaan,” zei Oleg peinzend. Dit verbaasde me nog meer. Oleg, die totaal niet getraind was, had in de gaten gehad dat Random slordig was met Schaduwreizen?
“Je hebt aardig personeel hier,” zei mijn moeder. “Er is niets verkeerd aan om af en toe een vriendelijk woordje tegen ze te zeggen, Morwenna!”
Ik voelde dat ik kleurde, maar tegelijkertijd ergerde ze me. Ik had me redelijk opgesteld tegen het personeel vond ik, was dat dan nog niet genoeg?
“Ik ben niet zo goed met personeel,” zei ik maar om ervan af te zijn.
“Dat heb je in ieder geval niet van mij,” zei mijn moeder scherp, terwijl ze naar mijn vader keer die ergens verderop in gesprek was met een paar van zijn mensen die hier gelegerd zouden gaan worden. Benedict’s – of Rhexenor’s mannen, hoe dat precies zat was me niet erg duidelijk – zouden vervangen worden door manschappen van mijn vader. Toen ik hem er eerder naar vroeg, zei hij alleen dat het zo ‘passender’ was. Ik vond het helemaal niet erg, ik had liever de meer individueel gerichte wachters van Arden hier dan de perfect getrainde legereenheden van Benedict.
“Jullie zien er mooi uit,” richtte mijn moeder zich voor het eerst echt naar Owen en Randal.
“Omdat we gaan trouwen!” riep Randal enthousiast. “We hebben ook een monster gezien!”
“Jahaa, een slang,” zei Owen op zijn lijzige manier.
“Nee, die andere!” zei Randal.
Mandor en ik keken elkaar even aan. Zou dit iets zeggen over hun toekomst?
“Owen heeft ook een monster,” wilde Randal zijn grootmoeder wel vertellen.
“Niet waar!” riep deze verontwaardigd. “Is gewoon Beest!”
“Een valk,” verduidelijkte ik tegen mijn moeder. “Owen heeft zijn eigen valk.”
Haar gezicht drukte misprijzen uit.
“Ik weet heel veel monsters!” zei Randal. “Ik weet van monsters met lange tanden en klauwen.”
“Dinosaurussen,” hielp Owen hem mee.
“Ja, die ook!”
“Wij hebben een paard,” zei Owen ineens en keek mijn moeder blij aan. Alweer een mededeling waar ze echter niet vrolijk van zou worden. “En we hebben valken en een Barghest…”
“Monsters!” riep Randal weer. “Met tanden en klauwen en ze stinken.”
“Niet waar!” zei Owen opnieuw met klem en keek toen Mandor aan. “Tekenen?”
“Ik ook!” zei Randal.
“Willen jullie tekenen?” vroeg Mandor voor de zekerheid. De jongens knikten heftig en Mandor haalde met Logrus een stapel papieren en dozen met kleurpotloden naar zich toe. Ik voelde me wat draaierig toen hij daarmee bezig was, maar wist me snel te herstellen.
De jongens begonnen verwoed te tekenen en de eerste monsters verschenen al snel op papier. Slangen, eenhoorns, valken, dinosaurussen…
“Het zijn wel mooie knaapjes,” zei mijn moeder peinzend. “Maar waarom heb je me daar niets over verteld? Ik heb je niet eens zwanger gezien!”
“Bij Owen heb ik me meteen teruggetrokken op een speciale wereld en ben daar gebleven,” legde ik uit. “We zijn toen begonnen aan plannen voor een huwelijk, kinderen van Amberieten zijn al niet helemaal veilig, maar kinderen van Chaosieten nog minder.”
“Binnen Chaos heerst er een voortdurende strijd rond de troon,” lichtte Mandor toe. “Kinderen zijn zwak, dat zijn de eersten die uit de weg worden geruimd indien mogelijk. Binnen een huwelijk geboren, krijgen ze echter meer bescherming van de familie.”
Mijn moeder en stiefvader trokken een beetje bleek weg.
“Het was gewoon niet veilig om jullie in te lichten,” zei ik. “Tijdens de verloving was ik in verwachting van Randal, Owen was toen al 22 maanden. Dus je hebt me toch eens zwanger gezien.”
“Ik heb daar helemaal niets van gemerkt,” zei mijn moeder ontzet. “En die verloving was pas een maand of vier geleden!”
“Kort daarna ben ik ergens terecht gekomen waar ik niet zomaar weg kon. Randal is daar geboren en opgegroeid, maar dat heb ik net ook verteld.”
“Jullie hebben dus nog een huis?” vroeg mijn moeder.
“We hebben ook een glijbaan,” zei Randal, intussen ijverig doortekenend.
“Ze luisteren mee,” zei mijn moeder met een wat misprijzende blik.
“Natuurlijk doen ze dat,” zei Mandor trots. “Het zijn hele intelligente kinderen.”
“We sturen ze nooit weg ofzo,” zei ik schouderophalend. “Het meeste dat er wordt besproken, horen zij ook.”
Zowel mijn moeder als mijn stiefvader vonden dat duidelijk helemaal niets. Ik kon me dan ook niet herinneren dat ik ooit getuige was geweest van belangrijkere gesprekken tussen hen in mijn jeugd, één van de oorzaken dat ik nooit iets van henzelf had gehoord over mijn afkomst.
“Hoe is het eigenlijk met jullie?” vroeg ik. “Ik heb begrepen dat jullie een eigen landgoed hebben inmiddels?”
“Klopt. Helaas zien we je nooit,” moest mijn moeder toch weer even steken, “anders had je geweten dat we een mooi landgoed hebben in Antioch, ongeveer twee uur rijden van het landgoed van je neef vandaan. Als Dyenne ons nodig mocht hebben zijn we er in een oogwenk.”
“Het bevalt heel goed,” zei mijn stiefvader. Tot de tijd had hij geen woord gezegd, maar nu kwam hij op een terrein dat voor zijn gevoel mogelijk wat veiliger was. “Het is er mooi, ruim opgezet, er wonen aardige mensen en het klimaat is fantastisch. Ik heb nagenoeg nooit meer last van artritis. Wat mij betreft hoef ik niet zo nodig meer terug naar de Peak District, naar die koude en klamheid daar. Misschien af en toe als het daar zomer is.”
“En zo heb je mij mijn ouders afgenomen,” zei Oleg met een grijns. “Zit ik daar in mijn eentje te verkommeren in Liverpool…”
“Dat is onzin,” zei mijn moeder fel. “We zagen je ook nooit toen we daar nog woonden.”
Zowel mijn broer als ik zuchtten gelijktijdig. Het ‘we zien je nooit’ zou altijd een issue blijven.
“Wist je vader het eigenlijk van de kinderen?” kwam mijn moeder terug op wat haar vreselijk dwars zat.
“We hebben hem van het begin af erbij betrokken,” zei ik eerlijk.
Het antwoord beviel haar helemaal niets en ze keek woedend naar Julian die net de zaal uitliep. Als hem deze blik was opgevallen, liet hij daar echter niets van merken.
“Waarom mocht ik van niets weten?” vroeg ze nogmaals. “Ik ben je moeder, je had me dit moeten vertellen.”
“Het was niet veilig voor hen,” trachtte ik voorzichtig uit te leggen. “Het was het beste om er zo min mogelijk mensen bij te betrekken…”
“Zwak van geest,” bemoeide Mandor zich ermee.
“Wat bedoel je?” vroeg mijn moeder van haar stuk gebracht.
“Precies wat ik zeg. Jullie zijn zwak van geest. Men had deze informatie zonder enige moeite uit je brein weten te krijgen. Dat is gevaarlijk, zowel voor onze kinderen als voor jullie.”
Mijn moeder keek weer met een verstoorde blik naar de jongens die nu beiden aandachtig zaten mee te luisteren.
“Ik snap er niets van,” zei ze uiteindelijk. “Ik kan echt wel geheimen bewaren.”
“Ik zeg niet dat je dat niet kan,” zei Mandor. “Maar je bent niet getraind om geheimen af te schermen. De mensen die iets wisten van hun bestaan kunnen dat wel. Als we jullie hadden verteld van de kinderen, had iemand dat zo van jullie op kunnen pikken en dat was de bedoeling niet. Ze zijn nu erkend, nu is er wat dat betreft geen belemmering meer.”
“Zijn jullie nog meer kinderen van plan?” vroeg Oleg brutaal.
“Niet alleen van plan,” zei Mandor met een grijns.
Mijn moeder keek geschokt, ondanks het feit dat er hier al twee kinderen aan tafel zaten die buiten het huwelijk verwekt en geboren waren. Ik had een beetje medelijden met haar, ze had zich alles rondom het huwelijk en eventuele kleinkinderen heel anders voorgesteld.
“Hoe zit het eigenlijk met magie?” vroeg Oleg heel voorzichtig. “Ik begrijp dat jullie daarmee werken, maar dat bestaat toch helemaal niet?”
“In een aantal Schaduwen werkt magie gewoon,” probeerde ik hem uit te leggen. “Niet overal. Je moet er wat aanleg voor hebben uiteraard en dan is het mogelijk om het ook toe te passen. Als je dat interessant vindt, zou je een opleiding kunnen gaan volgen.”
“Morwenna en ik hebben een instituut voor magie dat heel breed van opzet is,” zei Mandor. “Je zult er zowel in theorie als in praktijk onderwezen worden. Je kunt daarheen, maar het zal je wel tijd kosten.”
“Ik heb nu een dag of vier,” zei Oleg. “Er zijn een paar lopende projecten waar ik me mee bezig moet houden.”
“Dat is niet genoeg. Probeer jezelf voor langere tijd vrij te maken en laat het dan even weten. Je hoeft de opleiding niet in één stuk te doen,” zei ik. “En als het je niet bevalt, stop je er gewoon mee.”
“Leer je daar ook iets over die kaartjes?”
“Niet daar,” zei Mandor. “Als je meer wilt weten, zal ik je er eens iets over vertellen.” Hij schoof zijn stoel naar achteren. “Ik moet nu echt gaan,” zei hij verontschuldigend tegen mijn ouders en broer. “Jullie kunnen hier een poos blijven als jullie willen, dan praten we later verder.”
“Wat ga jij dan doen?” vroeg mijn moeder verbaasd. “Jullie zijn net getrouwd!”
“We hebben met een aantal mensen afgesproken om een paleis te gaan ontzetten,” legde hij uit. “Het is daar een gevaarlijke omgeving, alleen mensen met bepaalde eigenschappen kunnen er overleven. Ik moet me op een aantal dingen gaan voorbereiden.”
Hij gaf mijn ouders en broer een hand, onze zonen kregen een flinke knuffel. “Mamma brengt jullie dadelijk naar huis,” zei hij.
Owen keek bedenkelijk, maar zei niets. Ik stond ook op.
“Blijven jullie even hier?” vroeg ik aan de jongens. “Ik ga snel wat andere kleding aantrekken en moet nog met wat mensen gaan praten.”
Ze keken van ons naar hun nieuwe grootouders en oom en knikten toen.
“Wij blijven hier tekenen,” zei Randal.
Ik liep met Mandor mee naar de enorme hal die nu helemaal verlaten was en we omhelsden elkaar.
“Ik zie je straks,” zei hij na een innige zoen. “Misschien is het een idee om je ouders en broer naar ons thuis mee te nemen voor een poosje, dan leren ze hun kleinzonen wat beter kennen. Wat ga jij doen?”
“Even praten met de huismeester, nog even de Masons uitnodigen om hier te blijven tot de zaak is opgelost, de jongens naar huis brengen en daarna me bij de anderen voegen om het paleis te ontzetten,” zei ik. “Maar allereerst wat aantrekken dat meer berekend is op dat laatste uiteraard.”
Hij grinnikte en bood me een arm.
“Dan kan ik net zo goed even met je mee lopen,” zei hij. “Ik was ook niet van plan om in mijn bruidegompak me met de bezetting te gaan bemoeien.”
We namen voor mijn kamer afscheid, alweer met een zoen die om meer vroeg.
“Onze huwelijksnacht hou je nog tegoed,” fluisterde hij toen in mijn oor. “Ik wil ons huwelijk niet gaan inleiden met een vluggertje.”

Ik kleedde me in een paarse legging die als voordeel had dat er genoeg stretch in zat om ook prettig om mijn buik te zitten. Daarbij koos ik voor een ruimvallende ivoorkleurige tuniekachtige korte jurk. Gemakkelijk zittende schoenen aan mijn voeten, mijn haar kamde ik opnieuw en ging weer in een strakke vlecht. Daarna ging ik naar beneden en sprak een poosje met de huismeester. Hij beloofde me een lijst te geven met alles wat er nog meer nodig was en er zou goed worden gezorgd voor de gasten. Hij zou erop toezien dat er meteen een paar kamers voor het echtpaar Mason in gereedheid werden gebracht. Ik bedankte hem voor alles en zocht vervolgens het echtpaar op. Ze waren in de bibliotheek aan het lezen.
Ik trachtte het kort te houden, iets dat heel moeilijk was met hen. Ze waren erg blij, maar vooral dankbaar voor het aangeboden verblijf.
“Wat ga jij dan doen?” informeerde Kelder.
“Naar het paleis. Meehelpen om daar de boel te ontzetten. Uiteraard zal ik erop toezien dat er zo min mogelijk slachtoffers vallen.”
“Hoe kan dat nu? Jullie vormen toch Huis Elysium en zijn immers neutraal?” merkte hij scherp op.
“Tja… we zij hier nu eenmaal mee aan de slag gegaan, dus vandaar,” zei ik vaag. Natuurlijk had de man gelijk, het was niet zoals het hoorde. Toch wilde ik me hiermee bemoeien. Waarschijnlijk zou ik een hele slechte hertogin zijn.
“In ieder geval heel vriendelijk bedankt voor het aanbod,” zei Kelder. “We maken hier graag gebruik van.”
“Geen moeite. Het personeel is nu bezig met kamers voor jullie in orde te brengen.”
“Och nee, ze hebben al zoveel te doen nu iedereen weg is,” zei hij verschrikt en keek naar zijn vrouw die net zo geschokt keek. “We moeten ze maar wat helpen met opruimen, lieve.” Oliva knikte bevestigend. Nu was ik degene die onthutst was. Kelder Mason was een hertog en wilde hij het personeel gaan meehelpen met opruimen?
“Jullie moeten maar doen wat je wilt,” zei ik echter en verliet de bibliotheek.
De grote zaal was, op mijn ouders, broer en kinderen na, volkomen verlaten. Randal zat op luide toon te vertellen wat er allemaal te doen en te zien was in Gormenghast, Owen luisterde mee en voegde af en toe iets toe. Ik tilde Randal van zijn stoel en hield hem dicht tegen me aan. Daardoor ontspande hij zich een beetje. Hij legde zijn hoofd tegen me aan en was stil.
“Jij en Owen kunnen ze alles laten zien,” zei ik tegen hem. “Ik ga jullie nu thuis brengen, misschien kun je aan ze vragen of ze zin hebben om mee te gaan.”
Hij knikte alleen, maar vroeg niets. In plaats daarvan was het Owen die zijn grootouders en oom uitnodigde: “Mee naar huis?”
Mijn ouders keken elkaar aan.
“Het personeel heeft goede instructies,” zei mijn moeder. “We kunnen best een poosje er tussenuit.”
“De boeren weten ook wat ze moeten doen,” knikte mijn vader. “Ik verwacht er geen problemen.”
“Ik kan wel iets langer dan vier dagen wegblijven,” dacht Oleg hardop. Hij keek Owen aan.
“Ik wil graag zien waar jij woont. Hebben jullie ook techniek?”
Owen keek hem met open mond aan.
“Niet echt,” zei ik in zijn plaats. “We hebben wel een goed watersysteem nu voor de douches en de toiletten. Er is een machtsbron waar we het één en ander vandaan kunnen halen, techniek is zeker wel mogelijk. Maar we hebben een redelijk goede bibliotheek en de omgeving is ook heel mooi.”
“We willen graag mee,” besloot mijn moeder ook voor mijn stiefvader. “Ik heb alleen niet genoeg kleding bij me.”
“Er zijn hier kamers waar volgens mij in de kasten precies het soort kleding ligt wat jullie meestal dragen, zei ik en concentreerde me even op Patroon dat hier uitstekend bleek te werken. “Ik zal vragen of het personeel dat voor jullie in wil pakken.” Ik voegde meteen de daad bij het woord.
Niet veel later kwam er een tweetal stevige knapen aan met een aantal koffers die ik aan elkaar bond met een touw. Ik gaf Oleg het touw in handen en vroeg toen of ze elkaar en mij wilden vasthouden. Ik pakte de kaart van de waterput uit mijn zak, vervolgens tilde ik Owen uit zijn stoel – Randal had al die tijd tegen me aan gehangen – en troefde zonder enige problemen naar de binnenplaats van Gormenghast.

Het was vroeg in de middag en er blies een kille herfstwind. Een paar bediendes waren bezig om de bladeren van de plaats weg te vegen en er haastte zich iemand naar binnen om te waarschuwen dat er bezoek was gearriveerd. Ik zette de jongens neer, die meteen naar hun speeltuin toe renden en alle toestellen energiek te lijf gingen.
“Ze hebben zich erg netjes gedragen tijdens de plechtigheid,” zei mijn moeder naast me. “Ze moeten natuurlijk nu hun energie kwijt.”
Ze had gelijk. Zelfs Randal was opvallend rustig geweest, ik had het sterke vermoeden dat Mandor hem van tevoren had geïnstrueerd. Maar zelfs dan nog had Randal het lang weten vol te houden.
Mary Ann kwam naar buiten om het bezoek te begroeten. Ik zag bij mijn moeder iets van herkenning in haar blik toen ze Mary Ann zag, waarschijnlijk deed ze haar denken aan Jo Ann. Ik stelde ze aan elkaar voor en vertelde Mary Ann dat ze een poosje zouden blijven.
“Ik hoop dat het geen probleem is,” zei ik tegen haar, “maar ik moet nu eigenlijk meteen weer weg om een probleem ergens op te lossen.”
“Geen probleem,” zei het meisje. “Ik zal erop toezien dat alles in orde is.”
Ik riep de jongens en met zijn allen gingen we naar binnen. Randal holde voor ons uit, geestdriftig alle kamers benoemend. In de speelkamer trok Owen een puzzel uit de kast in ging in een hoekje zitten puzzelen, daarmee aangevend dat hij even op zichzelf wilde zijn. Randal keek zoekend om zich heen.
“We zouden met die trein kunnen gaan spelen,” stelde Oleg hem voor.
Dat vond Randal geweldig en al snel waren ze samen bezig de hele baan in elkaar te zetten. Ik liet thee en sandwiches komen en nam toen afscheid. Owen klemde zich aan me vast.
“Niet weg, mamma!”
“Ik blijf niet lang weg,” beloofde ik hem. “Pappa en ik komen zo snel mogelijk terug. Jij en Randal moeten opa en oma maar vertellen waar ze alles kunnen vinden.”
Hij liet me los en wreef wat tranen weg.
“Ik zal opa en oma helpen,” beloofde hij. Ik streek hem nog eens over zijn haar. Mijn dappere kleine kereltje.
Op de binnenplaats manipuleerde ik deze Schaduw een beetje. De komende dagen zou het prachtig, zonnig herfstweer worden. Toen pakte ik een Troef van de poort naar Elysium en troefde daarheen.